Tăng lương cơ sở để tiến tới cải cách tổng thể tiền lương

Tăng lương cơ sở là cần thiết trong bối cảnh công việc ngày càng tăng.

Tăng lương cơ sở là cần thiết

Bộ Nội vụ đang lấy ý kiến vào Dự thảo Nghị định quy định mức lương cơ sở và chế độ tiền thưởng đối với cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang. Theo dự thảo, mức lương cơ sở áp dụng từ ngày 1/7/2026 là 2,53 triệu đồng/tháng, tăng 190.000 đồng so với hiện hành.

Nội dung này cũng nhận được sự quan tâm của các đại biểu Quốc hội tại Kỳ họp thứ Nhất. Theo đó, trong phiên thảo luận ở hội trường về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, có đại biểu đề xuất tăng lương cơ sở từ 2,65-2,7 triệu đồng/tháng, tức là tăng khoảng 13-15% so với mức lương cơ sở hiện hành và áp dụng ngay từ 1/7/2026.

Liên quan đến kiến nghị tăng lương cơ sở lên khoảng 2,65-2,7 triệu đồng/tháng đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (đoàn Hải Phòng) cho rằng, đây là một đề xuất đáng chú ý, phản ánh đúng tâm tư của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức hiện nay. Mức lương cơ sở dự kiến khoảng 2,53 triệu đồng/tháng theo phương án của Chính phủ thì đã tăng khoảng 8% so với hiện hành, nhưng vẫn chưa theo kịp tốc độ tăng chi phí sinh hoạt và còn cách khá xa mặt bằng thu nhập khu vực doanh nghiệp.

Tuy nhiên, trong hoạch định chính sách tiền lương, không thể chỉ tiếp cận từ một phía là nhu cầu cải thiện thu nhập mà cần đặt trong tổng thể cân đối vĩ mô, đặc biệt là khả năng chi trả của ngân sách nhà nước và tính bền vững của cải cách tiền lương. “Việc tăng lên mức 2,7 triệu đồng/tháng nếu không đi kèm với các điều kiện như tinh giản biên chế, cơ cấu lại chi ngân sách, nâng cao hiệu quả khu vực công… thì rất dễ tạo áp lực lớn lên ngân sách, thậm chí ảnh hưởng đến ổn định kinh tế vĩ mô”, bà Nga nhấn mạnh.

Liên quan đến việc tiếp cận tiền lương theo lộ trình, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga cho rằng, việc tăng lương cơ sở lên 2,53 triệu đồng/tháng từ 1/7/2026 là bước điều chỉnh cần thiết trong ngắn hạn. Đồng thời, Chính phủ nên tiếp tục đánh giá kỹ tác động thực tiễn, để có thể tiến tới các mức cao hơn trong trung hạn, gắn với cải cách tổng thể hệ thống tiền lương theo tinh thần Nghị quyết số 27-NQ/TW. Bởi lương cơ sở là “biến số nền” để tính lương, phụ cấp cũng như nhiều chế độ bảo hiểm xã hội, trợ cấp. Khi mức này tăng, thu nhập của cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang sẽ được cải thiện tương ứng. “Điều này không chỉ góp phần nâng cao đời sống, mà còn có ý nghĩa tâm lý rất quan trọng là củng cố niềm tin, tạo động lực làm việc, đặc biệt trong bối cảnh yêu cầu công việc ngày càng cao”, bà Nga khẳng định.

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (đoàn Hải Phòng) khẳng định, tăng lương là cần thiết nhưng phải kiểm soát lạm phát hiệu quả.

Theo đại biểu Nga, nếu không được kiểm soát tốt, có thể tạo áp lực lên cân đối ngân sách, nhất là trong bối cảnh nước ta vẫn phải dành nguồn lực lớn cho đầu tư phát triển và an sinh xã hội. Đặc biệt, tăng lương có thể góp phần kích thích tiêu dùng nhưng đồng thời cũng có nguy cơ tạo áp lực lên mặt bằng giá cả nếu không được điều hành đồng bộ với chính sách tiền tệ và kiểm soát lạm phát. Do đó, tăng lương cơ sở là cần thiết, nhưng phải đi kèm với 3 điều kiện là kiểm soát lạm phát hiệu quả; cơ cấu lại chi ngân sách theo hướng bền vững; gắn với cải cách bộ máy và nâng cao hiệu quả khu vực công. “Chỉ khi đó, chính sách tăng lương mới thực sự phát huy được ý nghĩa, không chỉ là “tăng thu nhập” mà còn là “tăng chất lượng vận hành của bộ máy nhà nước””, đại biểu Nga nhấn mạnh.

Cần chính sách an sinh xã hội phù hợp

Dưới góc độ khác, đại biểu Phạm Văn Hòa (đoàn Đồng Tháp) cho rằng, việc tăng lương cơ sở là cần thiết và có ý nghĩa tích cực với người hưởng lương từ ngân sách Nhà nước. Tuy nhiên, nhóm lao động ngoài khu vực Nhà nước như lao động tự do, hộ gia đình khó khăn, người buôn bán nhỏ lẻ không thuộc diện thụ hưởng sẽ chịu tác động bất lợi khi giá cả thị trường tăng, nhất là các mặt hàng thiết yếu và chi phí sinh hoạt. Đặc biệt, các đối tượng yếu thế như hộ nghèo, cận nghèo, đồng bào dân tộc thiểu số càng đối mặt nhiều khó khăn. Vì vậy, ngoài việc tăng lương cơ sở, cần có chính sách an sinh xã hội phù hợp để bảo đảm các nhóm này không bị tụt lại phía sau, duy trì mức sống tối thiểu.

Từ phân tích trên, đại biểu Hòa kiến nghị một số giải pháp như: Hỗ trợ nhà ở cho người thu nhập thấp; thực hiện đầy đủ các chính sách trợ cấp, phụ cấp đối với đối tượng bảo trợ xã hội; hỗ trợ vốn với lãi suất thấp, thậm chí lãi suất 0% để tạo việc làm, ổn định sinh kế. “Việc điều chỉnh lương cơ sở, tăng trưởng kinh tế 2 con số là cần thiết, nhưng tác động không đồng đều giữa các nhóm thu nhập. Do đó, Chính phủ cần có giải pháp cụ thể để người thu nhập thấp có thể tiếp cận chính sách và ổn định đời sống”, đại biểu Hòa nêu ý kiến.

Trong bối cảnh ngân sách còn nhiều áp lực, đại biểu Trịnh Thị Tú Anh (đoàn Lâm Đồng) cho rằng, để việc tăng lương thực sự có ý nghĩa, yêu cầu đặt ra là phải quản lý ngân sách chặt chẽ hơn, minh bạch hơn và sử dụng hiệu quả hơn. Khi từng đồng chi tiêu công được tiết kiệm và sử dụng đúng chỗ, điều đó sẽ góp phần trực tiếp cải thiện thu nhập thực chất cho người hưởng lương.

Theo đại biểu, nhiều cán bộ, công chức, viên chức cũng sẽ có chung cảm nhận mức tăng 8% là đáng quý và cần thiết, nhưng để nói là đủ để cải thiện đời sống một cách rõ rệt thì vẫn còn khoảng cách. Bởi vì điều họ cần không chỉ là một khoản tăng thêm mà là sự yên tâm rằng đồng lương của mình có thể bảo đảm cuộc sống ổn định, lâu dài. “Nếu chi phí sinh hoạt vẫn ở mức cao, phần tăng thêm này rất dễ bị “co lại” trong thực tế. Vì vậy, câu chuyện không chỉ là tăng lương bao nhiêu mà là làm sao để mỗi lần tăng lương thực sự đi vào đời sống. Muốn vậy phải đồng thời làm tốt hơn việc kiểm soát giá cả, ổn định thị trường và đặc biệt là cơ cấu lại chi ngân sách theo hướng hiệu quả, tiết kiệm, chống lãng phí. Khi nguồn lực được sử dụng đúng và đủ, thì mỗi đồng tăng thêm cho tiền lương mới thực sự có giá trị và người hưởng lương mới cảm nhận được sự cải thiện một cách rõ ràng”, đại biểu Tú Anh nói.