Gần 69,3 nghìn tỷ đồng hỗ trợ an sinh xã hội

Trong 9 tháng năm 2026, đời sống dân cư duy trì ổn định, an sinh xã hội được cải thiện.

Thu nhập và đời sống của phần lớn hộ dân duy trì ổn định

Trong 9 tháng năm 2026, đời sống dân cư duy trì ổn định, an sinh xã hội được cải thiện. Chính phủ và các địa phương tiếp tục triển khai các chính sách hỗ trợ đối với người có công, hộ nghèo, hộ cận nghèo, đối tượng bảo trợ xã hội và các nhóm dân cư gặp khó khăn. Thông tin được Cục Thống kê (Bộ Tài chính) công bố tại Họp báo công bố số liệu thống kê kinh tế - xã hội quý III và 9 tháng năm 2026.

Kết quả điều tra lao động việc làm cho thấy, trong tháng 9, tỷ lệ hộ đánh giá thu nhập trong tháng không thay đổi và tăng lên so với cùng kỳ năm trước đạt 97,1%, tăng 0,6 điểm phần trăm so với kỳ báo cáo tháng 8 và tăng 1 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm trước. Tỷ lệ hộ đánh giá thu nhập giảm và không biết là 2,9%.

Tính trong quý III/2026, tỷ lệ hộ đánh giá thu nhập tăng lên và không thay đổi so với cùng kỳ năm 2025 là 96,8%, tăng 0,3 điểm phần trăm so với quý trước và tăng 0,5 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm trước.

Đáng chú ý, trong số các hộ đánh giá thu nhập tăng trong quý III, 68,5% hộ cho biết nguyên nhân đến từ tăng thu tiền lương, tiền công của thành viên hộ; 37,3% hộ nhận định do tăng thu từ hoạt động nông, lâm nghiệp, thủy sản và 20,8% hộ đánh giá do tăng thu từ hoạt động sản xuất kinh doanh, dịch vụ phi nông, lâm nghiệp, thủy sản.

Trả lời câu hỏi của phóng viên Tạp chí Kinh tế - Tài chính tại Họp báo về mức độ cải thiện thu nhập, đời sống của người dân và những nhóm cần được quan tâm hỗ trợ trong những tháng cuối năm, bà Nguyễn Thị Thanh Mai, Quyền Trưởng ban, Ban Thống kê dân số và lao động (Cục Thống kê) cho biết, trong 9 tháng năm 2026, tình hình kinh tế phát triển kết hợp với các chính sách an sinh xã hội tiếp tục được triển khai trên phạm vi cả nước, đời sống dân cư được các hộ gia đình nhận định vẫn duy trì ổn định.

Theo bà Nguyễn Thị Thanh Mai, riêng tháng 9, tỷ lệ hộ đánh giá thu nhập không thay đổi và tăng lên so với cùng kỳ năm trước đạt 97,1%, tăng 0,6 điểm phần trăm so với kỳ báo cáo tháng trước. So với kỳ báo cáo tháng 9/2025, tỷ lệ hộ đánh giá thu nhập không thay đổi và tăng lên tăng 1 điểm phần trăm.

9 tháng năm 2026, đời sống dân cư được cải thiện, an sinh xã hội được bảo đảm.

Xu hướng này cũng được thể hiện trong cả quý III. Tỷ lệ hộ có thu nhập không thay đổi và tăng lên so với cùng kỳ năm 2025 đạt 96,8%; tỷ lệ hộ đánh giá thu nhập giảm và không biết chỉ chiếm 3,2%.

Đáng chú ý hơn, tính chung 9 tháng đầu năm 2026, có 96,3% hộ đánh giá thu nhập không thay đổi và tăng lên so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, 30,4% hộ đánh giá thu nhập tăng lên và 65,9% đánh giá không thay đổi; tỷ lệ hộ đánh giá thu nhập giảm và không biết chiếm 3,7%.

Những kết quả trên cho thấy nền tảng đời sống của phần lớn các hộ dân tiếp tục được duy trì. Tuy nhiên, bên cạnh mặt tích cực, một bộ phận hộ gia đình vẫn phải đối mặt với những yếu tố ảnh hưởng đến thu nhập và đời sống.

Trong 9 tháng năm 2026, có 3,1% hộ đánh giá thu nhập giảm so với các tháng cùng kỳ năm 2025. Theo bà Nguyễn Thị Thanh Mai, nguyên nhân chủ yếu là chi phí đầu vào cho hoạt động sản xuất kinh doanh của hộ tăng, với 29,2% hộ phản ánh; 25,5% do giá bán các sản phẩm từ hoạt động sản xuất kinh doanh của hộ giảm; 22,9% do thành viên hộ bị ốm, bệnh, chấn thương nặng hoặc tử vong; 19% do có thành viên tạm nghỉ việc và 18,4% do quy mô hoạt động sản xuất kinh doanh của hộ giảm.

Bên cạnh yếu tố thu nhập, các cú sốc đối với đời sống hộ gia đình vẫn hiện hữu. Trong 9 tháng, có 37,9% hộ tham gia khảo sát cho biết đã trải qua ít nhất một sự kiện gây ảnh hưởng tiêu cực đến đời sống gia đình.

Số liệu thống kê cho thấy, 35,9% hộ chịu ảnh hưởng do giá cả hàng hóa, dịch vụ tăng cao; 7,5% chịu tác động tiêu cực từ thiên tai, biến đổi khí hậu; 3,6% chịu ảnh hưởng từ dịch bệnh đối với vật nuôi, cây trồng; 2,9% từ dịch bệnh đối với con người; 2,1% do thành viên hộ bị ốm, bệnh, chấn thương nặng hoặc tử vong và 0,5% chịu ảnh hưởng của hỏa hoạn, cháy nổ.

Trong bối cảnh đó, các nguồn trợ giúp tiếp tục góp phần hỗ trợ người dân. Trong 9 tháng, có 18,3% hộ được phỏng vấn cho biết nhận được trợ giúp từ các nguồn khác nhau. Trong đó, 10,3% hộ nhận được trợ giúp từ họ hàng, người thân; 8,8% từ các chương trình, chính sách chung của quốc gia; 7,2% từ các chương trình, chính sách của địa phương; 2,1% từ hoạt động từ thiện của các tổ chức, cá nhân khác và 0,06% từ các nguồn khác.

Mở rộng lưới an sinh, cấp phát gần 35,1 triệu thẻ bảo hiểm y tế

Cùng với sự ổn định của đời sống dân cư, công tác bảo đảm an sinh xã hội tiếp tục được các cấp, ngành triển khai. Trong 9 tháng năm 2026, tổng số tiền hỗ trợ an sinh xã hội cho các nhóm đối tượng đạt gần 69,3 nghìn tỷ đồng.

Trong đó, lãnh đạo Trung ương và địa phương, các ban, ngành, đoàn thể, các nhà hảo tâm đã tổ chức thăm hỏi, động viên và tặng quà cho đối tượng bảo trợ xã hội theo Nghị định số 20/2021/NĐ-CP ngày 15/3/2021 với số tiền hơn 32,4 nghìn tỷ đồng.

Số tiền hỗ trợ hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ có hoàn cảnh khó khăn và hộ chính sách xã hội đạt hơn 3,2 nghìn tỷ đồng; hỗ trợ người có công và thân nhân người có công với cách mạng hơn 33,3 nghìn tỷ đồng; hỗ trợ đột xuất, bất thường phát sinh tại địa phương hơn 246,6 tỷ đồng.

Ngoài ra, Bảo hiểm xã hội đã cấp phát gần 35,1 triệu thẻ bảo hiểm y tế, sổ, thẻ khám chữa bệnh miễn phí cho các đối tượng thụ hưởng.

Hỗ trợ lương thực cũng tiếp tục được thực hiện. Trong 9 tháng, Chính phủ đã hỗ trợ người dân hơn 18,1 nghìn tấn gạo. Trong đó, gần 9,1 nghìn tấn gạo được hỗ trợ cứu đói dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ cho 604,6 nghìn nhân khẩu; hơn 8,2 nghìn tấn gạo cứu đói giáp hạt năm 2026 cho 547,2 nghìn nhân khẩu; 887,4 tấn gạo hỗ trợ khắc phục hậu quả thiên tai, mưa lũ cho 59,1 nghìn nhân khẩu.

Từ kết quả 9 tháng và những yếu tố còn tác động tới một bộ phận người dân, bà Nguyễn Thị Thanh Mai cho rằng để tiếp tục duy trì ổn định đời sống dân cư, phát huy vai trò của lưới an sinh xã hội phát triển bền vững và mở rộng diện bao phủ, cần tiếp tục duy trì, đẩy mạnh triển khai các chính sách an sinh, bảo đảm khả năng tiếp cận các chính sách y tế, an sinh xã hội và hỗ trợ khẩn cấp khi hộ gia đình gặp các cú sốc.

Theo bà Nguyễn Thị Thanh Mai, cần chú trọng lao động phi chính thức không có bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế; người có thu nhập thấp nhưng không thuộc diện hộ nghèo, cận nghèo; người cao tuổi chưa có lương hưu và những hộ có chi phí y tế cao.

Đây cũng là những nhóm cần được quan tâm trong quá trình mở rộng diện bao phủ của lưới an sinh xã hội, nhất là khi một bộ phận hộ dân vẫn chịu tác động từ chi phí sản xuất kinh doanh, giá cả hàng hóa, dịch vụ, thiên tai, biến đổi khí hậu, dịch bệnh và các biến cố về sức khỏe.

Với tỷ lệ lớn hộ gia đình đánh giá thu nhập duy trì ổn định hoặc tăng lên, cùng nguồn lực hỗ trợ an sinh xã hội tiếp tục được triển khai, bức tranh đời sống dân cư 9 tháng năm 2026 nhìn chung duy trì xu hướng ổn định. Việc tiếp tục củng cố và mở rộng lưới an sinh, hướng sự hỗ trợ tới các nhóm còn nguy cơ gặp khó khăn sẽ là một trong những nhiệm vụ cần được chú trọng trong những tháng cuối năm.