Giám sát thực hiện chính sách BHXH, BHYT tại tỉnh Vĩnh Long

Toàn cảnh buổi làm việc. Ảnh: Kim Sang

Tham dự và chỉ đạo buổi làm việc còn có Phó giám đốc BHXH Việt Nam Đào Việt Ánh, đại diện một số Vụ, Ban của BHXH Việt Nam; Về phía địa phương, có ông Thái Phước Lộc, Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã tỉnh Vĩnh Long; ông Phạm Minh Dương, Giám đốc BHXH tỉnh Vĩnh Long cùng lãnh đạo các phòng, một số BHXH cơ sở, cơ sở y tế, doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long.

Số người tham gia tăng mạnh qua các năm

Báo cáo tại hội nghị, ông Phạm Minh Dương, Giám đốc BHXH tỉnh Vĩnh Long cho biết, dưới sự chỉ đạo của Tỉnh ủy, HĐND và UBND tỉnh Vĩnh Long, Ban chỉ đạo chính sách BHXH, bảo hiểm y tế (BHYT) từ tỉnh đến cơ sở đã được kiện toàn. Theo đó, 100% xã, phường đã hoàn thành kiện toàn Ban chỉ đạo, tạo mạch chỉ đạo thông suốt, giữ vững trụ cột an sinh xã hội tại địa phương.

Giai đoạn từ 2024 - 2026, trên tinh thần đoàn kết, đổi mới tư duy, cách làm, linh hoạt trong chỉ đạo điều hành, Ban chỉ đạo đã tiếp tục lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện tốt các chỉ tiêu, nhiệm vụ đã đề ra, tổ chức triển khai thực hiện hiệu quả các chỉ tiêu, nhiệm vụ về BHXH, BHYT trên địa bàn.

Ông Đinh Hồng Thái, Phó Chủ tịch Liên minh hợp tác xã Việt Nam phát biểu tại buổi làm việc. Ảnh: Kim Sang

Kết quả, năm 2024, số người tham gia BHXH là trên 386.000 người, đạt 100,6% kế hoạch BHXH Việt Nam giao, tăng trên 38.000 người (tăng 11,0%) so với năm 2023; số người tham gia BHYT là trên 3.167.00 người (chưa bao gồm sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, hạ sĩ quan, binh sĩ quân đội, công an đang tại ngũ đóng trên địa bàn tỉnh), đạt 100,3% kế hoạch giao, tăng trên 28.000 người so với năm 2023; tỷ lệ bao phủ BHYT đạt 95,89% dân số (vượt 1% chỉ tiêu UBND tỉnh giao).

Năm 2025, số người tham gia BHXH là trên 420.000 người, đạt 100,1% kế hoạch BHXH Việt Nam giao, tăng trên 34.000 người (tăng 8,9%) so với năm 2024; số người tham gia BHYT là trên 3.243.000 người (chưa bao gồm sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, hạ sĩ quan, binh sĩ quân đội, công an đang tại ngũ đóng trên địa bàn tỉnh), đạt 101,6% kế hoạch giao, tăng trên 75.000 người so với năm 2024; tỷ lệ bao phủ BHYT đạt 95,8% dân số (vượt 0,3% chỉ tiêu UBND tỉnh giao).

Năm 2026, dự kiến số người tham gia BHXH là trên 454.000 người, đạt 100,2%; số người tham gia BHYT là trên 3.338.000 người, đạt 102,9% kế hoạch giao, tăng trên 94.000 người (2,9%) so với năm 2025; tỷ lệ bao phủ BHYT đạt 97% dân số (vượt 1% chỉ tiêu UBND tỉnh giao).

Dự kiến tổng số thu BHXH, BHYT, BHTN lũy kế đến ngày 31/12/2026 là trên 12.400 tỷ đồng, đạt 102,8% chỉ tiêu BHXH Việt Nam giao, tăng trên 1.000 tỷ đồng (9,5%) so với năm 2025.

Ước đến ngày 31/12/2026 số tiền đơn vị chậm đóng là 111.063 triệu đồng, tương ứng 0,9% số phải thu, thấp hơn 0,4% so với chỉ tiêu BHXH Việt Nam giao.

Số người nhận BHXH một lần còn cao

Báo cáo của BHXH tỉnh Vĩnh Long cho thấy số lượng gia tăng hàng năm, như năm 2024, số người tham gia BHXH cuối năm tăng trên 38.000 người so với năm 2023, trong năm có trên 56.000 người hưởng BHXH một lần.

Năm 2025, số người tham gia cuối năm tăng trên 34.000 người so với năm 2024, trong năm có gần 42.000 người hưởng BHXH một lần. Và 8 tháng của năm 2026, số người tham gia tăng gần 8.600 người so với cuối năm 2025, trong thời gian này có tới trên 24.000 người hưởng BHXH một lần.

Phó giám đốc BHXH Việt Nam Đào Việt Ánh phát biểu tại buổi làm việc. Ảnh: Kim Sang

Phó giám đốc BHXH Việt Nam Đào Việt Ánh nhận định, hai nhóm số liệu phản ánh các chiều biến động khác nhau của hệ thống nhưng không thể bù trừ trực tiếp, vì số người tham gia cuối kỳ còn chịu tác động của phát sinh mới, quay lại tham gia, tăng/giảm lao động và các biến động khác.

Số người tham gia BHXH duy trì xu hướng tăng qua các năm; số người hưởng BHXH một lần giảm từ trên 56.000 người năm 2024 xuống gần 42.000 người năm 2025 và 8 tháng của năm 2026 có trên 24.000 người hưởng.

Tuy nhiên, số người hưởng BHXH một lần vẫn ở mức cao. Vì vậy, BHXH tỉnh Vĩnh Long cần tiếp tục mở rộng diện bao phủ, duy trì quá trình tham gia, đồng thời vận động người đang bảo lưu hoặc gián đoạn quay lại hệ thống và truyền thông về lợi ích an sinh lâu dài của việc tích lũy thời gian đóng để hưởng lương hưu, BHYT khi về già.

Theo chỉ tiêu đến năm 2030, toàn tỉnh Vĩnh Long cần phát triển số người tham gia BHXH lên gần 606.000 người, trong đó BHXH bắt buộc là gần 516.000 người. Đến tháng 8/2026, toàn tỉnh có gần 430.000 người tham gia BHXH, tương đương khoảng 70,8% mục tiêu tổng số người tham gia đến năm 2030; đồng thời có trên 51.000 người đang gián đoạn tham gia BHXH bắt buộc hoặc BHXH tự nguyện. “Đây vừa là dư địa, vừa là áp lực lớn đối với nhiệm vụ phát triển và duy trì người tham gia trong giai đoạn còn lại”, Phó giám đốc BHXH Việt Nam Đào Việt Ánh cho biết.

Vĩnh Long có lực lượng lao động lớn nhưng lao động khu vực phi chính thức, lao động tự do và lao động trong lĩnh vực nông nghiệp còn chiếm tỷ trọng đáng kể; quy mô nhiều doanh nghiệp còn nhỏ. Vì vậy, việc tham gia BHXH tự nguyện chưa thật sự bền vững, còn tình trạng dừng hoặc gián đoạn đóng do thu nhập không ổn định và thời gian đóng dài. Trong bối cảnh một số nhóm dân cư được hưởng các chính sách an sinh khác, cần có thêm cơ chế khuyến khích đủ mạnh để người dân thấy rõ lợi ích của việc tham gia liên tục, tích lũy đủ thời gian đóng để hưởng.

Giải quyết đầy đủ, kịp thời quyền lợi cho người tham gia

Bên cạnh thực hiện tốt công tác phát triển người tham gia, giai đoạn 2024 - 2026, BHXH tỉnh Vĩnh Long cũng thực hiện tốt công tác giải quyết, chi trả các chế độ BHXH, BHYT bảo đảm đầy đủ quyền lợi người hưởng.

Theo đó, năm 2024, BHXH tỉnh Vĩnh Long đã giải quyết, chi trả các chế độ BHXH, bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) cho trên 430.000 lượt người; năm 2025, giải quyết, chi trả các chế độ BHXH, BHTN cho trên 412.000 lượt người, giảm 4,22% so với năm 2024; trong 8 tháng của năm 2026 đã giải quyết, chi trả các chế độ BHXH, BHTN cho trên 275.000 lượt người.

Các đại biểu đóng góp ý kiến tại buổi làm việc. Ảnh: Kim Sang

Ước thực hiện năm 2026 giải quyết, chi trả các chế độ BHXH, BHTN cho trên 435.000 lượt người, tăng khoảng 5,5% so với năm 2025; trong đó, số người hưởng hằng tháng gần 48.000 người; trợ cấp BHXH một lần trên 40.000 người; ốm đau, thai sản, dưỡng sức phục hồi sức khỏe trên 205.000 lượt người; lập danh sách chi trả chế độ BHTN cho trên 138.000 người.

Theo ông Phạm Minh Dương, qua giai đoạn 2024 - 2026, BHXH tỉnh Vĩnh Long đã duy trì tổ chức thực hiện chính sách BHXH, BHYT, BHTN liên tục trong bối cảnh đồng thời thay đổi pháp luật, hợp nhất địa giới hành chính và kiện toàn tổ chức bộ máy.

Năm 2024 và 2025, các chỉ tiêu người tham gia cơ bản hoàn thành hoặc vượt kế hoạch; số thu tăng từ trên 9.700 tỷ đồng lên trên 11.300 tỷ đồng. Đến 31/8/2026, số thu đạt trên 7.700 tỷ đồng, tăng 13,6% so với cùng kỳ. Chi trả lương hưu, trợ cấp BHXH hằng tháng không dùng tiền mặt đạt 98,02%, dữ liệu dân cư được đồng bộ, xác thực đạt 99,96%.

Tại buổi làm việc, các đại biểu tham dự cũng nhìn nhận một số nhóm vấn đề mà BHXH tỉnh Vĩnh Long cần tập trung giải quyết: BHXH tự nguyện chưa thật sự bền vững, đến 31/8/2026 giảm trên 4.800 người so với cuối năm 2025; số chậm đóng tính lãi là trên 148 tỷ đồng; chi khám chữa bệnh BHYT tăng nhanh, ước năm 2026 có thể đạt 119% dự toán, chất lượng giám định, phân tích, chia sẻ và chuẩn hóa dữ liệu cần tiếp tục nâng lên…

Phát biểu tại hội nghị, Phó giám đốc BHXH Việt Nam Đào Việt Ánh, đề nghị, thời gian tới, BHXH tỉnh Vĩnh Long tập trung 4 vấn đề trọng tâm: Phát triển và duy trì người tham gia theo dữ liệu tiềm năng, ưu tiên BHXH bắt buộc, BHXH tự nguyện và BHYT học sinh, sinh viên; kiểm soát chậm đóng, đối chiếu và đôn đốc chuyển đủ kinh phí ngân sách nhà nước; kiểm soát chi khám chữa bệnh BHYT trên cơ sở phân tích dữ liệu, giám định trọng điểm nhưng bảo đảm đầy đủ quyền lợi người bệnh; tiếp tục số hóa, làm sạch dữ liệu, nâng chất lượng giải quyết thủ tục hành chính và quản lý người hưởng. Đồng thời, phát huy vai trò Ban Chỉ đạo và cơ chế phối hợp liên ngành; những vấn đề vượt thẩm quyền được tổng hợp kèm căn cứ, số liệu và phương án để kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét, hướng dẫn.

Ông Đinh Hồng Thái, Phó chủ tịch Liên minh hợp tác xã Việt Nam nhấn mạnh, sau sáp nhập, tỉnh Vĩnh Long có địa bàn quản lý rộng, phân tán, nhưng BHXH tỉnh Vĩnh Long đã sớm ổn định, bám sát sự chỉ đạo của BHXH Việt Nam, Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh để triển khai kịp thời các mặt công tác.

Kết quả, tỷ lệ bao phủ BHYT đạt 96,8%, công tác số hóa, đồng bộ dữ liệu dân cư đạt 99,96%, chi trả không dùng tiền mặt đạt 98%. Đây là những cái số liệu cũng khá ấn tượng và rất đáng biểu dương.

Tuy nhiên, theo ông Đinh Hồng Thái, bên cạnh những kết quả đạt được, để phấn đấu hoàn thành tốt nhiệm vụ năm 2026, Đoàn giám sát đề nghị BHXH tỉnh Vĩnh Long và các đơn vị có liên quan tập trung rà soát quyết liệt thực hiện tốt một số nội dung trọng tâm.

Tham mưu cho Ban chỉ đạo lưu tâm đến sự sụt giảm của đối tượng tham gia BHXH tự nguyện (trên 4.800 người so với cuối năm 2025 và 51.000 người đang gián đoạn); phối hợp chặt chẽ với các tổ chức hội như là Hội Nông dân, Hội Phụ nữ, Liên minh hợp tác xã tỉnh và kể cả các tổ chức khác để đẩy mạnh phát triển người tham gia; xử lý nghiêm tình trạng nợ BHXH, BHYT kéo dài; tăng cường công tác giám định BHYT, chống gian lận BHYT, đảm bảo quyền lợi người tham gia.

Chiều cùng ngày Đoàn giám sát sẽ có buổi làm việc với UBND tỉnh Vĩnh Long về những nội dung trên.