TP. Đà Nẵng: Viện Kiểm sát nhân dân vào cuộc bảo vệ quyền lợi người lao động

Viện Kiểm sát nhân dân TP. Đà Nẵng và BHXH TP. Đà Nẵng ký quy chế phối hợp. Ảnh: Khánh Chi

Gần 12.000 người lao động bị ảnh hưởng quyền lợi

Nói về tình trạng chậm đóng, trốn đóng BHXH, bảo hiểm y tế (BHYT), bảo hiểm thất nghiệp trên địa bàn, ông Nguyễn Trí Đại, Giám đốc BHXH TP. Đà Nẵng cho biết, thực tế hiện nay cho thấy tình trạng này vẫn diễn biến phức tạp tại địa phương.

Cụ thể, TP. Đà Nẵng hiện có gần 30.000 đơn vị sử dụng lao động tham gia BHXH, nhưng có tới hơn 8.000 đơn vị đang có tình trạng chậm đóng, trốn đóng, với số tiền gần 400 tỷ đồng. Trong đó, khoảng 1.200 đơn vị vẫn đang hoạt động nhưng chậm đóng từ 3 tháng trở lên, với số tiền khoảng 178 tỷ đồng; gần 2.500 đơn vị đã cơ bản ngừng hoạt động hoặc chỉ còn rất ít lao động nhưng còn số tiền chậm đóng lớn, kéo dài với gần 250 tỷ đồng.

Một số trường hợp chậm đóng BHXH, BHYT, bảo hiểm thất nghiệp với số tiền lớn, thời gian kéo dài trên địa bàn TP. Đà Nẵng như: Chi nhánh II - Công ty CP công nghiệp Quảng An I chậm đóng BHXH, BHYT, bảo hiểm thất nghiệp với số tiền 12,5 tỷ đồng, thời gian nợ lên tới 68 tháng; Chi nhánh 5 - Công ty CP Cơ khí - Lắp máy Sông Đà chậm đóng là 7,9 tỷ đồng, 17 tháng; Công ty Cơ khí ô tô và Thiết bị điện chậm đóng 14,9 tỷ đồng, thời gian 98 tháng; Công ty TNHH May Minh Hoàng 2 chậm đóng 10,5 tỷ đồng, thời gian 50 tháng…

Chi nhánh II - Công ty CP công nghiệp Quảng An I tại Đà Nẵng chậm đóng BHXH, BHYT, bảo hiểm thất nghiệp với số tiền 12,5 tỷ đồng. Ảnh: Lê Văn

Theo ông Nguyễn Trí Đại, tình trạng nợ BHXH, BHYT, bảo hiểm thất nghiệp đang ảnh hưởng trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp về BHXH, BHYT của gần 12.000 người lao động. Nguyên nhân do đơn vị, doanh nghiệp không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đóng BHXH, BHYT, bảo hiểm thất nghiệp, các chế độ như ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, hưu trí, trợ cấp thất nghiệp của người lao động bị ảnh hưởng. Nghiêm trọng hơn, quyền lợi khám, chữa bệnh BHYT của người lao động có thể bị gián đoạn.

Ông Nguyễn Trí Đại cho biết, để bảo vệ quyền lợi cho người lao động, thời gian qua BHXH TP. Đà Nẵng đã triển khai nhiều giải pháp: tuyên truyền, vận động, đôn đốc, kiểm tra và xử lý vi phạm…Tuy nhiên, việc khắc phục nợ vẫn chuyển biến chậm.

Vì vậy, theo ông Đại, để xử lý hiệu quả các trường hợp chậm đóng, trốn đóng kéo dài, cần có thêm những cơ chế pháp lý đủ mạnh và sự phối hợp chặt chẽ của các cơ quan bảo vệ pháp luật. Quy chế phối hợp được ký kết lần này với Viện Kiểm sát nhân dân TP. Đà Nẵng sẽ tạo cơ sở để hai ngành tăng cường trao đổi thông tin, phối hợp rà soát, xác minh và xử lý các vụ việc có dấu hiệu vi phạm, nhất là những vụ việc ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền lợi của người lao động.

Có thể kết nối thông tin, xử lý trong 3 ngày làm việc

Ông Trần Hoài Nam, Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân TP. Đà Nẵng cho biết, việc ký kết quy chế là bước cụ thể hóa Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội, đồng thời tăng cường cơ chế phối hợp giữa Viện Kiểm sát nhân dân và cơ quan BHXH trong bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người lao động và lợi ích công. Theo quy chế, mục tiêu phối hợp không chỉ nhằm bảo đảm Viện kiểm sát kịp thời nắm bắt thông tin, xác minh, thu thập tài liệu, chứng cứ, mà còn hướng đến nâng cao hiệu quả thu hồi tiền chậm đóng, trốn đóng BHXH, BHYT, bảo hiểm thất nghiệp và bảo vệ quỹ BHXH, BHYT một cách hiệu quả.

Ông Nguyễn Trí Đại, Giám đốc BHXH TP. Đà Nẵng tin tưởng việc ký quy chế phối hợp sẽ bảo tốt nhất quyền lợi BHXH, BHYT cho người lao động. Ảnh: Khánh Chi

Theo quy chế phối hợp giữa Viện Kiểm sát nhân dân TP. Đà Nẵng và BHXH TP. Đà Nẵng, một trong những nội dung đáng chú ý là cơ chế cung cấp thông tin định kỳ và đột xuất về các đơn vị vi phạm.

Theo đó, hằng quý, BHXH TP. Đà Nẵng có trách nhiệm gửi cho Viện Kiểm sát danh sách các đơn vị, doanh nghiệp chậm đóng, trốn đóng BHXH, BHYT, bảo hiểm thất nghiệp từ 6 tháng trở lên và có số tiền từ 100 triệu đồng trở lên.

Trường hợp có dấu hiệu vi phạm nghiêm trọng, với số tiền từ 200 triệu đồng trở lên hoặc đơn vị có tính chất tái phạm, BHXH phải thông báo cho Viện Kiểm sát trong thời hạn 3 ngày làm việc kể từ khi phát hiện.

“Đây là điểm thể hiện rõ tính chủ động và tính răn đe của Quy chế, bởi các trường hợp chậm đóng, trốn đóng kéo dài, số tiền lớn sẽ không chỉ dừng ở việc đôn đốc, kiểm tra hay xử lý hành chính, mà còn có thể được xem xét trong cơ chế khởi kiện vụ án dân sự công ích khi đủ điều kiện theo quy định”, ông Trần Hoài Nam cho biết.

Quy chế cũng quy định rõ trách nhiệm phối hợp trong quá trình xác minh, khởi kiện, giải quyết vụ án dân sự công ích và thi hành án; trách nhiệm cung cấp hồ sơ, tài liệu; phối hợp xác minh, bổ sung chứng cứ; theo dõi việc chấm dứt hành vi vi phạm và khắc phục hậu quả. Đây là cơ sở quan trọng để việc phối hợp giữa hai cơ quan đi vào thực chất, có đầu mối, thời hạn và trách nhiệm cụ thể.

Đồng quan điểm, ông Nguyễn Trí Đại cho rằng, việc ký kết Quy chế giữa Viện Kiểm sát nhân dân TP. Đà Nẵng và BHXH TP. Đà Nẵng không chỉ mang ý nghĩa tăng cường phối hợp liên ngành, mà còn phát đi thông điệp quyết liệt đối với các đơn vị sử dụng lao động: Đóng BHXH, BHYT, bảo hiểm thất nghiệp cho người lao động là nghĩa vụ pháp lý bắt buộc; các hành vi chậm đóng, trốn đóng kéo dài, có tính chất nghiêm trọng sẽ bị theo dõi, xác minh và xử lý theo các cơ chế pháp luật phù hợp…

“Quy chế được thực thi sẽ góp phần nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật của người sử dụng lao động; tăng hiệu quả thu hồi tiền chậm đóng, trốn đóng, góp phần bảo vệ quyền lợi chính đáng cho người lao động tham gia BHXH, BHYT”, ông Nguyễn Trí Đại cho biết.