Bảo hiểm y tế toàn dân - Trụ cột an sinh nhân văn, bền vững

Tư vấn, hỗ trợ người dân tham gia BHYT, quyết tâm hoàn thành mục tiêu BHYT toàn dân.

Quyết tâm thực hiện BHYT toàn dân

Thời gian qua, toàn hệ thống chính trị - xã hội đã nỗ lực vào cuộc thực hiện mục tiêu bảo hiểm y tế (BHYT) toàn dân, với quyết tâm hoàn thiện trụ cột an sinh nhân văn, bền vững. Theo đó, đã chú trọng tăng cường phối hợp với chính quyền địa phương và các ban ngành, đoàn thể trong việc thực hiện chính sách; đẩy mạnh truyền thông trực tiếp tại cơ sở, nhà người dân; rà soát các nhóm được ngân sách hỗ trợ đóng BHYT; bảo đảm quyền lợi khám chữa bệnh BHYT cho người dân.

Bên cạnh đó, Bảo hiểm xã hội (BHXH) Việt Nam cũng như BHXH các địa phương còn chủ động phối hợp với các ngành liên quan khai thác dữ liệu dân cư, dữ liệu thuế, dữ liệu đăng ký kinh doanh… để có căn cứ phát triển người tham gia mới. Đồng thời, chú trọng huy động thêm các nguồn lực xã hội, như sự ủng hộ, đóng góp kinh phí của các đơn vị, doanh nghiệp, mạnh thường quân và ngân sách địa phương, để hỗ trợ những nhóm yếu thế tham gia BHYT.

Đáng chú ý, nhiều địa phương đã nhân rộng và phát huy hiệu quả các mô hình truyền thông, vận động người dân tham gia BHYT như: Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Đồng Nai, Quảng Trị, Tây Ninh, Vĩnh Long… Trong đó, tại Đồng Nai, ngoài đổi mới hình thức tuyên truyền, BHXH tỉnh đã chú trọng phát huy vai trò của hệ thống đại lý thu và tăng cường phối hợp với chính quyền cơ sở lan tỏa chính sách BHYT đến tận khu dân cư, đơn vị, doanh nghiệp.

Hay như tại Quảng Trị, BHXH tỉnh đã triển khai Tháng cao điểm giảm chậm đóng, trốn đóng BHXH, BHYT; qua đó góp phần bảo đảm quyền lợi người tham gia và tăng tính bền vững của chính sách. Còn tại Tây Ninh, BHXH tỉnh đã triển khai Tháng vận động triển khai BHXH, BHYT toàn dân, với mục tiêu mở rộng diện bao phủ ngay từ cơ sở.

Đơn cử, tại Vĩnh Long, chỉ sau 5 tháng đầu năm, toàn tỉnh có 3.344.272 người tham gia BHYT, đạt 102,7% chỉ tiêu BHXH Việt Nam giao năm 2026 và đạt tỷ lệ bao phủ khoảng 97% dân số. Bên cạnh hoàn thành chỉ tiêu phát triển người tham gia, công tác giải quyết chế độ, chính sách tiếp tục được BHXH tỉnh thực hiện kịp thời, đúng quy định, trong đó đã chi trả chi phí khám chữa bệnh BHYT cho khoảng 3,3 triệu lượt người bệnh… Đây là tiền đề quan trọng giúp BHXH tỉnh lan tỏa ý nghĩa nhân văn của chính sách.

Tại Nghệ An, tính đến hết tháng 6/2026, toàn tỉnh có trên 3,2 triệu người tham gia BHYT, đạt tỷ lệ bao phủ 95,2% dân số. Cùng với việc mở rộng diện bao phủ, công tác cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số và nâng cao chất lượng phục vụ tiếp tục được đẩy mạnh, tạo điều kiện thuận lợi để người dân tiếp cận chính sách BHYT.

Còn tại Tuyên Quang, tỷ lệ người dân tham gia BHYT cũng đạt mức cao trong khu vực, từng bước hiện thực hóa mục tiêu mọi người dân đều có thẻ BHYT. Cụ thể, đến hết tháng 5/2026, toàn tỉnh có 1.669.126 người tham gia, đạt 99,69% kế hoạch BHXH Việt Nam giao năm 2026, tăng 4.070 người so với năm 2025. Cùng với mở rộng số người tham gia, BHXH tỉnh đã giải quyết và chi trả chi phí khám chữa bệnh cho 1.014.827 lượt người bệnh.

Ngoài phát triển người tham gia mới, các địa phương còn chủ động rà soát những người dừng tham gia hoặc đã chuyển sang tham gia theo nhóm đối tượng khác, cũng như rà soát mức đóng và mức hỗ trợ từ ngân sách cho các nhóm. Trên cơ sở đó, cập nhật dữ liệu để phục vụ cho việc lập kế hoạch, giao chỉ tiêu cho các tổ chức hỗ trợ phát triển đối tượng và nhân viên thu.

Để hỗ trợ nhiệm vụ trên, toàn ngành BHXH đã chủ động ứng dụng công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo trong các khâu nghiệp vụ. Việc này giúp ngành xác thực thông tin của hơn 100,2 triệu công dân với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư; cũng như tạo mã định danh cho trên 91,3 triệu người tham gia và hưởng BHXH, BHYT. Vì thế, tạo điều kiện để 100% cơ sở khám chữa bệnh BHYT trong cả nước triển khai quy trình khám chữa bệnh bằng Căn cước công dân gắn chip; giúp tra cứu thành công thông tin thẻ BHYT của hơn 344 triệu lượt khám chữa bệnh.

Ngành BHXH cũng chủ động phối hợp với ngành Y tế tiếp tục nâng cao chất lượng phục vụ người tham gia BHYT, thông qua việc đẩy mạnh giải quyết thủ tục hành chính trên môi trường số; liên thông dữ liệu khai sinh - cấp thẻ BHYT cho trẻ em; tích hợp thông tin BHYT trên ứng dụng VNeID; tăng cường kiểm soát chi phí khám chữa bệnh thông qua các ứng dụng công nghệ nhằm hạn chế tình trạng lạm dụng, trục lợi quỹ và bảo đảm quyền lợi người tham gia BHYT.

Bối cảnh mới, quyết tâm mới

Ngày 13/5/2026, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà ký Quyết định số 844/QĐ-TTg ban hành Kế hoạch hành động thực hiện Chỉ thị số 52-CT/TW của Ban Bí thư về thực hiện BHYT toàn dân trong giai đoạn mới. Theo đó, cả nước sẽ tập trung phát triển đối tượng tham gia BHYT, đẩy mạnh bao phủ BHYT theo hộ gia đình, để năm 2026 đạt tỷ lệ bao phủ BHYT trên 95,5% dân số, đến năm 2030 đạt mục tiêu bao phủ BHYT toàn dân.

Tuyên truyền, lan tỏa chính sách BHYT tại cộng đồng dân cư.

Đồng thời, từ năm 2026, từng bước thực hiện tăng tỷ lệ, mức thanh toán, chi cho phòng bệnh, chẩn đoán, điều trị sớm một số bệnh và đối tượng ưu tiên phù hợp với lộ trình tăng mức đóng BHYT và khả năng cân đối của quỹ BHYT. Trong đó, mở rộng phạm vi chi trả của quỹ BHYT đối với một số dịch vụ phòng bệnh, dinh dưỡng, quản lý bệnh mãn tính, khám sức khỏe định kỳ và khám sàng lọc theo yêu cầu chuyên môn.

Để thực hiện mục tiêu đề ra, Chính phủ đã nêu rõ 6 nhóm nhiệm vụ trọng tâm, trong đó chú trọng đổi mới công tác truyền thông, hoàn thiện hệ thống chính sách, pháp luật về BHYT. Đồng thời, chú trọng đa dạng, mở rộng các nguồn thu, bảo đảm bền vững và phát triển quỹ BHYT để từng bước mở rộng phạm vi quyền lợi, giảm gánh nặng chi phí y tế cho người bệnh. Ngoài ra, đầu tư nâng cao năng lực hệ thống cơ sở y tế, chất lượng dịch vụ khám chữa bệnh BHYT; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong lĩnh vực BHYT…

Cùng với việc đề ra các giải pháp, Chính phủ cũng yêu cầu ngành Y tế và ngành Tài chính xây dựng được lộ trình thực hiện mục tiêu BHYT toàn dân. Trên cơ sở đó, BHXH Việt Nam sẽ phối hợp chặt chẽ với các cấp, các ngành chủ động, tích cực vào cuộc tuyên truyền, vận động, hỗ trợ người dân tham gia BHYT.

Căn cứ tình hình thực tế, BHXH các địa phương đã phối hợp với các ban, ngành, chính quyền cơ sở triển khai hiệu quả các mô hình truyền thông. Đáng chú ý, bên cạnh tổ chức tọa đàm, tuyên truyền hưởng ứng Ngày BHYT Việt Nam, ngày 30/6, BHXH tỉnh Nghệ An còn kêu gọi và tiếp nhận gần 1,015 tỷ đồng từ các đơn vị, doanh nghiệp để mua tặng thẻ BHYT cho người có hoàn cảnh khó khăn. Hay như, BHXH tỉnh Thái Nguyên ban hành kế hoạch cao điểm tuyên truyền, tư vấn, giải đáp chính sách BHYT; còn BHXH tỉnh Lâm Đồng chú trọng tuyên truyền bằng tiếng dân tộc, giúp đồng bào dễ dàng tiếp cận chính sách.

Cùng với đó, BHXH các địa phương cũng chủ động phối hợp với các sở, ngành phát động các phong trào thi đua chuyên đề phát triển người tham gia BHYT. Thông qua phong trào, đã giao chỉ tiêu cho từng đơn vị, địa phương, tổ chức hỗ trợ phát triển đối tượng và từng cá nhân. Các phong trào thi đua không chỉ tạo động lực cho đội ngũ viên chức BHXH, mà còn động viên, khích lệ các tổ chức hỗ trợ phát triển đối tượng, hội, đoàn thể, cán bộ thôn, tổ dân phố tích cực vào cuộc thực hiện chỉ tiêu được giao.

Phải khẳng định, những mô hình truyền thông, phong trào thi đua đã tạo sức lan tỏa mạnh mẽ, giúp nhiều người dân hiểu và chủ động tham gia vào lưới an sinh. Cũng vì vậy, nhiều địa phương duy trì được tỷ lệ bao phủ BHYT ở mức cao, thậm chí có không ít địa phương vượt chỉ tiêu được giao, như Vĩnh Long, Cà Mau, Quảng Ninh, Hải Phòng…

Hiện nay, bộ máy chính quyền địa phương hai cấp đã đi vào ổn định. Trong bối cảnh này, đòi hỏi BHXH Việt Nam và BHXH các địa phương cần chú trọng phối hợp chặt chẽ với chính quyền và các ban ngành, hội, đoàn thể bám sát cơ sở; chủ động đối chiếu, rà soát thông tin người tham gia BHYT. Trên cơ sở đó, đề ra phương án, giải pháp tiếp cận, vận động người dân khả thi nhất. Đặc biệt, toàn ngành cần đề ra quyết tâm mới, cũng như tạo động lực mới, để toàn thể viên chức đồng lòng vào cuộc thực hiện hiệu quả nhiệm vụ được giao.