Nỗ lực thu hút người dân vào hệ thống
Thời gian qua, BHXH tỉnh Cao Bằng đã phối hợp với các cơ quan truyền thông để tuyên truyền chính sách BHXH, BHYT, BH thất nghiệp đến đông đảo người dân, NLĐ cũng như các đơn vị trên địa bàn. Trong đó, chú trọng tuyên truyền về ý nghĩa, vai trò và lợi ích của chính sách BHXH, BHYT, BH thất nghiệp; tuyên truyền những điểm mới của Luật BHXH năm 2024, Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật BHYT năm 2025. Đồng thời, tiến hành kiện toàn Ban Chỉ đạo Thực hiện chính sách BHXH, BHYT của tỉnh; đề nghị UBND xã, phường thành lập Ban Chỉ đạo Thực hiện chính sách BHXH, BHYT cấp xã sau khi hoàn thành việc triển khai mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp.
Song song với đó, cơ quan BHXH cũng đề nghị UBND các xã, phường rà soát lập danh sách đăng ký tham gia BHXH cho người hoạt động không chuyên trách ở xóm, tổ dân phố; gửi văn bản hướng dẫn chủ hộ kinh doanh của hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh nộp thuế theo phương pháp kê khai, người quản lý, điều hành doanh nghiệp, hợp tác xã không hưởng tiền lương lập hồ sơ đăng ký tham gia BHXH bắt buộc từ ngày 1/7/2025.
Đồng thời, cơ quan BHXH chỉ đạo các đơn vị phối hợp với các đơn vị sử dụng lao động thuộc khối hành chính sự nghiệp, đảng, đoàn thể và UBND cấp xã lập danh sách báo tăng, giảm người tham gia theo đơn vị mới sau khi hoàn thành việc triển khai mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp.
Thực hiện phân bổ chỉ tiêu phấn đấu phát triển người tham gia BHXH, BHYT, BH thất nghiệp năm 2025 cho các đơn vị trực thuộc. Triển khai công tác rà soát, phát triển người tham gia BHXH bắt buộc từ dữ liệu quyết toán thuế thu nhập cá nhân do BHXH Việt Nam và Thuế tỉnh cung cấp; dữ liệu doanh nghiệp, hợp tác xã mới được cấp Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh do cơ quan Tài chính cung cấp, dữ liệu hộ kinh doanh nộp thuế theo phương pháp kê khai do Thuế tỉnh cung cấp…
Với việc thực hiện đồng bộ các giải pháp, đến hết tháng 8/2025, toàn tỉnh Cao Bằng có 34.797 người tham gia BHXH bắt buộc, bằng 89,6% kế hoạch BHXH Việt Nam giao, chiếm khoảng 13,7% lực lượng lao động (LLLĐ) trong độ tuổi tham gia. Số người tham gia BHXH tự nguyện là 18.965 người, tăng 1.465 người (tăng 8,37%) so với tháng 12/2024 và tăng 2.326 người (tăng 14%) so với cùng kỳ năm 2024 và chiếm khoảng 7,4% LLLĐ trong độ tuổi. Số người tham gia BH thất nghiệp là 27.868 người và chiếm khoảng 10,9% LLLĐ trong độ tuổi.
Đáng chú ý, số người tham gia BHYT tại Cao Bằng là 511.645 người, bằng 97,5% kế hoạch BHXH Việt Nam giao, giảm 10.343 người (giảm 2%) so với tháng 12/2024 và giảm 4.128 người (giảm 0,8%) so với cùng kỳ năm 2024; tỷ lệ bao phủ BHYT đạt khoảng 89,3% dân số (nếu tính cả người tham gia BHYT trong lực lượng vũ trang, người dân đi lao động ngoài tỉnh được cấp thẻ BHYT tại địa phương nơi lao động, làm việc thì tỷ lệ bao phủ BHYT đạt khoảng 97% dân số).
Cùng với số người tham gia vào hệ thống, số thu BHXH, BHYT, BH thất nghiệp tại Cao Bằng đạt 1.156,5 tỷ đồng, bằng 65,9% kế hoạch được giao, tăng 149 tỷ đồng (tăng 14,8%) so với cùng kỳ năm 2024. Trong đó, thu BHXH bắt buộc là 563,3 tỷ đồng, thu BHXH tự nguyện là 61,7 tỷ đồng, thu BH thất nghiệp là 34,8 tỷ đồng, thu BHYT là 496,1 tỷ đồng và thu lãi chậm đóng là 0,6 tỷ đồng.
Rà soát, có giải pháp vận động phù hợp với từng nhóm đối tượng
Tuy nhiên, theo đánh giá của cơ quan BHXH, hiện số người tham gia BHXH, BHYT, BH thất nghiệp tại Cao Bằng vẫn tăng trưởng thấp so với chỉ tiêu kế hoạch và không đạt chỉ tiêu được giao. Cụ thể, số người tham gia BHXH bắt buộc giảm so với năm 2024 là do thực hiện tinh giản biên chế theo Nghị định số 178/2024/NĐ-CP. Đồng thời, khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, nhiều đơn vị thuộc diện sáp nhập đã báo giảm lao động nhưng chưa thực hiện báo tăng.
Ngoài ra, thị trường lao động tại Cao Bằng hạn hẹp, không có khu công nghiệp, phần lớn là doanh nghiệp vừa và nhỏ, sử dụng rất ít lao động; nhiều doanh nghiệp không sử dụng lao động thường xuyên, chỉ khi có công việc phát sinh thì mới sử dụng lao động, nhất là các doanh nghiệp xây dựng, dịch vụ vận tải hàng hóa. Đặc biệt, qua rà soát dữ liệu do cơ quan đăng ký kinh doanh và cơ quan thuế cung cấp thì số đơn vị tham gia rất ít. Mặt khác, khối giáo viên hợp đồng tại các trường học đang trong thời gian nghỉ hè nên các đơn vị chưa báo tăng trở lại.
Cùng với đó, số người tham gia BHXH tự nguyện tuy có tăng trưởng 8,4% so với số phải phát triển của năm 2025. Tuy nhiên, số người tham gia mới chỉ đạt 54,3% chỉ tiêu phấn đấu BHXH Việt Nam giao. Dù Tổ chức dịch vụ thu đã xây dựng kế hoạch, thực hiện ra quân tuyên truyền, song vẫn còn một số Bưu điện huyện thực hiện chưa tốt việc tuyên truyền, vận động người dân dẫn đến giảm đối tượng và không đạt chỉ tiêu phát triển người tham gia. Ngoài ra, nhiều người dân cũng chưa có các hoạt động kinh doanh, thu nhập không ổn định nên chưa có điều kiện để nộp tiền BHXH tự nguyện theo phương thức đã đăng ký.
Cũng theo BHXH tỉnh Cao Bằng, tỷ lệ người dân tham gia BHYT chưa đạt yêu cầu là do người dân chuyển đi, di chuyển ra khỏi địa phương để làm việc ở ngoài tỉnh. Nhiều hộ nông lâm ngư nghiệp có mức sống trung bình (MSTB) chưa đề nghị UBND xã, phường lập danh sách công nhận là hộ nông lâm ngư nghiệp có MSTB nên chưa tham gia BHYT. Đặc biệt, nhiều hộ gia đình chưa có điều kiện nộp tiền theo phương thức đã đăng ký, dẫn đến số người tham gia BHYT hộ gia đình giảm. Bên cạnh đó, còn có một bộ phận người dân chưa chủ động tham gia BHYT hộ gia đình vì vẫn có tâm lý trông chờ, ỷ lại vào sự hỗ trợ của Nhà nước…
Chính vì vậy, để mọi người đều được hưởng chính sách an sinh, BHXH tỉnh Cao Bằng sẽ tập trung thực hiện việc rà soát, đối chiếu dữ liệu do cơ quan Thuế cung cấp với dữ liệu tham gia BHXH tại các doanh nghiệp để tổ chức khai thác, phát triển người tham gia BHXH, BHYT, BH thất nghiệp theo quy định tại Công văn 2236/BHXH-TST ngày 16/8/2022 của BHXH Việt Nam.
Đồng thời, tiến hành rà soát, khai thác, phát triển người tham gia BHXH, BHYT, BH thất nghiệp đối với các đối tượng mới thuộc diện tham gia từ ngày 01/7/2025 theo quy định của Luật BHXH năm 2024, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật BHYT như: người hoạt động không chuyên trách ở xóm, tổ dân phố; người quản lý doanh nghiệp, người quản lý, điều hành hợp tác xã không hưởng tiền lương; chủ hộ kinh doanh cá thể,...
Nguyệt Hà
