Tăng lương cơ sở: Quyền lợi về bảo hiểm xã hội cũng sẽ được tăng lên

Bà Đặng Ngọc Thu Thảo, Giám đốc Dịch vụ khoán việc và Cho thuê lại lao động, Manpower Việt Nam

Theo bà Đặng Ngọc Thu Thảo, trong bối cảnh doanh nghiệp ngày càng chịu áp lực tối ưu chi phí và giữ chân nhân tài, nhiều đơn vị đang đặt câu hỏi về những tác động thực tế của quy định mới đối với ngân sách nhân sự, chính sách đãi ngộ và kế hoạch tuyển dụng trong thời gian tới. Điều này cho thấy, thị trường lao động đang trở nên năng động và đa dạng hơn.

Phóng viên: Theo bà nhóm doanh nghiệp nào sẽ chịu tác động rõ nét nhất từ việc điều chỉnh lương cơ sở lần này?

Bà Đặng Ngọc Thu Thảo: Theo tôi nhóm doanh nghiệp chịu tác động rõ nét nhất từ việc điều chỉnh lương cơ sở lần này là những doanh nghiệp có tỷ lệ lớn người lao động đang hưởng mức lương cao. Cụ thể là những lao động có thu nhập đã chạm hoặc vượt mức trần tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội (BHXH).

Thị trường lao động sẽ trở nên năng động và đa dạng hơn.

Khi lương cơ sở tăng, mức trần đóng BHXH cũng được điều chỉnh tăng tương ứng, dẫn đến chi phí đóng BHXH, BHYT, bảo hiểm thất nghiệp của cả doanh nghiệp và người lao động tăng lên đối với nhóm nhân sự này. Tuy nhiên, cái hay là quyền lợi của người lao động về chính sách BHXH cũng được tăng lên.

Điều này thể hiện rõ nét nhất tại các thành phố lớn, đặc biệt là trung tâm kinh tế Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh, nơi mặt bằng tiền lương cao hơn và tỷ lệ lao động có thu nhập vượt trần đóng BHXH lớn hơn.

Phóng viên: Những thay đổi này tác động như thế nào đến chiến lược phát triển của doanh nghiệp thưa bà?

Bà Đặng Ngọc Thu Thảo: Từ quan sát của Manpower Việt Nam với các khách hàng là doanh nghiệp thuộc nhiều lĩnh vực và quy mô khác nhau trên cả nước, chúng tôi dự báo việc tăng lương cơ sở có thể dẫn đến 3 kịch bản xảy ra ở các doanh nghiệp.

Kịch bản 1: Chi phí nhân sự tăng sẽ tác động trực tiếp đến cơ cấu nhân sự của doanh nghiệp. Khi chi phí lao động tăng, nhiều doanh nghiệp có xu hướng chuyển sang các mô hình nhân sự linh hoạt hơn như thuê ngoài (outsourcing) hoặc sử dụng nhân lực theo dự án nhằm tối ưu chi phí cố định và giảm gánh nặng quản lý.

Xu hướng này đang ngày càng rõ nét. Theo khảo sát xu hướng tuyển dụng quý 3/2026 của ManpowerGroup (MEOS) cho thấy có tới 52% doanh nghiệp tại Việt Nam đánh giá cao vai trò của các đơn vị tuyển dụng và cung ứng nhân sự trong bối cảnh hiện nay.

Ngoài ra, doanh nghiệp cũng có thể điều chỉnh chiến lược tìm kiếm nhân tài. Thay vì tập trung tuyển dụng tại các thành phố lớn với mặt bằng lương cao, họ sẽ mở rộng sang các địa phương có chi phí lao động cạnh tranh hơn, đồng thời đẩy mạnh các mô hình làm việc hybrid hoặc từ xa để vừa tiếp cận nguồn nhân lực chất lượng, vừa kiểm soát tốt chi phí nhân sự.

Kịch bản 2:

Chi phí nhân sự tăng có thể thúc đẩy doanh nghiệp dịch chuyển một phần đầu tư từ nhân sự sang công nghệ. Thay vì liên tục mở rộng đội ngũ, doanh nghiệp sẽ ưu tiên ứng dụng AI và các giải pháp tự động hóa để nâng cao năng suất, tối ưu quy trình và duy trì hiệu quả vận hành với nguồn lực tinh gọn hơn.

Đây cũng là xu hướng Manpower ghi nhận ở nhiều khách hàng hiện nay. Khảo sát mới nhất của Manpower cho thấy gần 3/4 doanh nghiệp tại Việt Nam ghi nhận các công cụ AI là yếu tố quan trọng giúp tổ chức của họ nâng cao năng suất lao động trong năm qua, thông qua việc hỗ trợ công việc hằng ngày, tự động hóa quy trình và hỗ trợ xây dựng chiến lược kinh doanh.

Kịch bản 3:

Chi phí lao động gia tăng có thể thúc đẩy một số doanh nghiệp đẩy nhanh quá trình tái cấu trúc nhân sự. Dù nhu cầu tuyển dụng trên thị trường vẫn tích cực, báo cáo MEOS quý 3/2026 của ManpowerGroup cho thấy tỷ lệ doanh nghiệp dự kiến tăng tuyển dụng trong tháng 7 đến 9/2026 vẫn ở mức cao, đạt 49%, nhưng có giảm so với quý 2/2026. Đồng thời, tỷ lệ doanh nghiệp có kế hoạch giữ nguyên hoặc thu hẹp quy mô nhân sự tăng nhẹ.

Việc tăng lương cơ sở, quyền lợi và chế độ về BHXH, BHYT của người lao động cũng được tăng theo

Xu hướng này diễn ra trong bối cảnh quy định tăng lương cơ sở chính thức có hiệu lực, khiến chi phí lao động và các khoản liên quan gia tăng đối với một số doanh nghiệp. Vì vậy, thay vì mở rộng nhân sự, một bộ phận doanh nghiệp có thể sẽ ưu tiên tái cấu trúc đội ngũ, tinh gọn các vị trí vận hành và tập trung nâng cao hiệu quả sử dụng nhân lực hiện có.

Phóng viên: Liệu những thay đổi này có khiến doanh nghiệp giảm tuyển dụng không, thưa bà?

Bà Đặng Ngọc Thu Thảo: Khi áp lực chi phí ngày càng lớn, các doanh nghiệp có xu hướng tuyển dụng thận trọng và có chọn lọc hơn, tập trung vào những vị trí tạo ra giá trị trực tiếp cho hoạt động kinh doanh thay vì mở rộng nhân sự theo số lượng.

Trong quá trình khảo sát cũng như hợp tác với doanh nghiệp, Manpower Việt Nam cũng ghi nhận xu hướng doanh nghiệp ưu tiên nâng cao năng suất lao động và đầu tư vào kỹ năng của đội ngũ hiện có, thay vì liên tục gia tăng tổng số nhân sự (headcount).Điều này giúp doanh nghiệp vừa đáp ứng nhu cầu tăng trưởng, vừa kiểm soát tốt hơn chi phí nhân sự trong dài hạn.

Phóng viên: Những thay đổi này phản ánh xu hướng gì của thị trường lao động trong thời gian tới, thưa bà?

Bà Đặng Ngọc Thu Thảo: Theo quan điểm của Manpower, những thay đổi này phản ánh hai xu hướng lớn của thị trường lao động trong thời gian tới.

Doanh nghiệp ngày càng đẩy mạnh áp dụng khoa học công nghệ vào sản xuất kinh doanh

Thứ nhất, đây là tín hiệu tích cực cho người lao động và cho thấy niềm tin vào triển vọng kinh tế đang dần được củng cố. Việc nâng lương cơ sở giúp cải thiện quyền lợi cho người lao động và cho thấy thị trường đang vận động theo hướng phục hồi, thay vì trong giai đoạn thắt chặt mạnh về chi phí hay suy giảm nhu cầu lao động.

Thứ hai, thị trường lao động sẽ ngày càng linh hoạt hơn trong cả cách doanh nghiệp sử dụng nhân sự lẫn cách người lao động lựa chọn công việc. Khi chi phí lao động và yêu cầu quản lý gia tăng, doanh nghiệp sẽ không chỉ có một phương án là tuyển thêm người.

Thay vào đó, họ có thể kết hợp nhiều giải pháp như outsourcing, tuyển dụng theo dự án, làm việc từ xa, ứng dụng công nghệ hoặc tối ưu cơ cấu nhân sự. Về phía người lao động, họ cũng có nhiều lựa chọn hơn về hình thức làm việc, doanh nghiệp và lộ trình nghề nghiệp của mình. Chính vì vậy thị trường lao động sẽ trở nên năng động và đa dạng hơn.