Tấm thẻ bảo hiểm y tế và "lá chắn" trước những hóa đơn tiền tỷ

Tấm thẻ BHYT trở thành điểm tựa, giúp người bệnh tiếp cận kỹ thuật điều trị hiện đại, giảm áp lực tài chính. Ảnh minh họa.

Từ tấm thẻ nhỏ đến giá trị lớn

Quỹ BHYT đang ngày càng khẳng định vai trò là “lá chắn” tài chính trước rủi ro bệnh tật. Nhiều ca bệnh có chi phí từ hàng trăm triệu đến hàng tỷ đồng đã được quỹ chi trả, tạo điều kiện để người bệnh tiếp tục điều trị bằng các kỹ thuật chuyên sâu như ghép tạng, phẫu thuật tim mạch, điều trị ung thư, chạy thận nhân tạo hay sử dụng thuốc đặc trị đối với các bệnh hiếm.

Những khoản chi trả ấy mang ý nghĩa vượt lên giá trị vật chất. Phía sau mỗi con số là cơ hội được kéo dài sự sống, được trở về với gia đình và tiếp tục lao động, học tập. Đối với nhiều hộ gia đình, BHYT giúp giảm nguy cơ rơi vào cảnh kiệt quệ tài chính sau một biến cố sức khỏe, qua đó góp phần bảo đảm an sinh xã hội và nâng cao chất lượng chăm sóc y tế.

Theo Bảo hiểm xã hội (BHXH) Việt Nam, năm 2025 ghi nhận trường hợp có mức thanh toán cao nhất cả nước là một người bệnh tại xã Châu Thới, tỉnh Cà Mau mắc bệnh thiếu yếu tố VIII di truyền. Quỹ BHYT đã chi trả gần 6,7 tỷ đồng cho quá trình điều trị. Đây là minh chứng rõ ràng về vai trò của chính sách BHYT đối với những trường hợp mắc bệnh nặng, chi phí đặc biệt lớn.

Có thẻ BHYT giúp bệnh nhân yên tâm điều trị.

Tại Hà Nội, nhu cầu sử dụng các dịch vụ kỹ thuật cao ngày càng tăng kéo theo chi phí khám, chữa bệnh BHYT tiếp tục gia tăng. Năm 2025, quỹ BHYT đã thanh toán hơn 30.000 tỷ đồng, trong khi tổng chi phí khám chữa bệnh trên địa bàn, gồm cả phần người dân cùng chi trả, vượt 36.000 tỷ đồng. Thành phố ghi nhận 81 bệnh nhân có chi phí điều trị trên 1 tỷ đồng, tăng hơn gấp đôi so với năm trước.

Trong số các nhóm bệnh, ung thư chiếm khoảng 26% tổng chi khám chữa bệnh BHYT tại Hà Nội. Điều này phản ánh xu hướng gia tăng các bệnh không lây nhiễm, đồng thời đặt ra yêu cầu quản lý, sử dụng quỹ BHYT hiệu quả để bảo đảm quyền lợi người tham gia và duy trì tính bền vững của quỹ trong dài hạn.

Tại TP. Hồ Chí Minh, tổng chi khám chữa bệnh từ quỹ BHYT năm 2025 đạt 32.326 tỷ đồng, tăng khoảng 12% so với năm trước. Nhiều trường hợp được thanh toán với số tiền rất lớn, góp phần giảm gánh nặng viện phí cho người bệnh. Một bệnh nhân mắc bệnh máu khó đông điều trị tại Bệnh viện Chợ Rẫy được chi trả 3,57 tỷ đồng; một ca nhiễm trùng huyết tại Bệnh viện Quân y 175 được thanh toán 2,11 tỷ đồng; một bệnh nhi ghép gan nhận mức chi trả 1,75 tỷ đồng.

Ông Nguyễn Văn Hòa, trú tại Hà Nội, có người thân đang điều trị ung thư, chia sẻ gia đình từng rơi vào trạng thái lo lắng khi bác sĩ thông báo chi phí điều trị lên tới hàng trăm triệu đồng. “Nhờ có BHYT, phần lớn viện phí đã được quỹ thanh toán. Gia đình yên tâm hơn để tập trung chăm sóc người bệnh. Sau lần đó, tôi càng nhận thấy tham gia BHYT là sự chuẩn bị cần thiết cho những rủi ro khó lường”, ông Hòa nói.

“Tấm khiên” bảo vệ người dân trước rủi ro bệnh tật

Ý nghĩa cốt lõi của BHYT nằm ở nguyên tắc chia sẻ rủi ro trong cộng đồng. Người khỏe mạnh đóng góp để hỗ trợ người không may mắc bệnh, giúp giảm gánh nặng tài chính cho từng cá nhân và tạo nguồn lực duy trì hệ thống chăm sóc sức khỏe. Chính sách này góp phần hiện thực hóa mục tiêu công bằng trong tiếp cận dịch vụ y tế và bảo đảm an sinh xã hội.

Những con số thống kê cho thấy quy mô hoạt động của quỹ BHYT ngày càng mở rộng. Giai đoạn 2016-2024, cả nước ghi nhận hơn 1,48 tỷ lượt khám, chữa bệnh được quỹ thanh toán với tổng số tiền trên 915.000 tỷ đồng. Riêng năm 2025, quỹ đã chi trả hơn 166.000 tỷ đồng cho khoảng 195 triệu lượt khám, chữa bệnh trên phạm vi cả nước.

Ảnh minh họa.

Thống kê của BHXH Việt Nam cho thấy, trong 6 tháng đầu năm 2026, cả nước có khoảng 93,7 triệu lượt khám, chữa bệnh BHYT với tổng số tiền chi trả hơn 84.600 tỷ đồng. Mức tăng này phản ánh nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng lớn, đồng thời cho thấy nguồn quỹ tiếp tục phát huy hiệu quả trong việc bảo đảm quyền lợi khám, chữa bệnh của người dân.

Đáng chú ý, giai đoạn 2020-2025 có hơn 41.000 trường hợp được quỹ BHYT thanh toán chi phí điều trị từ 500 triệu đồng đến trên 2 tỷ đồng, với tổng số tiền vượt 33.000 tỷ đồng. Phần lớn là các ca bệnh nặng cần điều trị dài ngày hoặc áp dụng kỹ thuật y học hiện đại. Nếu phải tự chi trả, rất nhiều gia đình sẽ đối mặt áp lực tài chính rất lớn.

Thực tế đó cho thấy BHYT đã trở thành chỗ dựa vững chắc đối với hàng triệu người dân. Chính sách giúp giảm nguy cơ tái nghèo do chi phí y tế, tạo điều kiện để người bệnh tiếp cận dịch vụ kỹ thuật cao, đồng thời củng cố niềm tin vào hệ thống an sinh xã hội.

Đồng hành cùng mục tiêu chăm sóc sức khỏe toàn dân

Tại nhiều bệnh viện tuyến cuối, hình ảnh người bệnh mang theo thẻ BHYT đến làm thủ tục khám, chữa bệnh đã trở nên quen thuộc. Đối với nhiều gia đình, tấm thẻ nhỏ trở thành “chiếc chìa khóa” mở ra cơ hội tiếp cận những phương pháp điều trị hiện đại. Từ các ca ghép tạng, phẫu thuật tim mạch đến điều trị ung thư hay bệnh hiếm, BHYT đã góp phần giúp hàng nghìn người được cứu chữa kịp thời.

Theo PGS.TS.BS Phạm Cẩm Phương, Giám đốc Trung tâm Y học hạt nhân và Ung bướu, Bệnh viện Bạch Mai, sự phát triển của y học đã đưa nhiều kỹ thuật tiên tiến vào điều trị, kéo theo chi phí ngày càng cao. Nhiều loại thuốc sinh học, thuốc điều trị bệnh hiếm cùng vật tư y tế chuyên dụng có giá từ vài chục triệu đến hàng trăm triệu đồng cho mỗi đợt điều trị. Sự hỗ trợ của BHYT giúp người bệnh có thêm cơ hội tiếp cận các phương pháp điều trị hiện đại.

Đặc biệt, BHYT vận hành trên nguyên tắc chia sẻ giữa những người tham gia. Thế hệ trẻ góp phần hỗ trợ người cao tuổi; người có điều kiện kinh tế cùng chung tay chia sẻ với các nhóm yếu thế. Tinh thần tương trợ ấy tạo nên giá trị nhân văn của chính sách, góp phần xây dựng hệ thống chăm sóc sức khỏe công bằng và bền vững.

Việc quỹ BHYT chi trả cho hàng chục nghìn trường hợp có chi phí điều trị từ hàng trăm triệu đến nhiều tỷ đồng cũng phản ánh năng lực tài chính ngày càng được củng cố. Đây là nền tảng quan trọng để mở rộng quyền lợi người tham gia, nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh và từng bước đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng cao của người dân.

Trong bối cảnh già hóa dân số, gánh nặng bệnh không lây nhiễm gia tăng và chi phí y tế tiếp tục tăng, BHYT được kỳ vọng tiếp tục giữ vai trò là một trong những trụ cột của hệ thống an sinh xã hội. Mỗi tấm thẻ BHYT là sự chủ động bảo vệ bản thân trước rủi ro, đồng thời là sự sẻ chia với cộng đồng. Giá trị ấy sẽ tiếp tục đồng hành cùng mục tiêu bao phủ chăm sóc sức khỏe toàn dân, hướng tới một xã hội phát triển bền vững và nhân văn.