Cảnh giác thủ đoạn lừa đảo “tích hợp bảo hiểm y tế cho trẻ em”

Cảnh giác thủ đoạn lừa đảo “tích hợp BHYT cho trẻ em”. Ảnh minh họa có sự hỗ trợ của AI.

Giả danh cán bộ, yêu cầu “cập nhật” BHYT

Thủ đoạn lừa đảo trên môi trường số ngày càng được xây dựng với những kịch bản gần gũi với đời sống. Trong đó, BHYT của trẻ em, học sinh có thể trở thành lý do để các đối tượng tiếp cận phụ huynh, tạo tâm lý lo lắng rồi từng bước dẫn dụ thực hiện các thao tác tiềm ẩn nguy cơ mất thông tin, tài sản.

Theo cảnh báo của Cục An ninh mạng (Bộ Công an), đối tượng có thể giả danh cán bộ cơ quan bảo hiểm, nhân viên nhà trường hoặc cơ quan nhà nước, chủ động gọi điện cho phụ huynh. Chúng thông báo thẻ BHYT của trẻ “bị lỗi”, “chưa đồng bộ dữ liệu”, “cần cập nhật thẻ điện tử”, “chưa được tích hợp” hoặc “sắp hết hạn”.

Đáng chú ý, một trong những kịch bản được sử dụng là thông báo thông tin BHYT của trẻ chưa được tích hợp hoặc cần cập nhật trên VNeID, VssID. Những nội dung liên quan trực tiếp đến quyền lợi khám, chữa bệnh của con dễ khiến phụ huynh quan tâm, từ đó làm theo hướng dẫn khi chưa kịp kiểm chứng thông tin.

Sau khi tạo được sự tin tưởng, đối tượng có thể đề nghị phụ huynh kết bạn qua Zalo, gọi video để hướng dẫn thực hiện từng thao tác trên điện thoại. Tiếp đó, chúng gửi đường link, mã QR hoặc yêu cầu cài ứng dụng không rõ nguồn gốc với lý do phục vụ “xác thực”, “tích hợp thông tin” hay “nộp phí xử lý hồ sơ”.

Đây là bước người dân cần đặc biệt cảnh giác. Việc truy cập đường link lạ hoặc cài phần mềm theo hướng dẫn có thể tạo điều kiện để đối tượng thu thập thông tin cá nhân, tài khoản mạng xã hội, thông tin ngân hàng cùng nhiều dữ liệu quan trọng được lưu trữ trên thiết bị.

Nguy cơ còn có thể chuyển trực tiếp thành thiệt hại tài chính. Khi phụ huynh quét mã QR, cung cấp mã OTP hoặc thực hiện giao dịch theo yêu cầu, tiền có thể được chuyển tới tài khoản do đối tượng lừa đảo kiểm soát. Sau khi giao dịch hoàn tất, quá trình ngăn chặn, thu hồi tiền thường gặp nhiều khó khăn.

Các thủ đoạn thường gặp và cách xử lý. Thiết kế có sự hỗ trợ của AI.

Điểm đáng lưu ý của thủ đoạn này là đối tượng khai thác tâm lý muốn nhanh chóng hoàn thiện thủ tục để bảo đảm quyền lợi BHYT cho trẻ. Các cụm từ như “hồ sơ bị lỗi”, “chưa tích hợp”, “cần xử lý ngay” có thể được sử dụng nhằm tạo cảm giác cấp bách, khiến người nhận cuộc gọi thiếu thời gian kiểm chứng.

Cần ghi nhớ nguyên tắc “4 không - 1 chủ động”

Trước những cuộc gọi liên quan đến BHYT của trẻ em, phụ huynh cần bình tĩnh, tránh thực hiện ngay yêu cầu của người gọi. Thông tin về BHYT, hồ sơ học sinh hoặc các khoản thu cần được kiểm tra qua nhà trường, cơ quan bảo hiểm hay cơ quan có thẩm quyền trước khi cung cấp dữ liệu hoặc thực hiện bất kỳ giao dịch nào.

Người dân cần tuyệt đối tránh cung cấp thông tin cá nhân, tài khoản ngân hàng, mật khẩu, mã OTP cho người lạ; thận trọng với đường link, mã QR được gửi qua tin nhắn hoặc ứng dụng trò chuyện. Các phần mềm được yêu cầu cài đặt ngoài những nguồn tin cậy cũng tiềm ẩn nguy cơ bị lợi dụng để xâm nhập thiết bị.

Trường hợp đã cung cấp thông tin ngân hàng hoặc chuyển tiền, người dân cần nhanh chóng liên hệ ngân hàng để đề nghị hỗ trợ khóa tài khoản, ngăn chặn giao dịch nếu còn khả năng. Đồng thời, cần lưu giữ số điện thoại, tin nhắn, đường link, mã QR, tài khoản nhận tiền, sao kê giao dịch cùng những bằng chứng liên quan để cung cấp khi trình báo cơ quan Công an.

Để dễ ghi nhớ, người dân được khuyến cáo thực hiện nguyên tắc “4 không - 1 chủ động”: không vội tin; không cung cấp thông tin; không truy cập đường link, cài đặt ứng dụng theo hướng dẫn của người lạ; không chuyển tiền; chủ động xác minh qua các kênh chính thức.

Trong bối cảnh nhiều thủ tục, thông tin an sinh xã hội được số hóa, sự cảnh giác của người sử dụng trở thành lớp bảo vệ quan trọng trước các hình thức giả mạo. Với những thông báo bất thường liên quan đến BHYT của trẻ, xác minh thông tin trước khi thao tác hoặc chuyển tiền là cách cần thiết để bảo vệ dữ liệu cá nhân và tài sản.