Theo Công văn số 1294/UBDNGS15 ngày 05/9/2025 của Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội về việc chuyển bổ sung kiến nghị của cử tri gửi tới sau kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XV, có nêu kiến nghị của cử tri tỉnh Quảng Ninh liên quan đến lĩnh vực y tế.
Cụ thể, cử tri tỉnh Quảng Ninh phản ánh hiện nay, dù có thẻ BHYT nhưng vẫn phải tự chi trả một số chi phí điều trị do danh mục thuốc, vật tư y tế và dịch vụ kỹ thuật được chi trả còn hạn chế, hoặc do tình trạng thiếu thuốc, thiếu vật tư xảy ra tại một số cơ sở khám chữa bệnh.
Cử tri đề nghị Bộ Y tế chỉ đạo cập nhật đầy đủ, kịp thời danh mục thuốc, vật tư, dịch vụ kỹ thuật và tỷ lệ thanh toán BHYT; công khai thông tin để người dân nắm rõ. Đồng thời, cần tập trung chỉ đạo khắc phục tình trạng chậm đấu thầu, thiếu thuốc, thiếu vật tư tại các cơ sở y tế; tăng cường thanh tra, kiểm tra, giám sát việc thực hiện để chính sách BHYT thực sự trở thành điểm tựa an sinh, góp phần chăm lo, bảo vệ sức khỏe Nhân dân một cách hiệu quả và bền vững.
Cử tri kiến nghị tăng cường thanh tra, kiểm tra, giám sát việc thực hiện BHYT tại các cơ sở y tế
Phạm vi thuốc được thanh toán BHYT khá đầy đủ và toàn diện
Về các nội dung phản ánh nêu trên, Bộ Y tế đã có Công văn số 6638/BYT-VPB ngày 26/9/2025 trả lời kiến nghị của cử tri tỉnh Quảng Ninh. Theo đó, Bộ Y tế khẳng định: luôn coi việc bảo đảm quyền lợi của người tham gia BHYT, đặc biệt là việc cung ứng đầy đủ thuốc, vật tư y tế, dịch vụ kỹ thuật và thanh toán kịp thời, minh bạch, là nhiệm vụ trọng tâm, gắn với mục tiêu an sinh xã hội và chăm sóc sức khỏe Nhân dân.
Bộ Y tế cho biết, danh mục dịch vụ kỹ thuật được Quỹ BHYT chi trả hiện nay là hơn 9.000 dịch vụ kỹ thuật, đáp ứng hầu hết nhu cầu điều trị cơ bản của người dân. Hầu hết các dịch vụ kỹ thuật đang triển khai tại cơ sở khám, chữa bệnh đều nằm trong phạm vi chi trả của Quỹ BHYT. Các danh mục này được Bộ Y tế thường xuyên rà soát, sửa đổi, bổ sung để đảm bảo quyền lợi cho người tham gia, phù hợp với khả năng chi trả của Quỹ BHYT cũng như của người bệnh. Theo quy định của Luật BHYT, mức hưởng của người tham gia có thể là 80%, 95% hoặc 100% chi phí khám, chữa bệnh tùy theo từng nhóm đối tượng.
Về danh mục thuốc, Việt Nam được đánh giá là một trong số ít quốc gia có phạm vi thuốc do Quỹ BHYT chi trả khá đầy đủ và toàn diện so với mức phí đóng. Đối với thuốc tân dược, Thông tư số 20/2022/TT-BYT ngày 31/12/2022 của Bộ Y tế về ban hành Danh mục và tỷ lệ, điều kiện thanh toán đối với thuốc hóa dược, sinh phẩm, thuốc phóng xạ và chất đánh dấu thuộc phạm vi được hưởng của người tham gia BHYT đã quy định 1.037 hoạt chất/thuốc hóa dược và sinh phẩm thuộc 27 nhóm lớn, cùng 59 thuốc phóng xạ và chất đánh dấu; trong đó có 76 hoạt chất thuộc nhóm thuốc điều trị ung thư và điều hòa miễn dịch. Danh mục này được quy định theo tên hoạt chất/thành phần, không giới hạn dạng bào chế hay tên thương mại, qua đó tạo điều kiện để số lượng thuốc thành phẩm được BHYT chi trả thực tế đa dạng và phong phú hơn.
Bên cạnh đó, danh mục thuốc cổ truyền, dược liệu, vị thuốc y học cổ truyền cũng rất rộng, bao gồm 229 thuốc đông y, dược liệu và 349 vị thuốc cổ truyền, được áp dụng thống nhất cho mọi tuyến khám chữa bệnh, kể cả tuyến huyện. Hiện nay, Bộ Y tế đang tiếp tục rà soát, sửa đổi, bổ sung danh mục này để đáp ứng tốt hơn nhu cầu điều trị.
Ngày 16/11/2024, Bộ Y tế đã ban hành Thông tư số 37/2024/TT-BYT quy định nguyên tắc, tiêu chí xây dựng, cập nhật, ghi thông tin, cấu trúc danh mục và hướng dẫn thanh toán đối với thuốc hóa dược, sinh phẩm, thuốc phóng xạ và chất đánh dấu thuộc phạm vi được hưởng của người tham gia BHYT; trong đó, quy định nguyên tắc và tiêu chí xây dựng, cập nhật danh mục, tỷ lệ, mức và điều kiện thanh toán thuốc.
Trên cơ sở đó, Bộ Y tế đang xây dựng Thông tư mới thay thế Thông tư số 20/2022/TT-BYT nhằm tiếp tục mở rộng và cập nhật danh mục thuốc hóa dược, sinh phẩm, thuốc phóng xạ và chất đánh dấu thuộc phạm vi chi trả của BHYT
Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát
Cũng tại Công văn số 6638, Bộ Y tế đã trả lời cử tri tỉnh Quảng Ninh về tình trạng chậm đấu thầu, thiếu thuốc, thiếu vật tư tại các cơ sở y tế. Cụ thể, theo Bộ Y tế, trong giai đoạn 2022–2023, tình trạng thiếu thuốc chỉ xảy ra cục bộ tại một số nơi. Nguyên nhân do đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu, khó khăn trong dự trù nhu cầu và vướng mắc đối với một số quy định đấu thầu.
Để giải quyết tình trạng này, Chính phủ, Bộ Y tế và các Bộ, ngành liên quan đã tham mưu trình Quốc hội ban hành và ban hành theo thẩm quyền nhiều chính sách nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong hoạt động lựa chọn nhà thầu, đặc biệt trong lĩnh vực y tế.
Các quy định mới về chỉ định thầu, mua sắm trực tiếp, chào giá cạnh tranh đã cơ bản giải quyết các khó khăn, vướng mắc trong hoạt động lựa chọn nhà thầu, đặc biệt là trong lĩnh vực y tế. Đáng chú ý, Luật số 90/2025/QH15 ngày 25/6/2025 sửa đổi, bổ sung một số luật, trong đó có Luật Đấu thầu; đã có quy định phân cấp triệt để cho các đơn vị sự nghiệp công lập trong việc quyết định hoạt động mua sắm.
Theo đó, kể từ ngày 01/7/2025 các bệnh viện tự chủ chi thường xuyên (tự chủ nhóm 2), tự chủ chi đầu tư, chi thường xuyên (tự chủ nhóm 1) được tự quyết định việc mua sắm thuốc, thiết bị y tế từ nguồn thu của bệnh viện, nguồn chi BHYT và các nguồn vốn khác không phải ngân sách nhà nước mà không nhất thiết phải đấu thầu theo quy định của Luật Đấu thầu.
Ngày 04/8/2025, Chính phủ ban hành Nghị định số 214/2025/NĐ-CP thay thế Nghị định số 24/2024/NĐ-CP và Nghị định số 17/2025/NĐ-CP, nhằm đơn giản hóa thủ tục, tăng cường minh bạch và nâng cao hiệu quả lựa chọn nhà thầu. Trên cơ sở đó, Bộ Y tế đang nghiên cứu sửa đổi Thông tư số 07/2024/TT-BYT về đấu thầu thuốc để bảo đảm đồng bộ với các quy định mới.
Bên cạnh đó, Bộ Y tế tiếp tục tăng cường công tác chỉ đạo, điều hành tập trung triển khai về đảm bảo cung ứng thuốc đặc biệt các thuốc hiếm, khó khăn về nguồn cung. Phát huy vai trò chủ động trong quản lý của chính quyền, ngành y tế địa phương trong chỉ đạo, điều hành, sự chủ động của các cơ sở y tế trong việc thường xuyên rà soát, chủ động, kịp thời lập kế hoạch và tổ chức mua sắm. Tổ chức các hội nghị, lớp đào tạo, tập huấn về các văn bản quy phạm pháp luật mới được ban hành để việc triển khai trong thực tiễn kịp thời, hiệu quả. Hiện nay, các giải pháp trên đã giúp đảm bảo cơ bản đầy đủ thuốc, trang thiết bị y tế phục vụ công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân.
Bộ Y tế cũng nhấn mạnh: sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, đơn vị liên quan và các cơ sở khám, chữa bệnh để đẩy mạnh công khai, minh bạch thông tin về danh mục, tỷ lệ thanh toán BHYT; tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát; đồng thời kiên quyết xử lý các hành vi vi phạm.
Minh Đức
