 |
| Lực lượng dân quân tự vệ tại TP. Hồ Chí Minh. Ảnh: CT |
Chấm dứt chính sách hỗ trợ được thực hiện hơn 10 năm
Ngày 18/12/2014, HĐND tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu ban hành Nghị quyết số 42/2014/NQ-HĐND về chế độ hỗ trợ bảo hiểm xã hội (BHXH) tự nguyện, bảo hiểm y tế (BHYT) đối với Công an viên và thôn, ấp, khu đội trưởng được bố trí tại các thôn, ấp, khu phố trên địa bàn tỉnh.
Theo nghị quyết, chính sách hỗ trợ được thiết kế theo hướng chia sẻ trách nhiệm đóng giữa đơn vị sử dụng lao động và người tham gia. Đối với BHXH tự nguyện, đơn vị sử dụng lao động hỗ trợ 2/3 mức đóng tính trên mức phụ cấp tương đương một lần mức lương cơ sở. Công an viên và thôn, ấp, khu đội trưởng tự đóng phần còn lại.
Đối với BHYT, mức đóng được xác định bằng 4,5% mức lương cơ sở. Trong đó, đơn vị sử dụng lao động đóng hỗ trợ 2/3, người tham gia đóng 1/3 mức phí.
Chính sách này có ý nghĩa thiết thực đối với lực lượng hoạt động ở cơ sở, góp phần giảm gánh nặng tài chính khi tham gia BHXH tự nguyện, BHYT. Đặc biệt, việc được hỗ trợ một phần mức đóng BHXH tự nguyện tạo điều kiện để những người làm công việc tại thôn, ấp, khu phố có cơ hội tích lũy thời gian tham gia, hướng đến quyền lợi hưu trí khi đủ điều kiện.
Tuy nhiên, sau hơn 10 năm triển khai, những thay đổi về tổ chức lực lượng ở cơ sở và việc sắp xếp đơn vị hành chính đã khiến phạm vi áp dụng của nghị quyết không còn phù hợp.
Cụ thể, ngày 25/6/2024, HĐND tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu ban hành Nghị quyết số 04/2024/NQ-HĐND quy định tiêu chí thành lập, số lượng thành viên Tổ bảo vệ an ninh, trật tự; mức chi hỗ trợ, bồi dưỡng, trợ cấp và điều kiện hoạt động đối với lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở.
Nghị quyết này đã bãi bỏ chế độ hỗ trợ BHXH tự nguyện, BHYT đối với Công an viên được quy định tại Nghị quyết số 42/2014/NQ-HĐND. Vì vậy, phạm vi chính sách hỗ trợ theo nghị quyết cũ chỉ còn áp dụng đối với lực lượng thôn, ấp, khu đội trưởng.
Bước ngoặt tiếp theo diễn ra từ ngày 1/7/2025, khi TP. Hồ Chí Minh thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, không tổ chức cấp huyện, sáp nhập các đơn vị hành chính cấp xã và triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Sau sắp xếp, địa bàn tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu cũ trở thành một phần của TP. Hồ Chí Minh. Chế độ phụ cấp hằng tháng đối với cán bộ thôn, ấp, khu đội trưởng được thực hiện theo Nghị quyết số 398/NQ-HĐND ngày 28/8/2025 của HĐND Thành phố.
Tuy nhiên, chính sách hỗ trợ BHXH tự nguyện, BHYT trước đây có sự khác biệt giữa các địa phương. Trong khi Bà Rịa - Vũng Tàu từng ban hành nghị quyết hỗ trợ thì TP. Hồ Chí Minh và Bình Dương (trước sắp xếp) không có chính sách tương tự.
Việc tiếp tục duy trì một chế độ riêng chỉ dành cho lực lượng thôn, ấp, khu đội trưởng thuộc địa bàn Bà Rịa - Vũng Tàu cũ sẽ tạo ra sự thiếu đồng bộ trong thực hiện chính sách đối với những người có cùng vị trí, nhiệm vụ trên địa bàn Thành phố mới.
Bảo đảm thống nhất chính sách, tránh gián đoạn quyền lợi người tham gia
Trong Tờ trình về việc bãi bỏ Nghị quyết số 42/2014/NQ-HĐND, Phó Chủ tịch UBND Thành phố Nguyễn Mạnh Cường nhấn mạnh, một căn cứ quan trọng là theo kết quả rà soát, đánh giá cho thấy Nghị quyết số 42/2014/NQ-HĐND đã không còn được áp dụng kể từ ngày 1/1/2026 đến nay.
Bên cạnh đó, chế độ BHXH, BHYT đối với cán bộ thôn, ấp, khu đội trưởng không thuộc nhóm đối tượng được quy định hưởng theo Luật Dân quân tự vệ và các nghị định, thông tư hướng dẫn thi hành luật.
 |
| BHXH TP. Hồ Chí Minh vận động lực lượng dân quân tự vệ ở cơ sở tham gia BHXH , BHYT. Ảnh: Phạm Thọ |
Từ những thay đổi về đối tượng, phạm vi áp dụng và thực tiễn thực hiện, UBND Thành phố cho rằng việc bãi bỏ nghị quyết được xác định là cần thiết nhằm bảo đảm tính hợp pháp, thống nhất của hệ thống văn bản quy phạm pháp luật. Đồng thời, việc này giúp loại bỏ những quy định không còn được áp dụng, tránh tình trạng trùng lắp hoặc duy trì chính sách riêng sau khi địa giới hành chính đã thay đổi.
Như vậy, khi Nghị quyết số 42/2014/NQ-HĐND được bãi bỏ, lực lượng thôn, ấp, khu đội trưởng trên địa bàn Bà Rịa - Vũng Tàu cũ sẽ không còn được hưởng cơ chế hỗ trợ mức đóng BHXH tự nguyện, BHYT theo chính sách riêng của địa phương trước đây. Người tham gia có trách nhiệm tiếp tục thực hiện nghĩa vụ đóng theo quy định pháp luật chung.
Đây là vấn đề cần được quan tâm bởi BHXH tự nguyện và BHYT có ý nghĩa trực tiếp đối với việc bảo đảm an sinh của lực lượng hoạt động tại cơ sở. Khi không còn khoản hỗ trợ 2/3 mức đóng như trước, chi phí tham gia sẽ chuyển sang lực lượng hoạt động tại cơ sở tự cân đối theo quy định hiện hành. Đối với những người có mức phụ cấp không cao, sự thay đổi này có thể ảnh hưởng đến khả năng duy trì tham gia thường xuyên.
Trước thực tế đó, trong quá trình thẩm tra, Ban Pháp chế HĐND Thành phố đã kiến nghị UBND TP. Hồ Chí Minh chỉ đạo Bộ Tư lệnh Thành phố, Sở Nội vụ và Bảo hiểm xã hội Thành phố phối hợp hướng dẫn thôn, ấp, khu đội trưởng trên địa bàn tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu cũ về việc tiếp tục tham gia BHXH tự nguyện, BHYT theo quy định chung sau khi chấm dứt chính sách hỗ trợ.
Việc hướng dẫn cần được thực hiện rõ ràng, giúp người tham gia nắm được mức đóng, phương thức đóng và quyền lợi được hưởng, nhất là đối với những trường hợp đang tham gia BHXH tự nguyện, BHYT theo cơ chế hỗ trợ trước đây.
Đặc biệt, cần chú trọng thông tin về việc duy trì thời gian tham gia BHXH tự nguyện theo chính sách chung để bảo đảm quá trình tích lũy thời gian đóng, hướng đến quyền lợi lâu dài.
