 |
| Đề xuất người sử dụng lao động, người quản lý đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc trích đóng bảo hiểm xã hội trước khi trả tiền lương, tiền công, thu nhập người tham gia bảo hiểm xã hội. |
Tại dự thảo đề xuất nội dung sửa đổi Luật Bảo hiểm xã hội (BHXH), BHXH Việt Nam kiến nghị đề xuất với cơ quan soạn thảo về bổ sung thêm 01 khoản quy định trách nhiệm của cơ quan BHXH “Tham mưu, xây dựng chính sách về BHXH, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp theo phân công của Bộ trưởng Bộ Tài chính”.
Theo lý giải của BHXH Việt Nam, việc đề xuất bổ sung thêm nhằm phù hợp với vị trí, nhiệm vụ của BHXH Việt Nam hiện nay và thực tiễn ở địa phương. Các chính sách BHXH, BHTN, BHYT thuộc thẩm quyền của địa phương (cấp tỉnh, cấp xã) đều xuất phát trên cơ sở tham mưu, đề xuất của BHXH tỉnh, BHXH cơ sở.
Ngoài ra, để hạn chế tối đa việc chậm đóng, trốn đóng BHXH, BHYT bắt buộc, tăng tính khả thi trong thực hiện thu, đóng BHXH, BHYT, về mức đóng, phương thức và thời hạn đóng BHXH bắt buộc của người sử dụng lao động được quy định tại Điều 34 Luật BHXH năm 2024 đang thực hiện, BHXH Việt Nam đề nghị bổ sung một khoản tại Điều này để quy định người sử dụng lao động, người quản lý đối tượng tham gia BHXH bắt buộc thực hiện đóng BHXH, BHYT theo mức quy định và trích trước khi trả tiền lương, tiền công, thu nhập của cá nhân người tham gia BHXH, BHYT bắt buộc để đóng trước vào quỹ BHXH, sau đó mới trả tiền lương, tiền công, thu nhập cho người lao động.
Về quy định hưởng BHXH một lần theo Điều 70 Luật BHXH năm 2024, BHXH Việt Nam đề nghị nghiên cứu để bổ sung thêm một số bệnh khác có tính chất nặng, khó điều trị, giai đoạn cuối (chạy thận).
 |
| Đề xuất sửa Điều 73 Luật BHXH năm 2024 về điều chỉnh tiền lương làm căn cứ đóng BHXH để tính mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH. |
Theo BHXH Việt Nam, trên thực tế nhiều trường hợp người lao động cần kinh phí điều trị nhưng không đủ điều kiện hưởng BHXH một lần, nếu bổ sung cụ thể thì sẽ giải quyết được mong cầu của người tham gia.
Ngoài ra, cơ quan này đề nghị bổ sung quy định: “Các trường hợp không được coi là vi phạm điều kiện hưởng nếu sau khi đã đủ điều kiện giải quyết mà có phát sinh tăng mới hoặc truy thu, truy đóng do có việc làm tại tháng giải quyết”.
BHXH Việt Nam cho rằng, việc bổ sung quy định trên nhằm khắc phục bất cập, hạn chế trong tổ chức thực hiện và đảm bảo quyền hưởng BHXH một lần của người tham gia theo nguyên tắc đóng - hưởng. Đồng thời, đảm bảo sự công bằng giữa những người giao kết hợp đồng lao động trong cùng một tháng mà có thời điểm đề nghị giải quyết hưởng BHXH một lần khác nhau sau khi đã có 12 tháng không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc mà cũng không tham gia BHXH tự nguyện.
Cơ quan thực hiện chính sách cũng đề xuất sửa Điều 73 Luật BHXH năm 2024 về điều chỉnh tiền lương làm căn cứ đóng BHXH để tính mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH.
Theo dự thảo sửa đổi điểm a khoản 1 Điều 73, đối với người lao động hưởng lương theo chế độ tiền lương do Nhà nước quy định và tham gia BHXH trước ngày 1/1/2016, tiền lương làm căn cứ đóng BHXH sẽ được điều chỉnh trên cơ sở mức tăng của mức tham chiếu của từng thời kỳ.
Đáng chú ý, dự thảo bổ sung quy định tiền lương đã đóng BHXH trước ngày luật mới có hiệu lực sẽ được điều chỉnh theo mức lương cơ sở tại thời điểm luật có hiệu lực trước khi chuyển sang điều chỉnh theo mức tham chiếu.
Phân tích về đề xuất này, cơ quan BHXH cho rằng, Nghị quyết số 27-NQ/TW năm 2018 về cải cách chính sách tiền lương đã đặt mục tiêu bãi bỏ mức lương cơ sở. Tuy nhiên đến nay, nội dung này vẫn chưa được thực hiện.
Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 đã bổ sung khái niệm “mức tham chiếu” để làm căn cứ tính đóng, tính hưởng một số chế độ BHXH.
Tuy nhiên, luật cũng quy định khi chưa bãi bỏ mức lương cơ sở thì mức tham chiếu bằng mức lương cơ sở; khi bãi bỏ mức lương cơ sở thì mức tham chiếu không được thấp hơn mức lương cơ sở tại thời điểm đó.
Theo cơ quan soạn thảo, quy định này phát sinh bất cập khi Chính phủ điều chỉnh lương cơ sở và lương hưu với mức tăng khác nhau. Điển hình như tháng 7/2024, lương cơ sở được điều chỉnh tăng 30%, trong khi lương hưu chỉ tăng 15%.
Điều này dẫn đến chênh lệch mức lương hưu giữa những người nghỉ hưu trước và sau thời điểm điều chỉnh, nhất là đối với người nghỉ hưu từ khu vực Nhà nước.
