Siết quản lý giá thuốc, thiết bị y tế, ngăn tình trạng mua bán lòng vòng để nâng giá

Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan trình bày tờ trình về dự án Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trẻ em, Luật Người khuyết tật, Luật Khám bệnh, chữa bệnh, Luật Dược, Luật Người cao tuổi và Luật Bảo hiểm y tế. Ảnh: VPQH

Quản lý thiết bị y tế theo vòng đời sản phẩm, tăng minh bạch về giá

Trình Quốc hội tại phiên họp sáng ngày 21/10, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cho biết, dự thảo Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trẻ em, Luật Người khuyết tật, Luật Khám bệnh, chữa bệnh, Luật Dược, Luật Người cao tuổi và Luật Bảo hiểm y tế gồm 8 điều, tập trung vào 4 nhóm nội dung chính: xử lý các vấn đề liên quan đến phân định thẩm quyền; đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh; hoàn thiện tính thống nhất của hệ thống pháp luật; tăng cường quản lý giá thuốc và thiết bị y tế.

Trong đó, việc bổ sung các quy định về quản lý giá thuốc, thiết bị y tế được đặt ra nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, hạn chế tình trạng mua bán lòng vòng để nâng giá, đồng thời tăng cường công khai, minh bạch thông tin và kết nối dữ liệu giữa các cơ quan liên quan.

Theo Bộ trưởng Đào Hồng Lan, đối với Luật Khám bệnh, chữa bệnh, dự thảo đề xuất sửa đổi, bổ sung Điều 113 theo hướng quy định nguyên tắc quản lý thiết bị y tế và các giải pháp quản lý giá thiết bị y tế.

Các giải pháp được đề xuất gồm quản lý thiết bị y tế theo vòng đời sản phẩm và chuỗi cung ứng; công khai theo lộ trình thông tin về giá thiết bị y tế và cơ sở kinh doanh thiết bị y tế; liên thông, chia sẻ dữ liệu giữa các lĩnh vực y tế, hải quan, thuế, đấu thầu và bảo hiểm y tế.

Dự thảo cũng đặt ra yêu cầu áp dụng các biện pháp phục vụ truy xuất nguồn gốc, kiểm soát chuỗi cung ứng; công khai giá niêm yết và cập nhật khi có thay đổi trên hệ thống quản lý dữ liệu thiết bị y tế. Các cơ sở kinh doanh phải kê khai giá, cập nhật giá kê khai và công khai danh sách cơ sở phân phối, kinh doanh thiết bị y tế trên hệ thống này. Đáng chú ý, dự thảo đề xuất không yêu cầu kê khai lại giá nếu có thay đổi trong biên độ do Chính phủ quy định.

Đối với lĩnh vực dược, dự thảo hướng tới đơn giản hóa thủ tục hành chính, cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh, trong đó có đơn giản hóa điều kiện để thuốc được cấp phép lưu hành tại Việt Nam. Đồng thời, bổ sung quy định về công bố giá bán buôn thuốc dự kiến, phương pháp xác định giá bán buôn thuốc dự kiến và liên thông, chia sẻ dữ liệu nhằm tăng cường quản lý giá thuốc.

Dự thảo cũng đề xuất tăng cường phân cấp, phân quyền trong xác nhận nội dung quảng cáo thuốc; đơn giản hóa thủ tục đối với những giấy tờ có thể khai thác từ cơ sở dữ liệu quốc gia và thủ tục công khai hồ sơ công bố, công bố lại giá bán buôn thuốc dự kiến.

Làm rõ cơ chế kiểm soát giá, bảo vệ bí mật kinh doanh

Thẩm tra dự án Luật, Ủy ban Văn hóa và Xã hội cơ bản tán thành phạm vi sửa đổi, bổ sung và tên gọi của dự án. Theo Ủy ban, nội dung dự thảo cơ bản phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng, quy định của Hiến pháp, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ trong hệ thống pháp luật và tương thích với các điều ước quốc tế.

Đối với quy định về thiết bị y tế tại Điều 113 Luật Khám bệnh, chữa bệnh, Ủy ban tán thành việc bổ sung các nguyên tắc quản lý mang tính nền tảng, đồng thời đề nghị tiếp tục hoàn thiện một số nội dung để bảo đảm tính khả thi.

Cụ thể, việc quản lý thiết bị y tế theo vòng đời sản phẩm và chuỗi cung ứng cần gắn với yêu cầu bảo đảm truy xuất được nguồn gốc, xuất xứ và chất lượng sản phẩm. Ủy ban cũng đề nghị nghiên cứu bổ sung nguyên tắc phân quyền khai thác dữ liệu, bảo đảm việc cung cấp và công khai thông tin theo quy định pháp luật không mâu thuẫn với quyền bảo vệ bí mật kinh doanh.

Về quản lý giá, Ủy ban cho rằng biên độ giá cần được quy định linh hoạt, phù hợp với sự đa dạng về nhóm và chủng loại thiết bị y tế. Trách nhiệm cập nhật giá kê khai cần hài hòa giữa yêu cầu phục vụ quản lý nhà nước và chi phí tuân thủ của tổ chức, cá nhân kinh doanh.

Cơ quan thẩm tra cũng đề nghị bổ sung quy định liên quan đến trách nhiệm của nhà sản xuất thiết bị y tế và cơ sở y tế; rà soát để bảo đảm không chồng chéo với pháp luật về giá, đấu thầu và hải quan.

Đối với Luật Dược, Ủy ban cơ bản tán thành các nội dung sửa đổi nhằm nâng cao hiệu quả quản lý giá thuốc, đơn giản hóa thủ tục hành chính và phân cấp xác nhận nội dung quảng cáo thuốc. Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra đề nghị nghiên cứu giải pháp kiểm soát tình trạng hồ sơ xác nhận quảng cáo thuốc không được chấp thuận tại địa phương này nhưng tiếp tục được đề nghị xác nhận tại địa phương khác.

Ủy ban cũng đề nghị làm rõ mục tiêu, lộ trình sớm hoàn thành việc xây dựng và vận hành cơ sở dữ liệu về dược, bảo đảm kết nối, chia sẻ và liên thông đồng bộ dữ liệu, trong đó có dữ liệu về giá.

Bên cạnh các nội dung trên, cơ quan thẩm tra lưu ý dự thảo còn bổ sung hai nội dung mới liên quan đến Luật Khám bệnh, chữa bệnh nhưng chưa được nêu trong Tờ trình, chưa có thuyết minh và tổng kết thi hành pháp luật làm cơ sở đánh giá. Đó là quy định về thừa nhận giấy phép hành nghề do cơ quan, tổ chức có thẩm quyền của nước ngoài cấp và bãi bỏ quy trình thực hiện áp dụng kỹ thuật mới, phương pháp mới trong khám bệnh, chữa bệnh của luật hiện hành. Vì vậy, Ủy ban cho biết chưa có cơ sở để xem xét, đánh giá hai nội dung này.

Đối với các quy định sửa đổi Luật Trẻ em, Luật Người khuyết tật và Luật Người cao tuổi, cơ quan thẩm tra đề nghị rà soát kỹ việc bãi bỏ một số điều của Luật Trẻ em, đồng thời quy định chặt chẽ tại văn bản hướng dẫn chi tiết. Chính phủ cần quan tâm các giải pháp để không làm suy giảm hiệu quả quản lý nhà nước đối với cơ sở cung cấp dịch vụ bảo vệ trẻ em, cơ sở chăm sóc người khuyết tật và cơ sở chăm sóc người cao tuổi khi bãi bỏ biện pháp tiền kiểm.

Với Luật Bảo hiểm y tế, Ủy ban đề nghị tiếp tục rà soát, hoàn thiện quy định về đối tượng tham gia bảo hiểm y tế và tên gọi các hình thức tổ chức cơ sở khám bệnh, chữa bệnh để phù hợp với Luật Khám bệnh, chữa bệnh.

Ngoài các nội dung lớn nêu trên, Ủy ban Văn hóa và Xã hội cho biết đã đề cập 45 vấn đề cụ thể tại Báo cáo thẩm tra số 1258/BC-UBVHXH16, làm cơ sở để tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện dự thảo Luật.