Tăng cường hỗ trợ người dân cập nhật ủy quyền nhận lương hưu theo quy định mới

Hỗ trợ chứng thực ủy quyền nhận lương hưu và trợ cấp BHXH hàng tháng cho người dân phường Phú Diễn, TP. Hà Nội.

Giới hạn thời hạn ủy quyền để giảm rủi ro chi trả

Từ ngày 1/7/2025, Luật BHXH số 41/2024/QH15 chính thức có hiệu lực, đánh dấu nhiều thay đổi quan trọng trong công tác quản lý và chi trả các chế độ BHXH. Một trong những điểm mới đáng chú ý là quy định giới hạn thời gian hiệu lực của văn bản ủy quyền nhận lương hưu, trợ cấp BHXH và các chế độ liên quan. Theo đó, văn bản ủy quyền chỉ có giá trị tối đa 12 tháng kể từ ngày xác lập việc ủy quyền.

Quy định mới được nêu tại điểm d khoản 2 Điều 10 của Luật BHXH năm 2024. Theo quy định này, người hưởng chế độ BHXH vẫn có quyền ủy quyền bằng văn bản cho người khác thực hiện thủ tục hoặc nhận thay các khoản trợ cấp. Tuy nhiên, khác với trước đây, thời hạn ủy quyền sẽ không còn kéo dài vô thời hạn hoặc phụ thuộc hoàn toàn vào thỏa thuận của người dân mà được giới hạn cụ thể nhằm tăng cường kiểm soát, hạn chế rủi ro phát sinh trong quá trình chi trả.

Theo đánh giá của cơ quan BHXH, việc quy định thời hạn tối đa đối với văn bản ủy quyền là cần thiết trong bối cảnh số lượng người hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH hằng tháng hiện rất lớn. Trong đó, có nhiều trường hợp người hưởng tuổi cao, sức khỏe yếu, sinh sống xa nơi nhận chế độ hoặc đã ủy quyền cho người khác nhận thay trong thời gian dài mà không cập nhật thông tin. Điều này tiềm ẩn nguy cơ phát sinh sai sót, nhầm lẫn hoặc bị lợi dụng trong quá trình chi trả chế độ.

Thực tế cho thấy, tại nhiều địa phương từng xảy ra tình trạng người hưởng đã qua đời nhưng cơ quan chi trả chưa kịp cập nhật thông tin, dẫn đến việc người được ủy quyền tiếp tục nhận tiền trợ cấp trong thời gian dài. Ngoài ra, cũng có trường hợp giấy ủy quyền hết hiệu lực hoặc thông tin người nhận thay thay đổi nhưng chưa được điều chỉnh trong hệ thống quản lý. Những bất cập này không chỉ gây khó khăn cho công tác quản lý quỹ BHXH mà còn làm phát sinh nguy cơ thất thoát và tranh chấp quyền lợi.

Để tổ chức thực hiện thống nhất quy định mới, BHXH Việt Nam đã yêu cầu BHXH các địa phương chủ động rà soát dữ liệu, đối chiếu thông tin người hưởng và kịp thời xử lý những trường hợp có dấu hiệu rủi ro trong quá trình chi trả. Trong đó, các địa phương được yêu cầu tập trung rà soát nhóm người hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH từ 90 tuổi trở lên; các trường hợp trùng mã số BHXH; trường hợp chưa cập nhật đầy đủ thông tin ủy quyền hoặc giấy ủy quyền đã hết thời hạn.

Khẩn trương rà soát, hỗ trợ người hưởng hoàn thiện thủ tục

Trên cơ sở chỉ đạo của BHXH Việt Nam, nhiều địa phương đã triển khai các đợt rà soát diện rộng, phối hợp với cơ quan bưu điện, trung tâm phục vụ hành chính công và chính quyền cơ sở để xác minh thông tin người hưởng. Song song với đó, các cơ quan chức năng cũng tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn người dân thực hiện lại thủ tục ủy quyền đúng quy định mới nhằm tránh ảnh hưởng đến việc nhận lương hưu và trợ cấp hằng tháng.

Tại Hà Nội, nơi có số lượng người hưởng lương hưu và trợ cấp BHXH thuộc nhóm cao nhất cả nước, công tác rà soát đang được triển khai khẩn trương. BHXH TP. Hà Nội đã chủ động phối hợp với các đơn vị liên quan để xác nhận thông tin, hướng dẫn người dân hoàn thiện hồ sơ ủy quyền mới và hạn chế tối đa tình trạng gián đoạn chi trả khi quy định mới được áp dụng đầy đủ từ ngày 1/7/2026.

Trên địa bàn phường Việt Hưng, BHXH cơ sở Long Biên đang triển khai đợt cao điểm hỗ trợ người dân thực hiện thủ tục liên quan đến việc ủy quyền nhận lương hưu, trợ cấp BHXH. Theo bà Nguyễn Thị Thu Hằng, Giám đốc BHXH cơ sở Long Biên, riêng phường Việt Hưng hiện có tới 2.379 trường hợp cần thực hiện các thủ tục liên quan đến ủy quyền. Đây là khối lượng công việc rất lớn, đòi hỏi cơ quan BHXH phải phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương và các đơn vị liên quan để hướng dẫn kịp thời cho người dân.

Để đưa thông tin đến từng khu dân cư, BHXH cơ sở Long Biên đã phối hợp với UBND phường Việt Hưng tổ chức các hội nghị tuyên truyền trực tiếp cho 62 tổ trưởng dân phố. Đây được xem là lực lượng gần dân nhất, có khả năng nắm bắt cụ thể từng trường hợp người hưởng, đặc biệt là người cao tuổi, người sức khỏe hạn chế hoặc ít tiếp cận công nghệ thông tin. Thông qua mạng lưới tổ dân phố, các quy định mới của Luật BHXH năm 2024 được truyền tải nhanh chóng và đầy đủ hơn đến từng hộ dân.

Không chỉ tập trung vào việc hướng dẫn lập lại giấy ủy quyền, cơ quan BHXH các địa phương còn khuyến khích người dân chuyển sang nhận lương hưu và trợ cấp BHXH qua tài khoản cá nhân. Đây được đánh giá là phương thức chi trả hiện đại, an toàn và minh bạch hơn so với hình thức nhận tiền mặt truyền thống. Việc nhận tiền qua tài khoản ngân hàng giúp người hưởng chủ động hơn trong việc tiếp cận nguồn tiền, giảm phụ thuộc vào người nhận thay và hạn chế nguy cơ phát sinh tranh chấp hoặc thất lạc.

Trong bối cảnh chuyển đổi số đang được thúc đẩy mạnh mẽ trong lĩnh vực an sinh xã hội, việc mở rộng hình thức chi trả không dùng tiền mặt cũng góp phần giảm tải áp lực cho cơ quan chi trả, đồng thời nâng cao chất lượng phục vụ người dân. Nhiều người cao tuổi hiện nay dù còn gặp khó khăn trong tiếp cận công nghệ nhưng vẫn dần thích nghi với việc nhận tiền qua tài khoản nhờ sự hỗ trợ của con cháu, chính quyền địa phương và cán bộ BHXH cơ sở.