 |
| Người lao động Công ty TNHH May Minh Hoàng 2 đình công đòi quyền lợi BHXH, BHYT. Ảnh: LĐLĐ TP. Đà Nẵng |
Người lao động lao đao vì nợ BHXH
Làm việc tại Công ty TNHH May Minh Hoàng 2 từ năm 2018, chị N.T.Hạnh luôn tin tưởng mình được công ty tham gia đầy đủ chế độ BHXH, BHYT, bảo hiểm thất nghiệp, bởi hàng tháng, lương của chị vẫn bị trích trừ đều đặn để nộp cho các khoản này. Thế nhưng, tháng 12/2024, khi làm hồ sơ hưởng chế độ thai sản, chị Hạnh mới biết doanh nghiệp đang nợ BHXH với số tiền lớn, thời gian dài. Hiện số nợ của Công ty TNHH May Minh Hoàng 2 đã lên tới trên 10,5 tỷ đồng. Vì vậy, chị Hạnh không được bất kỳ chế độ gì.
Nhớ lại thời điểm nộp hồ sơ hưởng chế độ thai sản, chị Hạnh cho biết, chị nhiều lần liên hệ với bộ phận phụ trách của doanh nghiệp nhưng câu trả lời vẫn chỉ là tiếp tục chờ công ty khắc phục khoản nợ. Đến nay, công ty đã đóng cửa mà khoản nợ vẫn chưa thể giải quyết.
Chị Hạnh chỉ là một trong số rất nhiều trường hợp ở TP. Đà Nẵng đã và đang lâm vào hoàn cảnh “khốn khổ” này. Bởi theo ông Văn Phú Quân, Phó Giám đốc BHXH TP. Đà Nẵng, tính đến ngày 31/7/2026, toàn TP. Đà Nẵng có đến 2.204 đơn vị chậm đóng, trốn đóng, với 11.746 người lao động bị ảnh hưởng, tổng số tiền 241,07 tỷ đồng. Trong đó, có 1.003 đơn vị chậm đóng, trốn đóng trên 6 tháng, với số tiền 115,15 tỷ đồng và 5.751 người lao động bị ảnh hưởng; 702 đơn vị chậm đóng, trốn đóng trên 12 tháng, với số tiền 94,09 tỷ đồng và 4.437 người lao động bị ảnh hưởng.
Ông Nguyễn Quý Quí, Phó Giám đốc Sở Nội vụ TP. Đà Nẵng cho biết, để giải quyết tình trạng nợ BHXH, BHYT kéo dài, đơn vị đã đề nghị Công an TP. Đà Nẵng kiểm tra, điều tra dấu hiệu trốn đóng, chiếm dụng tiền BHXH, BHYT tại những doanh nghiệp nợ BHXH, BHYT kéo dài nhiều năm, ảnh hưởng đến quyền lợi của hàng ngàn người lao động.
Theo ông Quí, Luật BHXH năm 2024 quy định doanh nghiệp chậm đóng, trốn đóng phải nộp thêm số tiền bằng 0,03% mỗi ngày, tính trên số tiền và số ngày vi phạm. Tùy tính chất, mức độ, hành vi vi phạm có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự. Người sử dụng lao động còn phải bồi thường nếu việc tham gia BHXH không đầy đủ, không kịp thời gây thiệt hại đến quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động.
“Chế tài chỉ phát huy hiệu quả khi được thực thi nghiêm. Công khai danh sách, thanh tra hay xử phạt sẽ khó đủ sức răn đe nếu doanh nghiệp chây ỳ, tẩu tán tài sản hoặc ngừng hoạt động khi chưa hoàn thành nghĩa vụ. Công ty TNHH May Minh Hoàng 2 là một trong những ví dụ điển hình khi đã đóng cửa và đang rao bán tài sản, nhưng quyền lợi của người lao động chưa được giải quyết”, ông Quí cho biết
Viện kiểm sát nhân dân vào cuộc
Theo ông Nguyễn Văn Chiến, Phó Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân TP. Đà Nẵng, để giải quyết tình trạng chậm đóng, trốn đóng BHXH, BHYT, bảo hiểm thất nghiệp trên địa bàn, Viện kiểm sát nhân dân TP. Đà Nẵng và BHXH TP. Đà Nẵng đã thống nhất các nội dung phối hợp triển khai Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội về thí điểm Viện kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể thuộc nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công.
 |
| BHXH TP. Đà Nẵng và Viện Kiểm sát nhân dân TP. Đà Nẵng thống nhất xây dựng, ký kết Quy chế phối hợp xử lý chậm đóng, trốn đóng BHXH, BHYT. Ảnh: BHXH TP. Đà Nẵng |
Theo đó, hai cơ quan thống nhất xây dựng, ký kết Quy chế phối hợp, trong đó tập trung phối hợp xử lý các vụ việc chậm đóng, trốn đóng BHXH, BHYT, bảo hiểm thất nghiệp, đặc biệt là phối hợp trong quá trình khởi kiện vụ án dân sự công ích, giải quyết vụ án và thi hành bản án, quyết định của Tòa án.
Nói về tình trạng nợ BHXH, BHYT, bảo hiểm thất nghiệp trên địa bàn, ông Văn Phú Quân, Phó giám đốc BHXH TP. Đà Nẵng cho biết, thời gian qua, BHXH TP. Đà Nẵng đã triển khai nhiều biện pháp đôn đốc, thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm.
Đến ngày 31/7/2026, BHXH TP. Đà Nẵng đã gửi 2.204 văn bản đôn đốc các đơn vị sử dụng lao động chậm đóng, trốn đóng; từ năm 2021 đến nay, có 298 đơn vị đã được thanh tra, kiểm tra và 71 đơn vị bị xử phạt vi phạm hành chính.
Tuy nhiên, vẫn còn các trường hợp chậm đóng, trốn đóng kéo dài, ảnh hưởng đến quyền lợi của nhiều người lao động và việc thụ hưởng các chế độ BHXH, BHYT, bảo hiểm thất nghiệp. Do đó, việc tăng cường phối hợp giữa cơ quan BHXH và Viện kiểm sát nhân dân có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật, kịp thời xử lý các vụ việc có dấu hiệu xâm phạm quyền dân sự của người lao động hoặc lợi ích công.
Theo ông Quân, trên cơ sở trao đổi, hai cơ quan đã thống nhất tăng cường phối hợp theo đúng chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của mỗi bên; bảo đảm phối hợp chặt chẽ, thường xuyên, kịp thời, hiệu quả, không làm phát sinh thủ tục hành chính hoặc chồng chéo trong hoạt động chuyên môn.
Một trong những nội dung trọng tâm là xây dựng và ký kết quy chế phối hợp giữa BHXH thành phố và Viện kiểm sát nhân dân TP. Đà Nẵng. Nội dung phối hợp tập trung vào tuyên truyền, phổ biến pháp luật về BHXH, BHYT, bảo hiểm thất nghiệp; trao đổi thông tin về các đơn vị chậm đóng, trốn đóng kéo dài và các trường hợp có nguy cơ ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền lợi người lao động; phối hợp đôn đốc người sử dụng lao động thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đóng BHXH, BHYT, bảo hiểm thất nghiệp.
Bên cạnh đó, Viện kiểm sát nhân dân TP. Đà Nẵng và BHXH TP. Đà Nẵng thống nhất phối hợp trong quá trình giải quyết vụ án và thi hành bản án, quyết định của Tòa án, bảo đảm việc trao đổi, cung cấp thông tin và cập nhật kết quả xử lý được thực hiện thường xuyên, kịp thời. Đây là nội dung có ý nghĩa thiết thực nhằm nâng cao hiệu quả xử lý các vụ việc vi phạm, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động, đồng thời góp phần bảo vệ lợi ích công.
Theo ông Quân, việc tăng cường phối hợp giữa Viện kiểm sát nhân dân TP. Đà Nẵng và BHXH TP. Đà Nẵng trong thực hiện Nghị quyết số 205/2025/QH15 sẽ góp phần hình thành cơ chế phối hợp liên ngành chặt chẽ từ khâu phát hiện, trao đổi thông tin, xác minh, cung cấp tài liệu, xem xét khởi kiện đến quá trình giải quyết vụ án và thi hành bản án, quyết định của Tòa án.
Qua đó, góp phần nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách, pháp luật về BHXH, BHYT, bảo hiểm thất nghiệp; tăng cường ý thức tuân thủ pháp luật của người sử dụng lao động và bảo vệ tốt hơn quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động trên địa bàn TP. Đà Nẵng.
