 |
| Nâng cao nhận thức của các em học sinh về BHYT sẽ đem lại lợi ích dài lâu, bền vững. |
Những ngày này, cùng với những công việc chuẩn bị cho khai giảng năm học mới, các trường học trên cả nước cũng đang khẩn trương thực hiện một việc không kém phần quan trọng. Đó là khám và lập hồ sơ sức khỏe cho toàn bộ học sinh, sinh viên. Theo hướng dẫn của Bộ Y tế, từ quá trình này sẽ xây dựng được nguồn dữ liệu và theo dõi sức khỏe của các em học sinh, sinh viên trong suốt năm học. Đây cũng là một trong những nội dung quan trọng nhằm cụ thể hóa chủ trương tại Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân nhất là việc khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí, tạo lập sổ sức khỏe điện tử.
Bộ Y tế cũng nhấn mạnh, quá trình khám và tạo lập dữ liệu, hồ sơ sức khỏe của các em học sinh, sinh viên sẽ được quỹ BHYT chi trả theo quy định tại Luật BHYT.
Tuy nhiên cần lưu ý rằng, không phải đến bây giờ, việc khám và tạo lập hồ sơ sức khỏe cho học sinh, sinh viên mới được quỹ BHYT chi trả. Trên thực tế, trong suốt nhiều năm qua, cùng với quá trình thực hiện chính sách BHYT, hàng chục triệu học sinh, sinh viên đã được bảo đảm nguồn kinh phí chăm sóc sức khỏe ban đầu. Ngoài chi phí khám vào dịp đầu năm học, học sinh, sinh viên tham gia BHYT còn được quỹ BHYT bảo đảm chi trả cho các hoạt động như sơ cấp cứu y tế nếu chẳng may bị tai nạn, ốm đau trong quá trình học tập tại trường.
Nhìn sâu hơn, hiệu quả chính sách BHYT không chỉ có vậy. Từ nhiều năm nay, quỹ BHYT đã trở thành cơ chế tài chính quan trọng bảo đảm chi trả khám, chữa bệnh cho hàng triệu học sinh, sinh viên mỗi năm. Thống kê từ cơ quan BHXH Việt Nam cho thấy, bình quân mỗi năm có khoảng 7-8 triệu lượt khám, chữa bệnh của học sinh, sinh viên được quỹ BHYT chi trả.
Theo số liệu từ Hệ thống Thông tin giám định BHYT của BHXH Việt Nam, cập nhật đến ngày 27/6/2026, trong năm 2025 và 6 tháng đầu năm 2026 ghi nhận 30 trường hợp có chi phí khám, chữa bệnh lớn được Quỹ BHYT chi trả, trong đó có nhiều học sinh, sinh viên.
Đáng chú ý, riêng 6 tháng đầu năm 2026, Quỹ BHYT đã chi trả gần 2.145 tỷ đồng cho hơn 4,09 triệu lượt khám, chữa bệnh của học sinh, sinh viên. Trong đó, học sinh có hơn 3,52 triệu lượt khám, chữa bệnh, với số tiền được quỹ BHYT chi trả khoảng 1.807,2 tỷ đồng; sinh viên có hơn 565.000 lượt, với số tiền được chi trả khoảng 337,4 tỷ đồng.
Nếu xét riêng các trường hợp có chi phí khám, chữa bệnh lớn, giá trị của quỹ BHYT càng được thể hiện rõ. Trong 6 tháng đầu năm 2026, có 779 học sinh, sinh viên được quỹ BHYT chi trả từ 100 triệu đồng đến dưới 200 triệu đồng; 234 học sinh, sinh viên thuộc nhóm từ 200 triệu đồng đến dưới 500 triệu đồng; 23 học sinh, sinh viên được chi trả từ 500 triệu đồng đến dưới 1 tỷ đồng và 3 học sinh, sinh viên có mức chi trả từ 1 tỷ đồng trở lên.
Tháng 7/2026, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 1468/QĐ-TTg về việc giao chỉ tiêu BHYT giai đoạn 2026-2030 cho các tỉnh, thành phố. Trong đó, mục tiêu quan trọng đặt ra đến năm 2030 là 34 tỉnh, thành phố phải đạt tỷ lệ bao phủ BHYT đến 100% dân số. Ngay trong năm 2026, mục tiêu bao phủ BHYT đặt ra cho các tỉnh, thành phố cũng tương đối cao, dao động từ khoảng trên 95 đến 99% dân số (tùy từng địa phương). Như vậy, ngay từ thời điểm này, UBND các tỉnh, thành phố đã phải có những giải pháp để đảm bảo hoàn thành chỉ tiêu BHYT năm 2026 cũng như xây dựng lộ trình cơ bản để đạt bao phủ 100% dân số đến năm 2030.
 |
| Cơ quan BHXH chủ động tuyên truyền chính sách BHYT tới các em học sinh, sinh viên thời điểm đầu năm học. |
Thực tiễn cho thấy, một trong những nhóm đối tượng quan trọng cần được tập trung phát triển để đạt mục tiêu bao phủ BHYT đến toàn dân là học sinh, sinh viên. Thống kê từ BHXH Việt Nam cho thấy, từ năm 2020 cho đến nay, nhóm học sinh, sinh viên tham gia BHYT luôn chiếm tỷ trọng tương đối trong cơ cấu tổng số người tham gia BHYT, dao động từ khoảng 18-20 triệu; chiếm trên 20% tổng số người tham gia BHYT trên cả nước. Ngay như năm 2026, đã có khoảng 21,55 triệu học sinh, sinh viên tham gia BHYT trong tổng số 98,76 triệu người tham gia BHYT (cập nhật ở thời điểm hết tháng 7/2026), tương ứng tỷ lệ 21,82%.
Việc tập trung thực hiện BHYT với nhóm học sinh, sinh viên cũng có nhiều thuận lợi hơn so với các nhóm đối tượng khác. Thứ nhất, đây là nhóm thuộc diện được ngân sách nhà nước hỗ trợ đóng BHYT với tỷ lệ tương đối cao. Theo quy định hiện hành, học sinh, sinh viên sẽ được hỗ trợ 50% mức đóng BHYT.
Thứ 2, các em học sinh, sinh viên được học tập, quản lý tập trung tại các trường học, công tác tuyên truyền cũng như triển khai các quy trình thu được bài bản hơn với trách nhiệm tham gia từ phía các trường học.
Quan trọng hơn, việc thực hiện hiệu quả BHYT học sinh, sinh viên không chỉ mang lại lợi ích trước mắt (tạo động lực tăng tỷ lệ dân số có BHYT, đồng thời bảo đảm tài chính chi trả khám, chữa bệnh) mà còn đem lại những giá trị bền vững, kiến tạo hệ thống an sinh xã hội của đất nước trong tương lai. Việc truyền thông để các em học sinh, sinh viên sớm nhận thức rõ ưu việt từ chính sách BHYT của Đảng, Nhà nước, từng bước nâng cao nhận thức và tạo nếp quen tham gia BHYT ngay từ khi còn trẻ, sẽ mang lại giá trị rất bền vững cho an sinh xã hội.
Như thường lệ, cuối tháng 8, đầu tháng 9 luôn là thời điểm các bậc phụ huynh cũng như cộng đồng dành sự quan tâm chăm lo với các em học sinh, sinh viên nhiều hơn cả. Các em học sinh, sinh viên - thế hệ tương lai của đất nước bước vào năm học mới, tiếp tục hành trình chinh phục tri thức cho con đường lập thân, lập nghiệp sau này; đây cũng là thời điểm vàng để lan tỏa mạnh mẽ các thông điệp nhân văn về chính sách BHYT của Đảng, Nhà nước. Từ các hình thức truyền thông trực quan (pano, áp phích), trực tuyến (livestream, giao lưu trực tuyến, giải đáp tư vấn online) đến trực tiếp (hội nghị phổ biến, đối thoại trực tiếp)… sẽ góp phần nâng cao sự nhận biết và cả nhận thức về BHYT.
Thực tế, từ nhiều năm nay, cơ quan BHXH tại các địa phương cũng đã rất chủ động để triển khai đa dạng các hình thức truyền thông về BHYT học sinh, sinh viên nhân dịp đầu năm học. Tuy nhiên, với vai trò quan trọng của chính sách BHYT nói chung và vai trò của công tác chăm sóc sức khỏe thế hệ trẻ nói riêng, quá trình thực hiện BHYT, truyền thông BHYT cần sự vào cuộc mạnh mẽ, đồng bộ từ các cấp, các ngành.
Cần nhìn thẳng vào thực tế là vẫn còn tỷ lệ nhất định học sinh, sinh viên chưa tham gia BHYT, một số địa phương chưa đảm bảo tỷ lệ bao phủ 100% với nhóm này, nhất là với sinh viên năm thứ 2 trở đi. Rõ ràng, đây là điểm hạn chế cần được tập trung khắc phục, qua đó tiếp tục phát huy nguồn lực BHYT trong chăm sóc sức khỏe cho các em học sinh, sinh viên.
Cũng cần nhấn mạnh thêm rằng, tại Quyết định số 1468/QĐ-TTg, Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo xây dựng kế hoạch, giải pháp thực hiện BHYT cho học sinh, sinh viên, bảo đảm đến năm 2030 có 100% học sinh, sinh viên tham gia BHYT; chỉ đạo các cơ sở giáo dục và các đơn vị liên quan phối hợp với cơ quan BHXH tăng cường thông tin, truyền thông, vận động học sinh, sinh viên tham gia BHYT, đặc biệt là sinh viên.
Cùng với trách nhiệm của cơ quan BHXH, nhà trường, hơn bao giờ hết, cũng rất cần sự chung tay của các bậc phụ huynh và ý thức chủ động của các em sinh viên. Tham gia BHYT, có tấm thẻ BHYT trên tay tức là đã có được sự bảo đảm bền vững cho chăm sóc sức khỏe, sẵn sàng bước vào năm học mới để tiếp tục con đường chinh phục tri thức và góp phần kiến tạo bền vững cho hệ thống an sinh xã hội của đất nước.
