Kiểm toán xác định nhiều vi phạm, sai sót trong thực hiện Nghị định số 178/2024/NĐ-CP

Kiểm toán Nhà nước xác định nhiều vi phạm, sai sót trong thực hiện Nghị định số 178/2024/NĐ-CP. Ảnh minh họa.

Theo KTNN, Nghị định số 178/2024/NĐ-CP và Nghị định số 67/2025/NĐ-CP được ban hành đã tạo hành lang pháp lý vững chắc cho các cơ quan, đơn vị, địa phương triển khai đồng bộ việc sắp xếp tổ chức, giải quyết chế độ, chính sách đối với các trường hợp chịu tác động của quá trình tinh gọn bộ máy; đồng thời bảo đảm sự thống nhất trong tổ chức thực hiện trên phạm vi cả nước.

Tuy nhiên, qua kiểm toán chọn mẫu tại một số Bộ, cơ quan trung ương, địa phương, KTNN đã chỉ ra những vấn đề vi phạm, sai sót cần xem xét, xử lý.

Thứ nhất, về công tác ban hành văn bản hướng dẫn thực hiện.

Một số địa phương chưa ban hành văn bản hướng dẫn các tiêu chí, cụ thể hóa quy định tại Điều 6 Nghị định số 178/2024/NĐ-CP, dẫn đến chưa có định hướng cụ thể trong việc xác định đối tượng phải nghỉ việc do sắp xếp, tổ chức bộ máy và giữ người có năng lực, trình độ, kinh nghiệm, thành 3 tích tốt và thời gian công tác dài để tiếp tục làm việc.

Một số cơ quan, đơn vị chưa ban hành tiêu chí đánh giá cán bộ, công chức, viên chức hoặc ban hành nhưng chưa lấy ý kiến tập thể lãnh đạo cấp ủy, chính quyền cùng cấp; hoặc ban hành nhưng chưa căn cứ chức năng, nhiệm vụ, đặc thù của đơn vị để cụ thể các tiêu chí thành phần làm cơ sở rà soát, đánh giá, sàng lọc, lựa chọn đối tượng; chưa thực hiện rà soát tổng thể chất lượng cán bộ, công chức, viên chức để xác định đối tượng phải nghỉ việc theo đúng hướng dẫn tại khoản 2 Điều 17 Nghị định số 178/2024/NĐ-CP. Do đó, việc xác định đối tượng không đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ, không đáp ứng tiêu chuẩn vị trí việc làm phải nghỉ việc do sắp xếp tổ chức máy.

Thứ hai, về vi phạm, sai sót trong công tác thẩm định, phê duyệt đối tượng tinh giản biên chế.

Phê duyệt đối tượng nghỉ thôi việc, nghỉ hưu trước tuổi do “không đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ, không đáp ứng trình độ đào tạo theo tiêu chuẩn chuyên môn, nghiệp vụ của vị trí việc làm hiện đảm nhiệm sau sắp xếp”, trong khi hồ sơ cá nhân và đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ 3 năm liền kề các cá nhân đều hoàn thành tốt nhiệm vụ trở lên; phê duyệt cho nghỉ chế độ đối với các trường hợp được Hội đồng đánh giá ở mức Đạt yêu cầu nhưng còn hạn chế trở lên hoặc còn 10 năm công tác nhưng đánh giá nhận xét 3 năm liền kề đều hoàn thành tốt nhiệm vụ trở lên chưa phù hợp quy định tại Công văn số 4177/BNV-TCBC về hướng dẫn thực hiện Nghị định số 178/2024/NĐ-CP và Nghị định số 67/2025/NĐ-CP, làm phát sinh rủi ro giải quyết chế độ chưa đúng đối tượng.

Cho nghỉ việc và hưởng chế độ theo Nghị định số 178/2024/NĐ-CP chưa phù hợp quy định đối với các trường hợp: Công chức giữ chức danh lãnh đạo, quản lý tại các đơn vị chịu sự tác động trực tiếp của việc sắp xếp nhưng số lượng công chức lãnh đạo, quản lý không cao hơn so với quy định; cán bộ, công chức, viên chức tại đơn vị không trực tiếp thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy, không đúng quy định tại điểm a khoản 1 Mục II Công văn số 1814/BNV-TCBC; các trường hợp nghỉ do sức khỏe không đảm bảo yêu cầu công việc nhưng hồ sơ chưa đầy đủ làm cơ sở xem xét giải quyết; công chức, viên chức không đạt tiêu chuẩn về bằng cấp phục vụ công tác chuyên môn không thuộc các trường hợp được tinh giản theo điểm 1 Công văn số 4177/BNV-TVBV; nhiều trường hợp hồ sơ phê duyệt chưa có đầy đủ cơ sở xác định hoặc chưa đảm bảo theo quy định tại Công văn số 4177/BNV-TCBC.

Phê duyệt cho nghỉ theo chế độ đối với một số trường hợp chưa phù hợp quy định như: Còn trên 5 năm công tác trong khi số biên chế của đơn vị chưa đảm bảo hoặc không vượt khung biên chế quy định; cho nghỉ hưu trước tuổi đối với đối tượng làm việc tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn nhưng chưa rà soát số năm làm việc tại địa bàn này có đủ điều kiện để được giải quyết nghỉ; phê duyệt thời điểm được nghỉ sau ngày 1/9/2025 không đúng Kết luận số 183-KL/TW của Bộ Chính trị, Ban Bí thư và Văn bản số 6383/BNV-TCBC của Bộ Nội vụ về thực hiện Kết luận số 183-KL/TW; phê duyệt cho nghỉ việc nhưng chưa có hồ sơ thể hiện đánh giá người lao động nghỉ việc dựa trên kết quả thực hiện nhiệm vụ trong 3 năm gần nhất theo các tiêu chí đánh giá tại Điều 6 Nghị định số 178/2024/NĐ-CP.

Phê duyệt nghỉ chế độ sau ngày 1/7/2025 cho một số trường hợp đủ điều kiện được nghỉ thôi việc hoặc nghỉ hưu trước tuổi tại thời điểm thực hiện bộ máy chính quyền địa phương 2 cấp (ngày 1/7/2025), làm thay đổi nhóm chính sách được hưởng.

Ngoài ra, một số đơn vị không thực hiện đánh giá, xếp loại đối với toàn bộ cán bộ, công chức, viên chức theo các tiêu chí đã ban hành để làm cơ sở xác định đối tượng phải nghỉ việc do sắp xếp theo quy định, mà chỉ đánh giá đối với cán bộ, công chức, viên chức có đơn xin nghỉ hưởng chính sách hoặc sử dụng kết quả đánh giá công chức hàng năm để làm cơ sở xem xét; không giải quyết thôi việc ngay cho viên chức khi các đơn vị sự nghiệp kết thúc hoạt động mà chuyển lao động dôi dư về đơn vị khác trước khi giải quyết chính sách là chưa đúng hướng dẫn tại Công văn 4177/BNV-TCCB.

Thứ ba, vi phạm, sai sót trong thực hiện chi trả cho các đối tượng hưởng chính sách.

Một số đơn vị xác định tiền lương tháng hiện hưởng để xác định kinh phí chi trả bao gồm một số khoản phụ cấp chưa đúng quy định; tính thừa phần kinh phí trợ cấp 3 tháng tiền lương hiện hưởng để tìm việc làm đối với đối tượng là viên chức, người lao động có đóng bảo hiểm thất nghiệp; tính sai số học; thanh toán sai so với quyết định nghỉ hưu; xác định tiền trợ cấp hưu trí một lần không đúng với thời gian được hưởng, thời gian đóng BHXH; sử dụng ngân sách nhà nước để chi trả mà chưa sử dụng nguồn kinh phí của đơn vị sự nghiệp tự đảm bảo chi thường xuyên; có địa phương phát hiện chi trả không đúng đối tượng nhưng chưa thu hồi được hết số kinh phí đã chi trả; chuyển nguồn kinh phí thực hiện chính sách còn dư chưa phù hợp quy định; một số trường hợp được phê duyệt nghỉ hưởng chế độ hưu từ 1/7/2025 nhưng vẫn được chi trả lương và các chính sách an sinh xã hội tháng 7/2025.

Ngoài ra, có trường hợp đơn vị tiếp quản chưa được bàn giao đầy đủ hồ sơ liên quan đến việc thực hiện chính sách sau sắp xếp; không cung cấp được đầy đủ hồ sơ làm cơ sở xác định kinh phí chi trả; lập dự toán kinh phí chưa sát, dẫn đến không phân bổ được số kinh phí đã được Thủ tướng giao…

Cũng theo đánh giá của KTNN, hầu hết các cơ quan, tổ chức, đơn vị được kiểm toán đều có vi phạm, sai sót, có nguy cơ gây thất thoát, lãng phí lớn cho ngân sách nhà nước. Vì vậy, KTNN đề nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo các bộ, cơ quan trung ương, địa phương khẩn trương tổ chức thanh tra, kiểm tra, rà soát toàn diện các trường hợp được giải quyết chính sách nhưng chưa được KTNN kiểm toán chi tiết để phát hiện, xử lý nghiêm vi phạm, sai sót, đảm bảo không gây thất thoát, lãng phí ngân sách nhà nước. Đồng thời, cần xác định rõ nguyên nhân và xem xét trách nhiệm tập thể, cá nhân có liên quan để xử lý theo đúng quy định pháp luật.