Chồng ung thư phổi di căn não, gia đình bất ngờ với số tiền bảo hiểm y tế chi trả

BHYT là “lá chắn” tài chính cho người bệnh ung thư. Ảnh AI minh họa.

Phương án điều trị “nhanh nhất, tốt nhất, rẻ nhất”

Trao đổi với báo chí, BS. Trịnh Thế Cường, Khoa Hóa trị liệu, Bệnh viện E (Hà Nội), cho biết từng tiếp nhận một bệnh nhân nam 62 tuổi, có tiền sử hút thuốc lá nhiều năm, được chẩn đoán ung thư phổi di căn não.

Khoảng hai tháng trước khi nhập viện, người bệnh xuất hiện ho, đau ngực trái, sau đó yếu tay chân bên trái. Qua thăm khám và chẩn đoán hình ảnh, các bác sĩ phát hiện khối u tại vùng rốn phổi trái, chèn ép phế quản, đồng thời có nhiều tổn thương di căn não.

Khi nhập viện, bệnh nhân yếu nửa người trái do tổn thương di căn não đa ổ. Đây là tình trạng cần được xử trí sớm bởi tổn thương não đã gây ra các biểu hiện thần kinh rõ rệt.

Không chỉ mắc ung thư, người bệnh còn xuất hiện đợt cấp bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), với nhiều ran rít, ran ngáy ở cả hai phổi. Do đó, trước khi tiến hành điều trị ung thư, các bác sĩ phải ưu tiên ổn định tình trạng toàn thân.

Người bệnh được điều trị chống phù não, chống viêm, kháng sinh, giãn phế quản, hỗ trợ oxy và kiểm soát các triệu chứng hô hấp. Các biện pháp này nhằm giúp người bệnh đủ điều kiện sức khỏe để bước vào các phương pháp điều trị ung thư tiếp theo.

Đáng chú ý, trong quá trình điều trị, gia đình mong muốn lựa chọn những phương án được BHYT chi trả nhằm giảm áp lực kinh tế. Người vợ đề nghị bác sĩ tìm phương án “nhanh nhất, tốt nhất, rẻ nhất” cho chồng.

BS. Cường xem phim chụp của bệnh nhân. Ảnh: BSCC.

Theo BS. Cường, trong điều trị ung thư, điều quan trọng không phải cứ thuốc đắt tiền là tốt nhất. Bác sĩ cần lựa chọn đúng thuốc, đúng thời điểm và phù hợp với tình trạng cụ thể của từng bệnh nhân.

Đặc biệt, thuốc hoặc phương pháp điều trị được BHYT thanh toán không đồng nghĩa với hiệu quả thấp. Với những người bệnh phải điều trị lâu dài, việc lựa chọn phác đồ phù hợp với cả tình trạng sức khỏe và khả năng kinh tế là yếu tố rất quan trọng.

Sau khi đánh giá toàn diện, các bác sĩ đứng trước câu hỏi: nên điều trị khối u phổi trước hay xử trí tổn thương di căn não? Cuối cùng, tổn thương não được ưu tiên.

Lý do là bệnh nhân có nhiều ổ di căn não và đã xuất hiện triệu chứng thần kinh. Trong khi đó, hóa trị thông thường đối với ung thư phổi tế bào vảy có hiệu quả hạn chế trên các tổn thương di căn não.

Ngay ngày hôm sau, bệnh nhân được bắt đầu xạ trị tổn thương não. Song song với xạ trị, người bệnh được phối hợp châm cứu, phục hồi chức năng, tập vận động cùng các phương pháp điều trị hỗ trợ như kháng sinh, giãn phế quản và chống viêm.

Sau quá trình điều trị, tình trạng hô hấp của bệnh nhân cải thiện rõ rệt. Phổi hết ran, người bệnh không còn khó thở. Sau 10 buổi xạ trị, bệnh nhân ổn định, không còn biểu hiện tăng áp lực nội sọ.

Khi sức khỏe đủ điều kiện, các bác sĩ tiếp tục điều trị ung thư bằng hóa trị theo phác đồ được BHYT chi trả.

“Lá chắn” tài chính cho người bệnh ung thư

Sau khoảng ba tuần điều trị nội trú, bệnh nhân được xuất viện trong tình trạng ổn định. Tuy nhiên, điều khiến gia đình đặc biệt bất ngờ không chỉ là sự cải thiện về sức khỏe mà còn là chi phí phải thanh toán.

Tổng chi phí cho cả đợt điều trị khoảng 37,7 triệu đồng. Trong đó, BHYT thanh toán khoảng 35,8 triệu đồng, còn số tiền người bệnh thực tế phải chi trả chỉ khoảng 1,8 triệu đồng. Chi phí này bao gồm quá trình điều trị nội trú, xạ trị, hóa trị, châm cứu và các thuốc điều trị hỗ trợ.

Với một bệnh nhân ung thư phổi đã di căn não, phải điều trị nhiều phương pháp, con số gần 38 triệu đồng là khoản chi phí không nhỏ đối với nhiều gia đình. Việc BHYT thanh toán phần lớn chi phí giúp người bệnh giảm đáng kể gánh nặng tài chính, đồng thời có thêm điều kiện để tiếp tục điều trị trong những giai đoạn tiếp theo.

Trường hợp này cũng cho thấy một thực tế: trong điều trị ung thư, mục tiêu không phải là tìm một loại thuốc “đắt nhất” hay “tốt nhất” theo nghĩa chung, mà là tìm phương án phù hợp nhất với từng bệnh nhân.

Cùng một căn bệnh nhưng mỗi người có thể có thể trạng, vị trí khối u, mức độ di căn, bệnh nền và khả năng đáp ứng điều trị khác nhau. Vì vậy, thứ tự can thiệp và lựa chọn phương pháp cũng cần được cá thể hóa.

Với bệnh nhân 62 tuổi này, nếu chỉ tập trung vào khối u phổi mà bỏ qua tổn thương di căn não đang gây yếu nửa người, việc điều trị có thể không giải quyết được vấn đề cấp thiết nhất. Ngược lại, xử trí tổn thương não trước, đồng thời kiểm soát COPD và cải thiện thể trạng đã giúp người bệnh có đủ sức khỏe để tiếp tục hóa trị.

Bác sĩ Cường cho rằng cá thể hóa trong điều trị ung thư giúp bác sĩ cân nhắc thứ tự can thiệp, lựa chọn phương pháp và tối ưu hiệu quả điều trị, qua đó hạn chế những gánh nặng không cần thiết cho người bệnh và gia đình.

Từ câu chuyện này, vai trò của BHYT cũng được thể hiện rõ hơn. Với bệnh nhân mắc các bệnh lý cần điều trị kéo dài như ung thư, quyền lợi BHYT có thể trở thành một “lá chắn” quan trọng trước áp lực viện phí.

Tuy nhiên, mức chi trả thực tế của BHYT phụ thuộc vào loại thuốc, kỹ thuật, danh mục được hưởng, tuyến điều trị, mức hưởng và nhiều điều kiện cụ thể của từng người bệnh. Vì vậy, người bệnh và gia đình nên trao đổi trực tiếp với cơ sở khám chữa bệnh, bác sĩ điều trị và bộ phận bảo hiểm để biết chính xác quyền lợi của mình.

Trong trường hợp này, điều gia đình nhận được không chỉ là một kết quả điều trị ổn định sau đợt nằm viện mà còn là bài học về việc lựa chọn phương án điều trị phù hợp, tận dụng đúng quyền lợi BHYT và không mặc định rằng thuốc càng đắt thì hiệu quả càng cao.

Từ một hóa đơn 37,7 triệu đồng, người bệnh chỉ phải thanh toán khoảng 1,8 triệu đồng, một con số cho thấy BHYT có thể tạo ra sự khác biệt rất lớn đối với những gia đình đang phải đối mặt với căn bệnh ung thư.