Đắk Lắk quyết liệt xử lý nợ bảo hiểm xã hội, bảo vệ quyền lợi người lao động

Tuyên truyền, phổ biến chính sách pháp luật BHXH, BHYT để người lao động bảo vệ quyền lợi bản thân. Ảnh: BH

Công khai, cảnh báo nhiều doanh nghiệp vi phạm

Tính đến hết ngày 31/5/2026, trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk còn 145 đơn vị chậm đóng hoặc trốn đóng bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm y tế (BHYT) và bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) với tổng số tiền hơn 45,7 tỷ đồng. Trước thực trạng này, cơ quan BHXH tỉnh đang triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm thu hồi nợ, xử lý vi phạm và bảo đảm quyền lợi cho người lao động.

Danh sách công khai của BHXH tỉnh Đắk Lắk cho thấy tình trạng nợ BHXH, BHYT, BHTN vẫn diễn ra ở nhiều lĩnh vực sản xuất, kinh doanh. Tổng cộng có 145 doanh nghiệp, chi nhánh, hợp tác xã và hộ kinh doanh đang trong diện chậm đóng hoặc trốn đóng các loại bảo hiểm bắt buộc với số tiền lên tới 45,7 tỷ đồng.

Các đơn vị vi phạm tập trung chủ yếu tại thành phố Buôn Ma Thuột, đặc biệt ở các phường trung tâm như: Tân An, Tân Lập, Tự An, Tân Lợi, Thắng Lợi, Thành Nhất, Tân Thành, Ea Tam và xã Hòa Phú. Quy mô lao động tại các đơn vị này không quá lớn, phổ biến từ 1 đến 23 người, song việc chậm đóng bảo hiểm đã ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của người lao động.

Trong danh sách công khai, có 6 đơn vị ghi nhận số nợ trên 1 tỷ đồng. Đứng đầu là Công ty TNHH Đại Đồng với khoản nợ hơn 3,05 tỷ đồng. Tiếp đến là Công ty Cổ phần Xây dựng điện VNECO 8 nợ hơn 2,24 tỷ đồng.

Một số doanh nghiệp khác cũng có số nợ lớn gồm Công ty Cổ phần Dịch vụ Y tế Chất lượng cao Sài Gòn nợ hơn 1,78 tỷ đồng; Công ty TNHH Mai Linh Đắk Lắk nợ hơn 1,37 tỷ đồng; Hộ kinh doanh Massage Trà My 2 nợ trên 1,2 tỷ đồng và Công ty Cổ phần Cơ điện Tuấn Phát nợ hơn 1,18 tỷ đồng.

Xét theo lĩnh vực hoạt động, các đơn vị nợ BHXH tập trung nhiều ở nhóm ngành xây dựng, thương mại, dịch vụ, vận tải và y tế. Đây đều là những lĩnh vực sử dụng số lượng lao động tương đối lớn, nên việc chậm đóng hoặc trốn đóng BHXH, BHYT không chỉ gây thất thu quỹ an sinh mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến chế độ khám chữa bệnh, thai sản, ốm đau, thất nghiệp và hưu trí của người lao động.

Ngay cả những đơn vị có mức nợ thấp nhất trong danh sách cũng còn nợ trên 50 triệu đồng. Đơn cử như Công ty TNHH Thiết kế Đầu tư Xây dựng Highland vẫn còn nợ hơn 51,6 triệu đồng.

Công ty TNHH Đại Đồng nợ hơn 3,05 tỷ đồng. Ảnh: NLĐ

Theo BHXH tỉnh Đắk Lắk, có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng nợ đọng bảo hiểm. Một số doanh nghiệp gặp khó khăn trong sản xuất, kinh doanh, doanh thu sụt giảm nên không cân đối được nguồn tài chính để thực hiện nghĩa vụ đóng bảo hiểm. Tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn tồn tại không ít trường hợp cố tình chây ỳ, kéo dài thời gian nợ dù vẫn duy trì hoạt động sản xuất kinh doanh.

BHXH tỉnh Đắk Lắk xác định việc chậm đóng bảo hiểm không chỉ làm ảnh hưởng đến quyền lợi hợp pháp của người lao động, mà còn tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tranh chấp lao động, mất ổn định quan hệ lao động tại doanh nghiệp.

Tăng cường kiểm tra, công khai vi phạm và áp dụng chế tài mạnh

Ông Tạ Đức Hậu, Phó giám đốc BHXH tỉnh Đắk Lắk, cho biết từ đầu năm 2026 đến nay, đơn vị đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm xử lý tình trạng chậm đóng, trốn đóng BHXH, BHYT và BHTN.

Theo ông Hậu, từ việc phân tích số liệu về số tiền và tỷ lệ chậm đóng trên địa bàn, cơ quan BHXH đã xác định rõ các nguyên nhân để xây dựng giải pháp phù hợp cho từng nhóm doanh nghiệp. Đối với các đơn vị gặp khó khăn khách quan, ngành BHXH tăng cường hướng dẫn, hỗ trợ tháo gỡ vướng mắc. Với các trường hợp cố tình vi phạm, cơ quan chức năng kiên quyết áp dụng các biện pháp xử lý theo quy định.

Một trong những giải pháp trọng tâm được BHXH tỉnh triển khai là tăng cường kiểm tra việc thực hiện chính sách bảo hiểm tại doanh nghiệp. Qua công tác kiểm tra, cơ quan BHXH đã phát hiện nhiều sai phạm như không tham gia BHXH cho người lao động thuộc diện bắt buộc, đóng thiếu thời gian hoặc đóng không đúng mức quy định.

Song song với đó, BHXH tỉnh Đắk Lắk đã thành lập Tổ công tác chỉ đạo công tác thu, giảm tiền chậm đóng và phát triển người tham gia BHXH, BHYT. Tổ công tác có nhiệm vụ theo dõi sát tình hình tại từng địa phương, đôn đốc các đơn vị khắc phục nợ đọng, đồng thời hỗ trợ mở rộng diện bao phủ.

Phòng Quản lý thu và Phát triển người tham gia được giao hướng dẫn các đơn vị BHXH cơ sở khai thác dữ liệu tiềm năng, tổ chức hội nghị truyền thông khách hàng, tuyên truyền chính sách BHXH, BHYT và hỗ trợ tháo gỡ các khó khăn phát sinh trong quá trình thực hiện.

Đặc biệt, BHXH tỉnh tiếp tục duy trì việc công khai danh sách các đơn vị chậm đóng, trốn đóng BHXH, BHYT từ ba tháng trở lên trên Cổng thông tin điện tử của đơn vị. Đây được xem là biện pháp tạo sức ép dư luận và nâng cao trách nhiệm của người sử dụng lao động trong việc thực hiện nghĩa vụ với người lao động.

BHXH tỉnh Đắk Lắk thường xuyên tư vấn, hỗ trợ về chính sách BHXH, BHYT cho lao động. Ảnh: BH

Cùng với đó, cơ quan BHXH cũng nghiên cứu triển khai nhiều giải pháp quản lý hiện đại như tăng cường liên thông dữ liệu với hệ thống ngân hàng để phục vụ công tác thu hồi nợ. Đối với các doanh nghiệp xây dựng, việc xem xét hạn chế tham gia đấu thầu các công trình sử dụng vốn nhà nước khi còn nợ BHXH cũng được đánh giá là giải pháp có tính răn đe cao.

Theo BHXH tỉnh Đắk Lắk, Luật BHXH và Luật BHYT năm 2024 có hiệu lực từ ngày 1/7/2025 đã bổ sung nhiều quy định mới, làm rõ hành vi chậm đóng, trốn đóng và tăng mạnh chế tài xử lý vi phạm. Cụ thể, các đơn vị vi phạm phải nộp đủ số tiền chậm đóng hoặc trốn đóng; đồng thời phải nộp thêm khoản tiền bằng 0,03% mỗi ngày tính trên số tiền và thời gian chậm đóng. Ngoài ra, doanh nghiệp còn có thể bị xử phạt vi phạm hành chính theo quy định.

Đối với hành vi trốn đóng BHXH, BHYT, BHTN có tính chất nghiêm trọng, người sử dụng lao động còn có nguy cơ bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật.

Theo ông Tạ Đức Hậu, việc áp dụng các quy định mới đã tạo cơ sở pháp lý quan trọng để đẩy nhanh quá trình thu hồi nợ BHXH, BHYT, đồng thời nâng cao tính tuân thủ của doanh nghiệp. Mục tiêu cuối cùng là bảo đảm đầy đủ quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động, góp phần củng cố hệ thống an sinh xã hội trên địa bàn tỉnh.

Trong bối cảnh kinh tế còn nhiều khó khăn, việc xử lý dứt điểm tình trạng nợ đọng BHXH không chỉ là nhiệm vụ của cơ quan quản lý mà còn đòi hỏi sự vào cuộc của chính quyền địa phương, các tổ chức công đoàn và cộng đồng doanh nghiệp. Những giải pháp quyết liệt đang được triển khai tại Đắk Lắk được kỳ vọng sẽ từng bước kéo giảm nợ đọng bảo hiểm, bảo vệ tốt hơn quyền lợi của hàng nghìn người lao động trên địa bàn.