 |
| Việc Bộ Nội vụ đề xuất tách mức tham chiếu dùng để tính đóng, hưởng bảo hiểm xã hội khỏi mức lương cơ sở, nhằm khắc phục tình trạng chênh lệch lương hưu. |
Trong hồ sơ dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội (BHXH) năm 2024 đang được lấy ý kiến trước khi trình cấp có thẩm quyền, Bộ Nội vụ đề xuất tách mức tham chiếu dùng để tính đóng, hưởng các chế độ BHXH khỏi mức lương cơ sở.
Theo Bộ Nội vụ, Nghị quyết số 27-NQ/TW về cải cách chính sách tiền lương đã đặt mục tiêu bãi bỏ mức lương cơ sở; tuy nhiên đến nay nội dung này vẫn chưa được thực hiện. Trong khi đó, Luật BHXH năm 2024 đã thiết kế khái niệm “mức tham chiếu” làm căn cứ tính đóng, tính hưởng một số chế độ BHXH.
Dù vậy, luật hiện hành vẫn quy định, khi chưa bãi bỏ mức lương cơ sở, thì mức tham chiếu bằng mức lương cơ sở; khi mức lương cơ sở bị bãi bỏ, thì mức tham chiếu không thấp hơn mức lương cơ sở đó.
Cho rằng quy định nêu trên nảy sinh bất cập, Bộ Nội vụ chỉ rõ, khi Chính phủ điều chỉnh mức lương cơ sở và điều chỉnh lương hưu với mức tăng khác nhau, sẽ phát sinh chênh lệch quyền lợi giữa các nhóm người nghỉ hưu.
Ví dụ, tại thời điểm tháng 7/2024, mức lương cơ sở được điều chỉnh tăng 30%, trong khi lương hưu được điều chỉnh tăng 15%. Điều này dẫn tới tình trạng chênh lệch lương hưu giữa những người nghỉ hưu trước và sau thời điểm điều chỉnh. Nguyên nhân xuất phát từ việc mức tham chiếu vẫn đang gắn với mức lương cơ sở, trong khi lộ trình bãi bỏ lương cơ sở chưa được xác định cụ thể.
Để khắc phục tình trạng này, dự thảo Luật đề xuất bãi bỏ Điều 74 và khoản 13 Điều 141 của Luật BHXH năm 2024. Theo Bộ Nội vụ, việc sửa đổi nhằm giúp mức tham chiếu thoát khỏi mức lương cơ sở, tạo cơ sở cho việc điều hành chính sách BHXH linh hoạt hơn trong thời gian tới.
Bên cạnh bỏ quy định gắn mức tham chiếu với lương cơ sở, dự thảo Luật lần này cũng sửa đổi khoản 3 Điều 7 của Luật BHXH năm 2024. Theo đó, thay vì chỉ giao Chính phủ quy định chi tiết như hiện hành, dự thảo quy định Chính phủ quyết định thời điểm và mức điều chỉnh mức tham chiếu.
Bộ Nội vụ cho rằng, việc giao thẩm quyền như trên nhằm tạo cơ sở pháp lý để Chính phủ chủ động điều chỉnh mức tham chiếu phù hợp với từng giai đoạn phát triển kinh tế - xã hội cũng như quá trình điều chỉnh lương hưu. Sau khi bãi bỏ các quy định liên quan đến lương cơ sở, Chính phủ sẽ phải ban hành quy định về điều chỉnh mức tham chiếu định kỳ cùng với thời điểm điều chỉnh lương hưu.
Ngoài mức tham chiếu, dự thảo Luật còn đề xuất sửa đổi cách tính thời gian đóng BHXH có tháng lẻ, bổ sung chính sách hỗ trợ đối với một số nhóm tham gia BHXH bắt buộc tự đóng và điều chỉnh một số quy định để phù hợp với việc sắp xếp tổ chức bộ máy, chính quyền địa phương hai cấp.
