 |
| Luật Thương mại điện tử vừa được Quốc hội thông qua quy định định danh người bán trên các sàn thương mại điện tử. |
Theo số liệu báo cáo từ Bộ Công thương và các tổ chức nghiên cứu, trong 9 tháng năm 2025, tổng doanh thu trên 4 sàn thương mại điện tử lớn tại Việt Nam đạt 305,9 nghìn tỷ đồng, tăng trưởng ấn tượng 34,35% so với cùng kỳ năm trước. Dự báo cả năm 2025, quy mô thị trường thương mại điện tử Việt Nam có thể vượt mốc 30 tỷ USD, chiếm khoảng 10% tổng mức bán lẻ hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng cả nước. Đà phát triển của thị trường thương mại điện tử được thúc đẩy bởi sự gia tăng mạnh mẽ của người dùng internet (hơn 80 triệu người), tỷ lệ sử dụng smartphone cao và các chiến dịch khuyến mãi lớn từ các nền tảng.
Tuy nhiên, bên cạnh những con số trên là không ít vấn đề bất cập, nổi cộm nhất là tình trạng hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng và xâm phạm quyền sở hữu. Lợi dụng sự ẩn danh trên không gian mạng, các hành vi vi phạm ngày càng tinh vi để lừa dối người tiêu dùng. Hàng loạt sản phẩm của các thương hiệu nổi tiếng hay các sản phẩm thực phẩm chức năng, mỹ phẩm không rõ nguồn gốc được chào bán tràn lan trên mạng xã hội.
Theo số liệu thống kê của Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công thương), trong năm 2025, lực lượng quản lý thị trường cả nước đã kiểm tra hơn 27 nghìn vụ việc, phát hiện và xử lý 23.402 vụ vi phạm, thu nộp ngân sách nhà nước gần 372 tỷ đồng. Hầu hết các vụ vi phạm là kinh doanh hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ, vi phạm về giá cả và an toàn thực phẩm.
Các hành vi vi phạm đã gây thiệt hại kinh tế trực tiếp cho người tiêu dùng và doanh nghiệp làm ăn chân chính, ảnh hưởng sức khỏe người tiêu dùng; đáng nói là làm suy giảm uy tín của các nền tảng thương mại điện tử, nguy cơ cản trở đà tăng trưởng của thị trường này.
Sáng 10/12, trong chương trình làm việc của Kỳ họp thứ 10 Quốc hội khóa XV, Quốc hội đã biểu quyết thông qua Luật Thương mại điện tử với tỉ lệ tán thành rất cao: 444/446 đại biểu có mặt, chiếm 93,87%.
Một trong những nội dung nhận được nhiều sự quan tâm là quy định đối với hoạt động livestream bán hàng. Dự thảo luật đã bổ sung quy định cụ thể về trách nhiệm của từng chủ thể gồm người bán, người livestream và chủ quản nền tảng. Mục tiêu là nâng cao minh bạch thông tin, xác lập trách nhiệm pháp lý rõ ràng và tạo cơ sở cho kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm.
Bên cạnh đó, Luật quy định định danh người bán trên các sàn thương mại điện tử thông qua hệ thống định danh điện tử quốc gia VNeID. Quy định này hỗ trợ truy vết người bán, hạn chế hàng giả, hàng vi phạm quyền sở hữu trí tuệ và giúp cơ quan thuế quản lý hiệu quả hơn, chống thất thu ngân sách nhà nước.
Ngay sau khi luật được thông qua, Chính phủ sẽ triển khai kế hoạch xây dựng các văn bản hướng dẫn, bảo đảm quy định rõ ràng, khả thi, tránh chồng chéo và không làm phát sinh thủ tục hành chính mới. Công tác hậu kiểm dựa trên dữ liệu và quản lý rủi ro sẽ được đẩy mạnh, trong đó xác định rõ trách nhiệm của từng chủ thể trong toàn bộ hệ sinh thái thương mại điện tử.
