Thứ năm 19/11/2026 09:57
Thời tiết: Hà Nội 19°C
Cà Mau 31°C
TP Hồ Chí Minh 31°C
Hải Phòng 20°C
Đà Nẵng 30°C
e-ISSN 3093-3552
Y tế và an sinh xã hội
aa

Miễn viện phí - bảo hiểm y tế vẫn là trụ cột chính

Nguyệt Hà
Những năm gần đây, nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân không chỉ là được điều trị khi ốm đau mà còn hướng đến quyền được phòng ngừa bệnh tật và tiếp cận dịch vụ chất lượng, không phải chịu gánh nặng tài chính…

Đồng bộ các giải pháp

Hiện tỷ lệ bao phủ BHYT đã đạt trên 94% dân số, nhưng chi tiêu trực tiếp từ tiền túi người dân vẫn chiếm hơn 40% tổng chi phí khám, chữa bệnh - cao hơn mức khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), gây nguy cơ nghèo hóa do bệnh tật, đặc biệt với người nghèo, nhóm yếu thế và bệnh nhân mạn tính.

Miễn viện phí - bảo hiểm y tế vẫn là trụ cột chính
Khám tư vấn cho bệnh nhân tại Bệnh viện Sản nhi Nghệ An.

Theo ước tính của Viện Chiến lược và Chính sách Y tế (Bộ Y tế), tổng chi phí người bệnh cùng chi trả hiện khoảng 21,5 nghìn tỷ đồng/năm, trong khi chi phí dự kiến thực hiện miễn viện phí cơ bản còn tăng do nhu cầu khám, chữa bệnh cũng dự kiến sẽ tăng lên. Vì vậy, chính sách miễn viện phí cơ bản dựa trên BHYT toàn dân, kết hợp ngân sách Nhà nước và nguồn lực xã hội hóa được kỳ vọng giảm bớt gánh nặng này. Theo đó, ngân sách nhà nước và quỹ BHYT sẽ chi trả các chi phí y tế cơ bản, thiết yếu, giảm tối đa gánh nặng tài chính cho người dân, trước hết là đối tượng chính sách xã hội, người yếu thế và nhóm thu nhập thấp. Dịch vụ y tế vượt mức cơ bản vẫn do người bệnh chi trả để nâng cao ý thức sử dụng dịch vụ hợp lý.

Đồng thời, lộ trình miễn viện phí triển khai theo ba giai đoạn. Giai đoạn từ năm 2026, người dân được khám sức khỏe định kỳ hoặc sàng lọc miễn phí ít nhất một lần/năm, tùy nhóm đối tượng và ưu tiên lộ trình. Người tham gia BHYT thuộc hộ cận nghèo, người từ 75 tuổi trở lên hưởng trợ cấp hưu trí xã hội được chi trả 100% chi phí khám, chữa bệnh trong phạm vi quyền lợi. Giai đoạn 2026 - 2027, nâng mức chi trả BHYT cho thuốc, trang thiết bị và kỹ thuật khám, chữa bệnh.

Giai đoạn 2028 - 2030, giảm chi tiền túi xuống dưới 30%, mở rộng danh mục thuốc, thiết bị và kỹ thuật được BHYT thanh toán; thí điểm sàng lọc hai, ba bệnh có chi phí hiệu quả; chi trả dịch vụ phòng bệnh từ quỹ BHYT; nâng tỷ lệ bao phủ BHYT trên 95%. Từ năm 2030, thử nghiệm BHYT bổ sung với đa dạng gói quyền lợi, hướng tới BHYT toàn dân, miễn viện phí trong phạm vi gói dịch vụ cơ bản và sàng lọc 3- 5 bệnh phổ biến. Từ năm 2032, hoàn thiện y tế cơ sở và hệ thống thanh toán BHYT thông minh, đa tầng, đa gói quyền lợi.

Theo tính toán của Bộ Y tế, chi phí khám sức khỏe định kỳ bình quân khoảng 250.000 đồng/lần; với 100 triệu dân, ngân sách cần khoảng 25.000 tỷ đồng/năm. Nếu toàn bộ người tham gia BHYT đều đi khám định kỳ, quỹ BHYT có thể chi trả phần lớn, phần còn lại có thể từ ngân sách hoặc xã hội hóa. Với các giải pháp đồng bộ, việc triển khai miễn viện phí cơ bản hoàn toàn khả thi.

Tuy nhiên, việc triển khai miễn viện phí cơ bản cũng còn tiềm ẩn không ít thách thức. Nguy cơ lạm dụng dịch vụ y tế có thể gây bội chi quỹ BHYT. Chi phí khám, chữa bệnh vẫn tăng cao với số lượt khám BHYT đến tháng 11/2025 đạt 177,8 triệu lượt, tăng 10,2 triệu lượt so với cùng kỳ, chi phí thanh toán tăng 16,2%. Chi phí chiếm tỷ trọng cao gồm tiền giường tăng 26,3%; vật tư y tế tăng 21,5%; thuốc tăng 10,1%; chi phí khám tăng 31,6%; chi phí xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh tăng 22,2%.

Giảm gánh nặng tài chính cho người dân

Theo thống kê của Bảo hiểm xã hội Việt Nam, quỹ BHYT hiện chi trả 87 - 89% tổng chi phí khám, chữa bệnh, phần còn lại 11 - 13% người dân sẽ đồng chi trả. Nếu triển khai miễn viện phí cơ bản, gánh nặng tài chính sẽ giảm mạnh, giúp người dân dễ dàng tiếp cận dịch vụ y tế. Dù tỷ lệ chi tiền túi của người dân đã giảm từ 60 - 70% (đầu những năm 2000) xuống còn 41 - 46% giai đoạn 2016 - 2022, nhưng viện phí vẫn là gánh nặng lớn với người nghèo, người mắc bệnh nặng hoặc mạn tính.

Miễn viện phí - bảo hiểm y tế vẫn là trụ cột chính
Thực hiện kỹ thuật chuyên sâu cho bệnh nhân tại Bệnh viện Nhi Hải Dương.

Do đó, để chính sách triển khai hiệu quả, đặc biệt ở tuyến y tế cơ sở, bà Trần Khánh Thu - Đại biểu quốc hội tỉnh Hưng Yên cho rằng, cần đầu tư đủ về nhân lực, cơ sở vật chất và có lộ trình rõ ràng, bền vững. Tính khả thi của chính sách phụ thuộc vào ba yếu tố: Đầu tư đúng mức cho hệ thống y tế cơ sở; cải thiện chính sách về nhân lực y tế một cách thực chất; tổ chức khám sức khỏe định kỳ linh hoạt, sáng tạo, ứng dụng khoa học - công nghệ và mô hình khám lưu động.

Bộ Y tế đang thúc đẩy các giải pháp đồng bộ nhằm triển khai chính sách miễn viện phí cơ bản, hướng tới giảm gánh nặng tài chính cho người dân cũng như nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực y tế. Theo đó, việc nâng cao chất lượng dịch vụ tại tuyến y tế cơ sở, áp dụng công nghệ số và cơ chế thanh toán thông minh được xem là trọng tâm.

Đặc biệt, để giảm quá tải bệnh viện tuyến trên và giúp người dân được chăm sóc sức khỏe ban đầu ngay tại cộng đồng, Bộ Y tế đề xuất tăng cường năng lực cho các trạm y tế, bao gồm đầu tư đồng bộ về nhân lực, cơ sở vật chất và trang thiết bị. Việc nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh tại tuyến y tế cơ sở được xem là biện pháp quan trọng nhằm triển khai miễn viện phí hiệu quả.

Nghị quyết số 72-NQ/TW không đặt mục tiêu “miễn phí tuyệt đối”, mà hướng đến giảm tối đa chi phí đồng chi trả của người dân, tăng độ bao phủ BHYT, giảm tử vong do phát hiện bệnh muộn và xây dựng hệ thống y tế công bằng, hiệu quả, bền vững.

Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan

Song song với đó, các cơ sở khám chữa bệnh cần tuân thủ nghiêm quy trình giám định và thanh toán, kiên quyết không thanh toán chi phí không hợp lý. Dự báo chi phí khám, chữa bệnh BHYT sẽ còn tiếp tục tăng trong tháng cuối năm, do vậy các địa phương cần nâng cao chất lượng giám định, kiểm tra và bảo đảm các cơ sở thực hiện đúng các cam kết trong hợp đồng khám, chữa bệnh.

Một yếu tố then chốt để triển khai miễn viện phí cơ bản hiệu quả là xây dựng gói dịch vụ y tế cơ bản phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội. Gói dịch vụ này xác định rõ các dịch vụ thiết yếu mà quỹ BHYT và Nhà nước chi trả, trước hết là các dịch vụ khám, chữa bệnh thông thường, sàng lọc và chẩn đoán sớm. Việc xác định danh mục dịch vụ, kỹ thuật và thuốc phải dựa trên nghiên cứu khoa học, hiệu quả chi phí và tầm quan trọng y tế, vừa mang lại quyền lợi thiết thực, vừa bảo đảm quỹ tài chính không quá tải. Chính sách ưu tiên cho các nhóm yếu thế gồm người nghèo, người cận nghèo, người cao tuổi và các đối tượng chính sách xã hội nhằm hiện thực hóa mục tiêu không để ai bị bỏ lại phía sau…

Tin bài khác/

Lưu ý quy định mới, sửa đổi, bổ sung trường dữ liệu về chi phí khám, chữa bệnh

Lưu ý quy định mới, sửa đổi, bổ sung trường dữ liệu về chi phí khám, chữa bệnh

Bộ Y tế vừa ban hành Quyết định sửa đổi, bổ sung một số trường dữ liệu phục vụ việc quản lý, giám định, thanh toán chi phí khám bệnh, chữa bệnh. Đáng chú ý là các quy định này có hiệu lực ngay từ ngày ký, 18/11/2026.
TP.Hồ Chí Minh: Nhóm sinh viên có tỷ lệ khám sức khỏe toàn dân thấp nhất

TP.Hồ Chí Minh: Nhóm sinh viên có tỷ lệ khám sức khỏe toàn dân thấp nhất

Theo Sở Y tế TP. Hồ Chí Minh, tính đến ngày 16/11, toàn Thành phố mới chỉ có 221.390 sinh viên được khám sức khỏe theo Chương trình khám sức khoẻ toàn dân, đạt tỷ lệ 50,32% sinh viên Thành phố.
Kỳ tích ca thông tim bào thai nhỏ tuổi nhất tại TP. Hồ Chí Minh

Kỳ tích ca thông tim bào thai nhỏ tuổi nhất tại TP. Hồ Chí Minh

Các bác sĩ Bệnh viện Từ Dũ phối hợp Bệnh viện Nhi Đồng 1 thực hiện thành công ca thông tim can thiệp bào thai cho trường hợp có tuổi thai nhỏ nhất trong 15 ca được thực hiện tại TP. Hồ Chí Minh đến nay, giúp tái lập dòng máu qua van động mạch phổi ngay trong bụng mẹ.
Luân phiên bác sĩ về trạm y tế, giải pháp giảm tải hiệu quả cho bệnh viện tuyến trên

Luân phiên bác sĩ về trạm y tế, giải pháp giảm tải hiệu quả cho bệnh viện tuyến trên

Chỉ sau 2 tuần triển khai chương trình luân phiên bác sĩ chuyên khoa về các trạm y tế xã, phường, TP. Hồ Chí Minh đã có gần 1.800 lượt người dân tại 7 xã được khám và điều trị. Điều này cho thấy, khi người dân được chăm sóc sức khỏe tốt ngay tại địa phương, áp lực lên hệ thống bệnh viện tuyến trên sẽ được giảm tải đáng kể.
TP. Hồ Chí Minh: Mở rộng bệnh viện công, tăng năng lực chăm sóc sức khỏe người dân

TP. Hồ Chí Minh: Mở rộng bệnh viện công, tăng năng lực chăm sóc sức khỏe người dân

Trước áp lực gia tăng nhu cầu khám chữa bệnh tại khu vực phía Đông TP. Hồ Chí Minh, thành phố đang nghiên cứu phương án mở rộng Bệnh viện Lê Văn Việt và Bệnh viện Lê Văn Thịnh thông qua đầu tư cơ sở vật chất, khai thác quỹ đất công và sử dụng hiệu quả các trụ sở dôi dư.
Tăng cường kiểm soát chi phí khám, chữa bệnh, bảo đảm quyền lợi người tham gia bảo hiểm y tế

Tăng cường kiểm soát chi phí khám, chữa bệnh, bảo đảm quyền lợi người tham gia bảo hiểm y tế

Trước áp lực chi phí khám chữa bệnh bảo hiểm y tế tiếp tục gia tăng, Bảo hiểm xã hội (BHXH) Việt Nam yêu cầu toàn hệ thống đẩy mạnh phân tích dữ liệu, nâng cao chất lượng giám định, chủ động nhận diện và kiểm soát các khoản chi phí bất thường, bảo đảm sử dụng quỹ BHYT đúng quy định, hiệu quả, đồng thời bảo vệ quyền lợi chính đáng của người bệnh.
Chiến dịch khám sức khỏe toàn dân: Chủ động, rà soát bảo vệ sức khỏe toàn dân

Chiến dịch khám sức khỏe toàn dân: Chủ động, rà soát bảo vệ sức khỏe toàn dân

Thực hiện Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị và Chỉ thị số 17/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ, thời gian qua các tỉnh, thành phố trên cả nước đã tích cực triển khai chương trình khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí cho người dân. Đây là một trong những chủ trương quan trọng, thể hiện sự quan tâm của Đảng và Nhà nước đối với công tác chăm sóc sức khỏe Nhân dân.
Bảo đảm quyền lợi người tham gia bảo hiểm y tế gắn với kiểm soát chi phí từ cơ sở

Bảo đảm quyền lợi người tham gia bảo hiểm y tế gắn với kiểm soát chi phí từ cơ sở

TP. Cần Thơ hiện đang gia tăng bao phủ an sinh, với hơn 3,16 triệu người tham gia bảo hiểm y tế (BHYT), đạt tỷ lệ 97,08% dân số có BHYT vào cuối tháng 10/2026.
Cà Mau: Tính bài toán chất lượng sau khi 100% dân số tham gia bảo hiểm y tế

Cà Mau: Tính bài toán chất lượng sau khi 100% dân số tham gia bảo hiểm y tế

Với 64/64 xã, phường được công nhận là An toàn khu, tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế (BHYT) tại tỉnh Cà Mau hiện nay đã đạt 100% dân số, với khoảng 2,1 triệu người tham gia BHYT. Như vậy, bài toán về số lượng (tỷ lệ bao phủ BHYT) của tỉnh Cà Mau đã hoàn thành, giờ là lúc tỉnh Cà Mau giải bài toán chất lượng khám chữa bệnh BHYT một cách chi tiết hơn.
Giải bài toán chi phí để người bệnh tiếp cận điều trị tiên tiến

Giải bài toán chi phí để người bệnh tiếp cận điều trị tiên tiến

Chi phí khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế (BHYT) liên tục gia tăng, trong khi nhu cầu tiếp cận thuốc và các phương pháp điều trị tiên tiến ngày càng lớn. Thực tế này đặt ra yêu cầu đổi mới chính sách chi trả, nâng cao hiệu quả sử dụng Quỹ BHYT, bảo đảm quyền lợi người bệnh và khả năng cân đối tài chính trong dài hạn.
Bài toán quá tải bệnh viện tại TP. Hồ Chí Minh: Vẫn phải tìm lời giải

Bài toán quá tải bệnh viện tại TP. Hồ Chí Minh: Vẫn phải tìm lời giải

Tại TP. Hồ Chí Minh, cảnh tượng hàng trăm người xếp hàng trước các cổng bệnh viện lớn như Chợ Rẫy, Đại học Y Dược, Ung bướu TP. Hồ Chí Minh… từ sáng sớm đã không còn quá xa lạ với người dân nơi đây. Hầu hết người bệnh, thân nhân người bệnh đến từ các tỉnh xa, mang theo hành lý và tâm trạng đầy mệt mỏi, lo lắng.
Ứng dụng AI trong y tế đặt ra bài toán về an toàn người bệnh và trách nhiệm pháp lý

Ứng dụng AI trong y tế đặt ra bài toán về an toàn người bệnh và trách nhiệm pháp lý

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra nhiều cơ hội nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh, song cũng tiềm ẩn những rủi ro liên quan đến độ chính xác của thuật toán, chất lượng dữ liệu và trách nhiệm pháp lý khi xảy ra sai sót. Các chuyên gia nhấn mạnh yêu cầu hoàn thiện khung quản trị, bảo đảm AI được ứng dụng an toàn, minh bạch, lấy người bệnh làm trung tâm.
Đổi mới quản lý an toàn thực phẩm: Bảo vệ sức khỏe nhân dân, kiến tạo môi trường kinh doanh minh bạch

Đổi mới quản lý an toàn thực phẩm: Bảo vệ sức khỏe nhân dân, kiến tạo môi trường kinh doanh minh bạch

Giải trình trước Quốc hội về dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan nhấn mạnh định hướng chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm dựa trên cơ sở khoa học, phân tích nguy cơ và phù hợp với thông lệ quốc tế. Cách tiếp cận này nhằm nâng cao hiệu quả bảo vệ sức khỏe nhân dân, đồng thời kiến tạo môi trường kinh doanh thông thoáng, minh bạch và bền vững cho doanh nghiệp.
Bệnh viện Đa khoa số 10 (TP. Cần Thơ): Đầu tư kỹ thuật cao, nâng cao chất lượng khám chữa bệnh

Bệnh viện Đa khoa số 10 (TP. Cần Thơ): Đầu tư kỹ thuật cao, nâng cao chất lượng khám chữa bệnh

Bệnh viện Đa khoa số 10 (xã Thạnh Xuân, TP. Cần Thơ) từng bước mở rộng quy mô, phát triển chuyên khoa và đầu tư nhiều kỹ thuật y tế hiện đại trong khu vực.