Thứ tư 18/11/2026 02:00
Thời tiết: Hà Nội 26°C
Cà Mau 25°C
TP Hồ Chí Minh 28°C
Hải Phòng 27°C
Đà Nẵng 26°C
e-ISSN 3093-3552
Chuyển động an sinh
aa

Mở rộng “lưới đỡ” thất nghiệp tới lao động mùa vụ

Thanh Hằng
Từ năm 2026, người làm việc theo hợp đồng từ đủ một tháng có thêm cơ hội tham gia bảo hiểm thất nghiệp. Chính sách mở rộng cánh cửa an sinh cho lao động thời vụ, nông dân, ngư dân làm thuê, song khoảng trống vẫn còn với lực lượng lao động tự do chưa có quan hệ lao động chính thức.
bảo hiểm thất nghiệp cho lao động
Mở rộng cơ hội tham gia bảo hiểm thất nghiệp cho lao động thời vụ.

Mở cửa bảo hiểm thất nghiệp cho lao động hợp đồng ngắn hạn

Từ ngày 1/1/2026, Luật Việc làm 2025 và các quy định hướng dẫn về bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) mở rộng đối tượng tham gia tới người làm việc theo hợp đồng lao động xác định thời hạn từ đủ một tháng trở lên. Quy định mới đưa thêm một bộ phận lao động có việc làm ngắn hạn, thường xuyên thay đổi công việc vào phạm vi bảo vệ của chính sách.

Sự thay đổi này đặc biệt đáng chú ý đối với lao động tại khu vực nông thôn. Trong nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp, diêm nghiệp, công việc thường phụ thuộc mùa vụ, thời tiết và chu kỳ sản xuất. Nhiều lao động làm việc trong thời gian ngắn rồi chuyển việc, khiến quá trình tham gia các chính sách bảo hiểm khó duy trì liên tục như lao động tại doanh nghiệp.

Theo ông Trần Tuấn Tú, Trưởng phòng Bảo hiểm thất nghiệp, Cục Việc làm (Bộ Nội vụ), chính sách hiện nay đã có những quy định linh hoạt hơn về đóng và hưởng BHTN đối với nhóm lao động này. Đây là cơ sở để chính sách thích ứng tốt hơn với đặc điểm việc làm, thu nhập của những ngành nghề có tính mùa vụ cao.

Cụ thể, người hưởng lương theo sản phẩm, theo khoán tại doanh nghiệp, tổ hợp tác, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã, hộ kinh doanh hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp, diêm nghiệp có thể được đăng ký đóng BHTN hằng tháng, 3 tháng hoặc 6 tháng một lần, phù hợp hơn với chu kỳ sản xuất và nguồn thu nhập thực tế.

Với người làm việc theo hợp đồng có thời hạn từ đủ một tháng đến dưới 12 tháng, điều kiện hưởng trợ cấp thất nghiệp cũng tính đến đặc thù việc làm ngắn hạn. Người lao động phải có ít nhất 12 tháng đóng BHTN trong vòng 36 tháng trước khi chấm dứt hợp đồng để được xem xét hưởng trợ cấp theo quy định.

Điểm đáng chú ý là thời gian tham gia BHTN không nhất thiết phải liên tục. Những tháng đã đóng nhưng chưa sử dụng để hưởng trợ cấp được bảo lưu, cộng dồn theo quy định. Ông Trần Tuấn Tú đánh giá cơ chế này phù hợp với nhóm thường xuyên thay đổi việc làm hoặc làm việc theo mùa vụ, bởi quá trình đóng bảo hiểm ít bị gián đoạn về quyền lợi tích lũy.

Từ góc nhìn người lao động, khả năng cộng dồn thời gian đóng có ý nghĩa thiết thực. Anh Nguyễn Tuấn Anh, lao động thời vụ trong lĩnh vực chế biến nông sản tại Hải Phòng chia sẻ, công việc của anh thường kéo dài vài tháng theo từng đợt sản xuất. Nếu thời gian đóng BHTN được bảo lưu giữa các hợp đồng, người lao động sẽ yên tâm hơn khi chuyển việc và có thêm chỗ dựa nếu gặp giai đoạn thiếu việc làm.

Trong khi đó, anh Trần Văn Thực, ngư dân làm thuê trên tàu khai thác thủy sản tại Quảng Ninh cho biết, thu nhập của lao động đi biển phụ thuộc nhiều vào chuyến khai thác và thời tiết, công việc có thời điểm bị gián đoạn. Vì vậy, nếu có hợp đồng lao động và được tham gia BHTN, người lao động sẽ có thêm sự bảo đảm khi mất việc, đồng thời có cơ hội được hỗ trợ tìm việc hoặc học nghề.

Thu hẹp khoảng trống an sinh ở khu vực phi chính thức

Tuy nhiên, phạm vi mở rộng cần được hiểu đúng. Việc đưa hợp đồng từ đủ một tháng vào diện tham gia BHTN không đồng nghĩa mọi nông dân, ngư dân đều có thể đóng bảo hiểm. BHTN hiện vẫn là loại hình bảo hiểm bắt buộc gắn với quan hệ lao động thuộc phạm vi điều chỉnh của pháp luật, chưa phải loại hình người lao động tự do có thể tự nguyện tham gia.

Theo đó, một nông dân tự sản xuất trên ruộng của gia đình hay ngư dân tự tổ chức khai thác thủy sản hiện chưa thuộc diện tham gia BHTN nếu không có quan hệ lao động. Ngược lại, khi họ làm thuê cho doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh hoặc người sử dụng lao động khác và ký hợp đồng từ đủ một tháng, cơ hội tiếp cận BHTN được mở ra.

Ranh giới này cho thấy vẫn còn khoảng trống đáng chú ý của hệ thống an sinh. Chính sách đã tiến thêm một bước về phía những người có việc làm thiếu ổn định, song lực lượng tự làm và lao động tự do vẫn đứng ngoài BHTN. Đây lại là nhóm có thu nhập dễ biến động và khả năng tự bảo đảm tài chính khi mất nguồn sinh kế thường hạn chế.

Bà Vũ Thị Minh Thu, Viện Khoa học Tổ chức và lao động (Bộ Nội vụ) đánh giá việc mở rộng đối tượng là điểm mới tích cực, giúp chính sách đến gần hơn với nhóm lao động yếu thế và những người có việc làm thiếu ổn định. Tuy nhiên, theo bà, về lâu dài cần tiếp tục nghiên cứu giải pháp mở rộng diện bao phủ tới lao động tự do không có hợp đồng.

Theo bà Vũ Thị Minh Thu, lao động tự do ở nông thôn và người làm nông nghiệp hiện gặp nhiều khó khăn trong tiếp cận các chính sách an sinh, BHXH, BHTN và BHYT. Từ thực tế đó, bà đề xuất có thể nghiên cứu hướng tham gia BHTN tự nguyện tương tự BHXH tự nguyện, qua đó mở thêm cơ hội bảo vệ cho nhóm chưa có quan hệ lao động.

Đề xuất này đáng chú ý bởi bản chất của BHTN rộng hơn một khoản tiền hỗ trợ khi mất việc. Người tham gia còn có thể tiếp cận các chính sách tư vấn, giới thiệu việc làm, đào tạo và nâng cao kỹ năng nghề theo quy định. Với lao động thời vụ, khả năng quay trở lại thị trường lao động nhanh có ý nghĩa lớn đối với thu nhập và ổn định cuộc sống.

Ở góc độ thị trường lao động, mở rộng BHTN cũng có thể tạo động lực thúc đẩy việc ký kết hợp đồng và từng bước chính thức hóa quan hệ việc làm. Khi người lao động nhận thấy quyền lợi gắn với hợp đồng, còn người sử dụng lao động thực hiện đầy đủ trách nhiệm bảo hiểm, phạm vi bao phủ an sinh có điều kiện mở rộng sâu hơn vào khu vực có việc làm thiếu ổn định.

Tin bài khác/

Định hình chính sách tiền lương mới: Trả đúng năng lực, tạo động lực cống hiến

Định hình chính sách tiền lương mới: Trả đúng năng lực, tạo động lực cống hiến

Với 80.400 tỷ đồng được bố trí cho cải cách tiền lương năm 2027, Việt Nam đang chuẩn bị nguồn lực quan trọng để tiếp tục đổi mới chính sách thu nhập và an sinh xã hội. Tuy nhiên, theo các chuyên gia và đại biểu Quốc hội, cải cách cần hướng tới giải quyết những bất cập trong cơ chế đãi ngộ, bảo đảm tiền lương phản ánh đúng năng lực, trách nhiệm và hiệu quả công việc, qua đó tạo động lực cống hiến và nâng cao chất lượng đội ngũ.
TP. Cần Thơ mở rộng điểm tựa an sinh qua chính sách bảo hiểm y tế

TP. Cần Thơ mở rộng điểm tựa an sinh qua chính sách bảo hiểm y tế

Với nhiều chính sách hỗ trợ mức đóng bảo hiểm y tế, TP. Cần Thơ đang tiếp tục mở rộng mạng lưới an sinh, tạo điều kiện để người dân tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe.
Để những cuốn sổ bảo hiểm xã hội tự nguyện trở thành điểm tựa an sinh bền vững

Để những cuốn sổ bảo hiểm xã hội tự nguyện trở thành điểm tựa an sinh bền vững

Những ngày cuối tháng 10, đầu tháng 11/2026, trên khắp các xã, phường của TP. Đà Nẵng, niềm vui đã đến với nhiều người thuộc hộ nghèo, người có hoàn cảnh khó khăn khi họ được trao tặng sổ bảo hiểm xã hội (BHXH) tự nguyện từ các đơn vị, các nhà hảo tâm, mở ra cho họ cơ hội hưởng lương hưu khi về già.
Bổ sung 6.526,039 tỷ đồng từ ngân sách trung ương cho các địa phương thực hiện chính sách an sinh xã hội năm 2025 và 2026

Bổ sung 6.526,039 tỷ đồng từ ngân sách trung ương cho các địa phương thực hiện chính sách an sinh xã hội năm 2025 và 2026

Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 2189/QĐ-TTg về việc bổ sung có mục tiêu từ ngân sách trung ương cho các địa phương thực hiện chính sách an sinh xã hội năm 2025 và 2026, với tổng kinh phí 6.526,039 tỷ đồng.
INFOGRAPHIC: Quy định tiền lương làm thêm giờ khi đi làm vào ngày nghỉ bù dịp lễ, Tết

INFOGRAPHIC: Quy định tiền lương làm thêm giờ khi đi làm vào ngày nghỉ bù dịp lễ, Tết

Trường hợp làm thêm giờ vào ngày nghỉ bù khi ngày lễ trùng vào ngày nghỉ hằng tuần thì người lao động được trả lương làm thêm giờ vào ngày nghỉ hằng tuần.
Xây dựng kế hoạch tổng thể, ưu tiên nguồn lực thúc đẩy hệ sinh thái kinh tế bạc

Xây dựng kế hoạch tổng thể, ưu tiên nguồn lực thúc đẩy hệ sinh thái kinh tế bạc

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh quan điểm: chủ động thích ứng với già hóa dân số và phát huy hiệu quả nguồn lực người cao tuổi phải trở thành yêu cầu xuyên suốt trong chiến lược phát triển kinh tế – xã hội của đất nước trong kỷ nguyên mới.
Khoảng 14,1 triệu người cao tuổi đang tham gia bảo hiểm y tế và được khám sức khỏe định kỳ

Khoảng 14,1 triệu người cao tuổi đang tham gia bảo hiểm y tế và được khám sức khỏe định kỳ

Đây là thông tin được Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan nhấn mạnh khi phát biểu tại Hội nghị đối thoại chính sách phát triển hệ sinh thái kinh tế bạc, tổ chức sáng ngày 16/11/2026.
Xóa bỏ rào cản, hỗ trợ trẻ em khuyết tật tiếp cận chính sách an sinh xã hội

Xóa bỏ rào cản, hỗ trợ trẻ em khuyết tật tiếp cận chính sách an sinh xã hội

Trong giai đoạn 2026-2030, tập trung xóa bỏ các rào cản xã hội, giảm kỳ thị, phân biệt đối xử và phát triển tối đa tiềm năng của trẻ em khuyết tật để hòa nhập cộng đồng bền vững; đồng thời hỗ trợ trẻ em khuyết tật tiếp cận các chính sách an sinh xã hội.
TP. Hồ Chí Minh: Thêm điểm tựa an sinh cho người cao tuổi từ chính sách bảo hiểm y tế

TP. Hồ Chí Minh: Thêm điểm tựa an sinh cho người cao tuổi từ chính sách bảo hiểm y tế

Đề xuất hỗ trợ 100% mức đóng bảo hiểm y tế (BHYT) cho người từ đủ 60 tuổi đến dưới 65 tuổi của UBND TP. Hồ Chí Minh đang nhận được sự quan tâm của nhiều người dân. Chính sách không chỉ góp phần giảm gánh nặng chi phí tham gia BHYT mà còn mở rộng điểm tựa an sinh, giúp người dân có thêm điều kiện tiếp cận dịch vụ khám chữa bệnh khi tuổi ngày càng cao.
Tiện ích an sinh số ngày càng mở rộng, tạo thuận lợi cho người dân

Tiện ích an sinh số ngày càng mở rộng, tạo thuận lợi cho người dân

Sổ bảo hiểm xã hội (BHXH), thẻ bảo hiểm y tế (BHYT) điện tử và tài khoản hưởng an sinh trên VNeID đang từng bước thay đổi cách người dân tiếp cận chính sách bảo hiểm. Việc số hóa giấy tờ, kết nối dữ liệu và mở rộng phương thức chi trả lương hưu, trợ cấp BHXH giúp giảm thủ tục, tiết kiệm thời gian, đồng thời tăng tính minh bạch, thuận tiện trong thụ hưởng chính sách an sinh xã hội.
INFOGRAPHIC: Kết quả công tác khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế trong 10 tháng đầu năm 2026

INFOGRAPHIC: Kết quả công tác khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế trong 10 tháng đầu năm 2026

Theo báo cáo của Trung tâm Kiểm soát thanh toán BHXH, BHYT điện tử (BHXH Việt Nam), trong 10 tháng đầu năm 2026, công tác tổ chức thực hiện chính sách BHYT tiếp tục được triển khai đồng bộ, đáp ứng nhu cầu khám, chữa bệnh ngày càng tăng của người dân. Tuy nhiên, cùng với sự gia tăng số lượt khám, chữa bệnh, chi phí đề nghị thanh toán từ các cơ sở y tế cũng tăng đáng kể, đòi hỏi công tác giám định, kiểm soát chi phí phải được thực hiện chặt chẽ, chủ động và có trọng tâm, trọng điểm.
Tăng cường kiểm soát chi phí khám, chữa bệnh, bảo đảm quyền lợi người tham gia bảo hiểm y tế

Tăng cường kiểm soát chi phí khám, chữa bệnh, bảo đảm quyền lợi người tham gia bảo hiểm y tế

Trước áp lực chi phí khám chữa bệnh bảo hiểm y tế tiếp tục gia tăng, Bảo hiểm xã hội (BHXH) Việt Nam yêu cầu toàn hệ thống đẩy mạnh phân tích dữ liệu, nâng cao chất lượng giám định, chủ động nhận diện và kiểm soát các khoản chi phí bất thường, bảo đảm sử dụng quỹ BHYT đúng quy định, hiệu quả, đồng thời bảo vệ quyền lợi chính đáng của người bệnh.
Nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng các nguồn lực tài chính trong hệ thống bảo hiểm xã hội

Nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng các nguồn lực tài chính trong hệ thống bảo hiểm xã hội

Bảo hiểm xã hội Việt Nam vừa tổ chức Hội nghị tập huấn công tác tài chính, kế toán năm 2026 nhằm cập nhật các quy định mới, thống nhất phương thức tổ chức thực hiện, đồng thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc từ thực tiễn. Ông Lê Hùng Sơn, Giám đốc BHXH Việt Nam dự và chủ trì hội nghị.
Hơn 1,6 triệu thanh niên “ba không”: Khoảng trống nhân lực trước yêu cầu tăng trưởng cao

Hơn 1,6 triệu thanh niên “ba không”: Khoảng trống nhân lực trước yêu cầu tăng trưởng cao

Khoảng 1,6 triệu thanh niên Việt Nam trong độ tuổi 15-24 chưa có việc làm, chưa tham gia học tập hoặc đào tạo trong quý III/2026. Đằng sau con số này là những thách thức về chất lượng nguồn nhân lực, sự lệch pha giữa đào tạo và nhu cầu tuyển dụng. Thực trạng đặt ra yêu cầu cấp thiết về kết nối giáo dục với thị trường lao động, phát huy hiệu quả lợi thế dân số vàng.