 |
| Luật Việc làm năm 2025 là đòn bẩy mới để phát triển thị trường lao động bền vững. |
Mở rộng đối tượng, nâng chất nguồn nhân lực
Chia sẻ tại Tọa đàm thực thi Luật Việc làm 2025: Bảo hiểm thất nghiệp - từ trợ cấp sang quản trị thị trường lao động diễn ra mới đây, ông Trần Tuấn Tú, Trưởng phòng Bảo hiểm thất nghiệp, Cục Việc làm (Bộ Nội vụ), khẳng định Luật Việc làm năm 2025 đã khắc phục triệt để những hạn chế tồn tại bấy lâu. Điểm đột phá lớn nhất nằm ở việc mở rộng diện bao phủ. Thay vì chỉ áp dụng cho hợp đồng từ 3 tháng, nay người làm việc từ 1 tháng cũng được tham gia bảo hiểm.
Việc hạ thấp ngưỡng thời gian tham gia bảo hiểm giúp bảo vệ quyền lợi cho nhóm lao động ngắn hạn và thời vụ vốn rất dễ bị tổn thương. Quy định mới này còn bao quát cả những hợp đồng có tên gọi khác nhưng mang bản chất là quan hệ lao động có trả công. Theo ông Trần Tuấn Tú, đây là bước đi nhằm đảm bảo không ai bị bỏ lại phía sau, đặc biệt là trong bối cảnh các mô hình việc làm mới đang xuất hiện ngày càng nhiều.
Bên cạnh đó, Luật cũng đưa các vị trí quản lý trong doanh nghiệp, hợp tác xã hoặc người đại diện phần vốn vào đối tượng bắt buộc tham gia. Điều này cho thấy sự công bằng trong chính sách, khi rủi ro mất việc không loại trừ bất kỳ vị trí công tác nào. Với cơ chế mở, Ủy ban Thường vụ Quốc hội còn bổ sung các nhóm đối tượng có thu nhập ổn định khác, tạo dư địa linh hoạt để bao phủ toàn bộ thị trường lao động tương lai.
Về tài chính, Luật Việc làm năm 2025 thay đổi cách tiếp cận mức đóng từ "cố định" sang "linh hoạt". Thay vì mức 1% cứng nhắc, Luật chỉ quy định mức đóng tối đa và giao Chính phủ hướng dẫn chi tiết tùy tình hình thực tế. “Sự điều chỉnh này giúp Nhà nước chủ động điều tiết quỹ khi đối mặt với thiên tai, dịch bệnh hoặc các cuộc khủng hoảng kinh tế bất ngờ”, ông Trần Tuấn Tú nêu rõ.
Một thay đổi quan trọng khác là ưu tiên đào tạo và bồi dưỡng kỹ năng nghề ngay khi người lao động còn đang làm việc. Thay vì đợi đến khi thất nghiệp mới hỗ trợ học nghề, Luật mới chú trọng vào việc duy trì việc làm thông qua nâng cao trình độ. Điều này giúp lực lượng lao động luôn sẵn sàng thích ứng với những thay đổi chóng mặt của công nghệ, chuyển từ trạng thái cứu trợ tài chính sang trang bị năng lực tự thân bền vững.
Đòn bẩy cho thị trường lao động hiện đại
Đồng quan điểm, chuyên gia lao động việc làm Lê Quang Trung đánh giá Luật sửa đổi rất toàn diện từ chính sách đến thông tin thị trường. Ông cho rằng Luật đã khẳng định vị thế của bảo hiểm thất nghiệp như một đòn bẩy tạo sự bứt phá cho nền kinh tế. Đây là sự quan tâm thiết thực của Nhà nước, chuyển trọng tâm vào việc hỗ trợ các nhóm đặc thù và xây dựng một hệ sinh thái việc làm chuyên nghiệp, hiện đại và minh bạch hơn.
Tuy nhiên, để Luật thực sự đi vào cuộc sống, cần có các giải pháp đồng bộ về thể chế và quy trình thực hiện. Các thủ tục hành chính phải được đơn giản hóa, công khai thông qua ứng dụng công nghệ thông tin và dịch vụ công trực tuyến. Người lao động cũng cần thay đổi nhận thức, không nên xem bảo hiểm thất nghiệp là khoản trợ cấp kéo dài mà là cơ hội ngắn hạn để nhanh chóng quay lại thị trường.
Chuyên gia Lê Quang Trung cho rằng công tác dự báo thị trường lao động cần được nâng tầm chuyên môn. Trong bối cảnh biến động khó lường, việc dự báo ngắn và dài hạn sẽ giúp định hướng đào tạo nguồn nhân lực sát với thực tế. Ông nhấn mạnh việc tuyên truyền phải thực hiện đa dạng, giúp mọi nhóm đối tượng hiểu rõ quyền lợi của mình, từ đó tạo ra sự đồng thuận cao nhất khi triển khai Luật trên quy mô toàn quốc.
Ngoài ra, sự kết hợp giữa chính sách bảo hiểm thất nghiệp và hệ thống dịch vụ việc làm sẽ tạo nên một bộ máy quản trị hữu hiệu. Việc kết nối cung cầu và thông tin thị trường đồng bộ sẽ là chìa khóa để người lao động tìm thấy công việc mong muốn nhanh hơn. Luật Việc làm 2025 thực sự là một cam kết mạnh mẽ của Chính phủ trong việc xây dựng một thị trường lao động linh hoạt, hiện đại và bền vững.
