 |
| Ông Lâm Văn Đoan, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội phát biểu tại buổi làm việc với BHXH Việt Nam. |
Giám đốc BHXH Việt Nam Lê Hùng Sơn, Phó Giám đốc Chu Mạnh Sinh cùng lãnh đạo một số ban nghiệp vụ báo cáo, trao đổi với các thành viên Đoàn công tác của Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội.
Tại buổi làm việc, BHXH Việt Nam tập trung phân tích các nội dung vấn đề lớn đang được lấy ý kiến sửa đổi tại dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật BHXH (theo phiên bản dự thảo ngày 16/7/2026). Bao gồm: sửa đổi, bổ sung các quy định để phù hợp với sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp; sửa đổi, bổ sung về chế độ, chính sách BHXH; bổ sung danh mục đầu tư quỹ BHXH...
BHXH Việt Nam nhấn mạnh đề nghị: Việc sửa đổi, bổ sung Luật BHXH lần này cần được nghiên cứu với quan điểm, phương pháp tiếp cận toàn diện, đáp ứng các yêu cầu cơ bản. Trong đó vừa kế thừa và phát huy những kết quả đã đạt được; khắc phục những điểm nghẽn về thể chế cũng như hạn chế rủi ro. Đồng thời mở ra các quy định nhằm đáp ứng yêu cầu thực tiễn trong bối cảnh mới theo định hướng của Đảng.
BHXH Việt Nam cũng báo cáo làm rõ thêm thực tiễn tình hình tổ chức thực hiện chính sách, pháp luật BHXH. Cụ thể, trong 6 tháng đầu năm 2026, số người tham gia BHXH đạt 22,23 triệu người, đạt tỷ lệ bao phủ là 46,3% lực lượng lao động trong độ tuổi; tăng 699,7 nghìn người (3,3%) so với cuối năm 2025.
Trong đó, tham gia BHXH bắt buộc đạt 19,53 triệu người, tăng 623,9 nghìn người (3,3%) so với cuối năm 2025. Tăng tập trung chủ yếu ở nhóm doanh nghiệp ngoài quốc doanh (533 nghìn người); chủ hộ kinh doanh (94 nghìn người), lao động tại hộ kinh doanh (32 nghìn người); người quản lý doanh nghiệp, người đại diện phần vốn sở hữu (32 nghìn người).
Số người tham gia BHXH tự nguyện trên cả nước cũng phát triển tích cực, đạt 2,7 triệu người; tăng 75,8 nghìn người (2,9%) so với cuối năm 2025.
Ước tính, đến cuối năm 2026, số người tham gia BHXH là 23,071 triệu người, đạt 48,1% lực lượng lao động trong độ tuổi lao động, tăng 1,54 triệu người so với năm 2025.
BHXH Việt Nam nhấn mạnh mục tiêu tại Nghị quyết số 28-NQ/TW, đến năm 2030, phải đạt khoảng 60% lực lượng lao động tham gia BHXH; đạt trên 29,33 triệu người theo Nghị quyết số 403/NQ-CP của Chính phủ. Còn khoảng 4 năm để đạt được mục tiêu vừa nêu, thực sự là khó khăn, thách thức rất lớn.
Theo phân tích, dưới tác động của Cách mạng Công nghiệp 4.0 và Trí tuệ nhân tạo (AI), các ngành thâm dụng lao động như dệt may, giày da, lắp ráp điện tử, gia công, sản xuất, … sẽ đẩy mạnh tự động hóa, đẩy mạnh sử dụng máy móc, thiết bị tự động (lực lượng sản xuất mới), cắt giảm nhân sự trực tiếp, dẫn đến dư địa và tốc độ tăng trưởng, phát triển người tham gia BHXH bắt buộc có nguy cơ chậm lại. Dòng lao động này sẽ chuyển dịch mạnh mẽ sang hình thức tự kinh doanh, làm việc tự do (như: shipper, tài xế công nghệ, môi giới, bán hàng online...).
Ngoài ra, hiện nay, xuất hiện tình trạng ký hợp đồng lao động dưới 1 tháng để không phải đóng BHXH BHXH bắt buộc. Chính vì vậy, BHXH Việt Nam đề xuất cần thiết nghiên cứu để quy định bổ sung các nhóm đối tượng có tiềm năng về thu nhập vào diện tham gia BHXH bắt buộc.
 |
| Giám đốc BHXH Việt Nam Lê Hùng Sơn phát biểu. |
Theo đó, cần đưa nhóm chủ hộ kinh doanh của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, người có thu nhập từ hoạt động cung ứng dịch vụ vận chuyển, giao nhận, bán hàng (kể cả đại lý xổ số, người bán vé xổ số di động (dạo) của các Công ty xổ số, đại lý xổ số), môi giới, kết nối giao dịch thông qua nền tảng số, ứng dụng công nghệ hoặc mô hình việc làm linh hoạt và các hoạt động tương tự; lao động thử việc, lao động học nghề, thực tập nghề, lao động làm việc theo hợp đồng lao động có thời hạn dưới 1 tháng, thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc.
Tại buổi làm việc, đại diện các ban nghiệp vụ đưa ra nhiều phân tích, làm rõ thực trạng tình hình thu, giảm số chậm đóng BHXH, dự báo các tác động khi thực hiện các phương án điều chỉnh đều phiên bản dự thảo sửa đổi Luật BHXH.
Trình bày, làm rõ thêm một số nội dung qua đó cho thấy bức tranh toàn cảnh triển khai các quy định của Luật BHXH, theo lGiám đốc BHXH Việt Nam Lê Hùng Sơn, việc nghiên cứu, sửa đổi Luật BHXH trên cơ sở phân tích rõ thực tiễn là cách tiếp cận hợp lý, khoa học. BHXH Việt Nam sẽ tập trung phối hợp chặt chẽ với các đơn vị chức năng của Bộ Tài chính, các bộ ngành, Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội để tiếp tục phân tích, làm rõ các vấn đề thực tiễn tổ chức thực hiện Luật BHXH, trên cơ sở đó xây dựng phương án sửa đổi tối ưu nhất để trình Quốc hội.
Ông Lâm Văn Đoan, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội bày tỏ sự ghi nhận và đánh giá những kết quả tổ chức thực hiện chính sách, pháp luật BHXH trong giai đoạn vừa qua. Quá trình phối hợp thực hiện các dự án sửa đổi Luật BHXH, Luật BHYT trước đây cũng có sự tham gia rất trách nhiệm, sâu sắc từ phía các đơn vị chuyên môn của BHXH Việt Nam.
Ghi nhận những đề xuất kiến nghị của BHXH Việt Nam, ông Đoan đề nghị BHXH Việt Nam tập trung phân tích sâu hơn nữa tình hình thực tiễn, từ đó đóng góp chi tiết hơn vào phiên bản dự thảo sửa đổi Luật.
Ông Đoan lưu ý thêm, với các nội dung đề xuất mới, BHXH Việt Nam cần chủ động tập hợp, xây dựng sẵn các nội dung thuyết minh, làm rõ các đánh giá tác động để phục vụ khi Ủy ban Thường vụ Quốc hội hoặc Quốc hội yêu cầu giải trình chi tiết.
Với vai trò là cơ quan tổ chức thực hiện và đã có nhiều bề dày tích lũy trong quá trình tham mưu sửa đổi Luật trước đây, nhiều bài học kinh nghiệm của BHXH Việt Nam sẽ rất hữu ích, đóng góp thiết thực để Quốc hội ghi nhận và sửa đổi Luật BHXH phù với các yêu cầu mới đang đặt ra, ông Đoan nhận định.
