 |
| Mỗi hành vi lãng phí bị ngăn chặn đồng nghĩa với việc thêm nguồn lực được giữ lại để phục vụ người dân. |
Luật Thực hiện tiết kiệm, chống lãng phí số 110/2025/QH15 sẽ có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, mở ra khuôn khổ pháp lý mới nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng nguồn lực công. Để bảo đảm luật sớm đi vào cuộc sống, Bộ Tài chính đang lấy ý kiến đối với dự thảo Nghị định quy định chi tiết về xử lý kỷ luật, bồi thường thiệt hại và trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân có hành vi gây lãng phí, góp phần bảo vệ hiệu quả các nguồn lực phục vụ phát triển kinh tế - xã hội và an sinh của người dân.
Luật Thực hiện tiết kiệm, chống lãng phí số 110/2025/QH15 được Quốc hội thông qua và sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Để triển khai luật, Bộ Tài chính đang lấy ý kiến đối với dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều của luật liên quan đến xử lý kỷ luật, trách nhiệm vật chất và bồi thường thiệt hại đối với các tổ chức, cá nhân có hành vi gây lãng phí.
Điểm đáng chú ý của dự thảo là việc cụ thể hóa các hình thức xử lý đối với những trường hợp vi phạm, không chỉ dừng lại ở các biện pháp kỷ luật hành chính mà còn gắn trách nhiệm cá nhân với hậu quả vật chất do hành vi gây lãng phí tạo ra.
Theo đó, cán bộ, công chức, viên chức, người lao động làm việc trong các cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập, doanh nghiệp nhà nước, tập đoàn và tổng công ty nhà nước nếu có hành vi gây lãng phí sẽ bị xem xét áp dụng các hình thức kỷ luật tương ứng theo mức độ vi phạm.
Bên cạnh đó, người vi phạm có thể phải thực hiện trách nhiệm bồi thường thiệt hại đối với phần tổn thất thực tế phát sinh từ hành vi gây lãng phí. Quy định này được kỳ vọng sẽ nâng cao ý thức trách nhiệm trong quá trình quản lý, sử dụng tài sản công, ngân sách nhà nước và các nguồn lực xã hội được giao quản lý.
Theo đánh giá của nhiều chuyên gia, trong bối cảnh nhu cầu chi cho an sinh xã hội ngày càng lớn, việc sử dụng tiết kiệm, hiệu quả các nguồn lực công có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Mỗi khoản chi tiêu không hợp lý hoặc thất thoát do lãng phí đều có thể làm giảm nguồn lực dành cho các đối tượng thụ hưởng chính sách.
Các chuyên gia cho rằng, khi trách nhiệm cá nhân được xác định rõ ràng hơn và gắn với nghĩa vụ bồi thường thiệt hại, những người trực tiếp tham gia quản lý, điều hành và sử dụng các nguồn quỹ công sẽ phải thận trọng hơn trong quá trình ra quyết định. Điều này không chỉ giúp hạn chế thất thoát, lãng phí mà còn góp phần nâng cao chất lượng quản trị trong các cơ quan, đơn vị.
Bên cạnh các chế tài nghiêm khắc, dự thảo Nghị định cũng quy định các trường hợp được xem xét miễn trừ hoặc giảm nhẹ trách nhiệm khi xử lý kỷ luật và bồi thường thiệt hại.
Cách tiếp cận này nhằm bảo đảm sự công bằng trong quá trình áp dụng pháp luật, đồng thời khuyến khích các cá nhân, tổ chức chủ động nhận diện sai sót, khắc phục hậu quả và hợp tác với cơ quan có thẩm quyền trong quá trình xử lý vụ việc.
Theo Bộ Tài chính, việc kết hợp hài hòa giữa các biện pháp xử lý nghiêm minh với cơ chế miễn trừ, giảm nhẹ phù hợp sẽ giúp nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật, tạo động lực để các cơ quan, đơn vị chủ động thực hiện tiết kiệm, chống lãng phí trong hoạt động quản lý.
Có thể thấy, mỗi hành vi lãng phí bị ngăn chặn đồng nghĩa với việc thêm nguồn lực được giữ lại để phục vụ người dân. Từ đầu tư cơ sở y tế, trường học, hạ tầng xã hội đến các chính sách bảo hiểm, trợ cấp, hiệu quả sử dụng nguồn lực công cuối cùng đều tác động trực tiếp đến chất lượng cuộc sống của người dân.
Chính vì vậy, việc bổ sung cơ chế xử lý nghiêm và trách nhiệm bồi thường thiệt hại đối với hành vi gây lãng phí không chỉ nhằm tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong quản lý tài chính công mà còn được xem là một “lá chắn” quan trọng bảo vệ các nguồn lực phát triển và an sinh xã hội.
Khi hành vi lãng phí phải trả giá bằng trách nhiệm vật chất cụ thể, ý thức tiết kiệm và trách nhiệm trong quản lý nguồn lực công sẽ được nâng lên, qua đó góp phần bảo đảm các nguồn quỹ phục vụ người dân được sử dụng đúng mục đích, hiệu quả và bền vững.
