 |
| Đại tá Lê Văn Sơn, Phó Cục trưởng Cục Chính sách - Xã hội, Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam, Phó Chánh Văn phòng Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. |
Theo Đại tá Lê Văn Sơn, công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ là nhiệm vụ chính trị đặc biệt, thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc và luôn được Đảng, Nhà nước quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo. Qua từng giai đoạn cách mạng, công tác này được tổ chức thực hiện với những phương thức phù hợp điều kiện phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.
Chiến dịch “500 ngày đêm” được Ban Chỉ đạo quốc gia phát động trong bối cảnh toàn Đảng, toàn dân, toàn quân và cả hệ thống chính trị đang đẩy mạnh các hoạt động “Đền ơn đáp nghĩa”, hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ, đồng thời chăm lo ngày càng tốt hơn đối với người có công với cách mạng.
Chiến dịch được phát động ngày 2/4/2026, nhưng thời gian thực hiện được tính từ ngày 15/3/2026 đến ngày 27/7/2027, với mục tiêu tạo bước đột phá toàn diện trong công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.
Ban Chỉ đạo quốc gia đặt ra 5 mục tiêu trọng tâm gồm: tìm kiếm, quy tập khoảng 7.000 hài cốt liệt sĩ; hoàn thành việc lấy mẫu đối với khoảng 230.000 mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin tại các nghĩa trang trên cả nước; giám định ADN khoảng 18.000 mẫu hài cốt liệt sĩ; xây dựng, hoàn thiện và đưa vào vận hành cơ sở dữ liệu gene thân nhân liệt sĩ chưa xác định được thông tin; đồng thời hoàn thành công tác rà phá bom mìn, vật liệu nổ tại các địa bàn trọng điểm như Vị Xuyên (Tuyên Quang), Lào Cai và Lạng Sơn để phục vụ công tác tìm kiếm, quy tập.
Đến ngày 4/7/2026, Chiến dịch đã bước sang ngày thứ 111 và đạt nhiều kết quả tích cực.
Về công tác chỉ đạo, điều hành, Ban Chỉ đạo quốc gia đã được kiện toàn theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ; đồng thời ban hành đầy đủ quy chế, chương trình, kế hoạch hoạt động năm 2026 và giai đoạn 2026-2030. Phó Thủ tướng Chính phủ, Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia đã chủ trì nhiều cuộc họp, ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, tạo hành lang pháp lý thuận lợi để các bộ, ngành, địa phương triển khai đồng bộ các nhiệm vụ.
Đối với công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, Bộ Quốc phòng đã giao chỉ tiêu cụ thể cho từng đơn vị trên cơ sở khảo sát, xác minh thông tin và kết luận địa bàn; đồng thời kiện toàn 32 đội quy tập với hơn 1.500 cán bộ, chiến sĩ tham gia thực hiện nhiệm vụ.
Một điểm mới được triển khai trong thời gian qua là tăng cường khai thác, rà soát hồ sơ giải mật của nước ngoài, kết hợp tổ chức các hội thảo xác minh thông tin về các mộ liệt sĩ tập thể. Đến nay, đã tổ chức hai hội thảo tại Quảng Ngãi và Thành phố Hồ Chí Minh. Qua đó, tại Quảng Ngãi đã tìm thấy một hài cốt liệt sĩ vào ngày 29/6; tại khu vực Công viên Lê Thị Riêng (TP. Hồ Chí Minh), các lực lượng chức năng đang khảo sát, dò tìm và dự kiến tiến hành lễ khai quật vào ngày 6/7.
Đáng chú ý, phương pháp tìm kiếm cũng có nhiều đổi mới khi kết hợp đối chiếu tọa độ bản đồ với thực địa, kết hợp thông tin từ nhân chứng với thiết bị radar quét ngầm hiện đại, góp phần nâng cao độ chính xác, rút ngắn thời gian và giảm khối lượng đào đắp trong quá trình tìm kiếm.
Đối với công tác lấy mẫu hài cốt liệt sĩ, Bộ Quốc phòng đã ban hành đầy đủ hướng dẫn và quy trình kỹ thuật về lấy mẫu, vận chuyển, bàn giao, bảo quản và lưu trữ; đồng thời tổ chức tập huấn trên phạm vi toàn quốc và triển khai thí điểm trước khi thực hiện đại trà.
Nhằm hạn chế tối đa sai sót, Bộ Quốc phòng giao Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội (Viettel) xây dựng phần mềm quản lý thông tin mẫu hài cốt liệt sĩ. Hệ thống cho phép số hóa toàn bộ quy trình lấy mẫu, lưu trữ dữ liệu và bảo đảm khả năng truy xuất khi cần thiết. Đến nay, cả nước đã thành lập hơn 300 đội lấy mẫu với khoảng 3.300 cán bộ, nhân viên tham gia.
Trong công tác xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, Bộ Nội vụ đã tham mưu Chính phủ ban hành Nghị quyết số 26/2026/NQ-CP về cơ chế, chính sách đặc thù nhằm tháo gỡ khó khăn trong lấy mẫu, giám định và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ bằng phương pháp ADN. Ban Chỉ đạo quốc gia cũng ban hành quy trình phối hợp và phân công địa bàn tiếp nhận, giám định ADN, tạo cơ sở để các địa phương bố trí kinh phí và tổ chức triển khai đồng bộ.
Song song với đó, Bộ Quốc phòng tập trung lực lượng rà phá bom mìn, vật liệu nổ tại các khu vực trọng điểm. Đến nay đã thành lập hơn 330 tổ, đội với trên 5.000 cán bộ, chiến sĩ cùng hơn 1.300 phương tiện chuyên dùng phục vụ nhiệm vụ.
Theo Đại tá Lê Văn Sơn, kết quả bước đầu của Chiến dịch rất khả quan. Đến nay, các lực lượng đã tìm kiếm, quy tập được hơn 1.300 hài cốt liệt sĩ và phát hiện 3 mộ liệt sĩ tập thể tại Tuyên Quang. Hơn 27.000 mộ liệt sĩ đã được lấy mẫu, trong đó gần 20.000 mộ đủ điều kiện lấy mẫu và hơn 9.000 mẫu đã được bàn giao cho các đơn vị giám định ADN.
Bên cạnh đó, lực lượng chức năng đã rà phá bom mìn trên diện tích hơn 7.000 ha, riêng khu vực trọng điểm Vị Xuyên (Tuyên Quang) đạt trên 3.000 ha, tương đương hơn 70% tiến độ. Bộ Công an cũng đã thu gần 95.000 mẫu sinh phẩm thân nhân liệt sĩ, đồng thời phân tích và đồng bộ hơn 50.000 mẫu vào cơ sở dữ liệu gene.
Trong 6 tháng cuối năm 2026, Bộ Quốc phòng tiếp tục tham mưu Ban Chỉ đạo quốc gia triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm hoàn thành các mục tiêu của Chiến dịch. Đại tá Lê Văn Sơn cũng mong muốn các cơ quan báo chí tiếp tục đồng hành tuyên truyền, vận động người dân cung cấp thông tin về liệt sĩ, mộ liệt sĩ để góp phần nâng cao hiệu quả công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, đáp ứng nguyện vọng của thân nhân các liệt sĩ và toàn xã hội.
