Thêm trụ cột an sinh từ bảo hiểm hưu trí bổ sung

Thêm trụ cột an sinh từ bảo hiểm hưu trí bổ sung.

Sau nhiều năm đi làm trong ngành du lịch tại Huế, chị Nguyễn Thị Thu Hà (34 tuổi, phường Thuận Hóa, TP. Huế) bắt đầu nghĩ nhiều hơn đến câu chuyện về già. Khác với thế hệ trước, chị chưa thực sự yên tâm vào khoản lương hưu từ BHXH bắt buộc. “Thu nhập hiện tại thì ổn nhưng sau này về hưu sẽ thế nào tôi cũng chưa chắc. Nếu có thêm một khoản tích lũy riêng thì vẫn yên tâm hơn. Điều quan trọng nhất vẫn là sự chủ động. Mình còn trẻ thì nên suy nghĩ sớm, có thêm một khoản tích lũy cho tương lai dù nhỏ cũng là cách để yên tâm hơn về sau”, chị Hà chia sẻ.

Để triển khai Luật BHXH năm 2024, ngày 25/3/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định 85/2026/NĐ-CP về bảo hiểm hưu trí bổ sung (có hiệu lực từ ngày 10/5/2026) thay thế Nghị định 88/2016/NĐ-CP. Mục đích nhằm tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý cho hoạt động của quỹ bảo hiểm hưu trí bổ sung, đồng thời góp phần đa dạng hóa hệ thống an sinh xã hội, giảm áp lực cho ngân sách nhà nước và thúc đẩy phát triển thị trường vốn theo thông lệ quốc tế.

Bảo hiểm hưu trí bổ sung là loại hình tự nguyện, vận hành theo nguyên tắc thị trường, nhằm bổ sung cho chế độ hưu trí trong BHXH bắt buộc. Người tham gia sẽ có tài khoản hưu trí cá nhân, được tích lũy từ đóng góp của bản thân hoặc người sử dụng lao động, đồng thời được đầu tư để sinh lời trong dài hạn.

Ở góc độ doanh nghiệp, việc tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung góp phần xây dựng chính sách phúc lợi hiệu quả, tăng tính gắn bó của người lao động và hỗ trợ giữ chân nhân lực chất lượng cao. Doanh nghiệp tham gia đóng góp vào quỹ cũng được hưởng các chính sách ưu đãi thuế theo quy định.

Điểm đáng chú ý của Nghị định số 85/2026/NĐ-CP là việc hoàn thiện cơ chế đóng góp – chi trả, mở rộng danh mục đầu tư và tăng cường quản lý, giám sát. Quỹ được phép đầu tư vào trái phiếu chính phủ, chứng khoán niêm yết, chứng chỉ quỹ đầu tư… vừa đảm bảo an toàn, vừa nâng cao hiệu quả sinh lời. Đồng thời, cơ quan quản lý cũng tăng cường giám sát thông qua cơ chế báo cáo, công bố thông tin và kiểm tra định kỳ, đột xuất.

Mức chi trả bảo hiểm hưu trí bổ sung được xác định trên cơ sở số dư tài khoản tại thời điểm được hưởng, bao gồm toàn bộ tiền đóng góp và phần tích lũy từ hoạt động đầu tư quỹ. Người tham gia có quyền lựa chọn nhận tiền từ tài khoản hưu trí cá nhân theo hai hình thức gồm nhận định kỳ hằng tháng hoặc nhận toàn bộ một lần. Tuy nhiên, Nhà nước khuyến khích người lao động nhận lương hưu theo tháng thông qua các chính sách ưu đãi thuế nhằm giúp duy trì nguồn thu nhập ổn định, lâu dài sau nghỉ hưu.

Theo quy định, việc chi trả định kỳ hằng tháng chỉ áp dụng khi người tham gia đủ điều kiện nghỉ hưu và thời gian nhận tối thiểu là 10 năm. Mức hưởng hằng tháng do người thụ hưởng quyết định nhưng không vượt quá tổng giá trị tài khoản hưu trí cá nhân tại thời điểm nghỉ hưu chia cho 120 tháng. Sau thời gian 10 năm nhận lương hưu định kỳ, người tham gia có thể lựa chọn nhận toàn bộ số tiền còn lại trong tài khoản dưới hình thức thanh toán một lần. Đáng chú ý, trong trường hợp khoản chi trả hằng tháng thấp hơn mức lương cơ sở theo quy định hiện hành thì số tiền nhận hằng tháng sẽ được điều chỉnh tối đa bằng mức lương cơ sở cho đến khi tài khoản hưu trí cá nhân được tất toán.

Dù khái niệm bảo hiểm hưu trí bổ sung còn khá mới, nhưng một số doanh nghiệp và người lao động đã bắt đầu tìm hiểu. Anh Trần Văn Hùng (29 tuổi, nhân viên một công ty lữ hành tại Thành phố Huế) cho biết, trước giờ anh chỉ biết đến BHXH bắt buộc. Gần đây công ty có nhắc đến bảo hiểm hưu trí bổ sung nên anh cũng tìm hiểu thêm. Nếu có chính sách phù hợp thì anh sẽ tham gia, vì đây là tiền của mình tích lũy lâu dài.

Thực tế cho thấy, bảo hiểm hưu trí bổ sung không mang tính bắt buộc mà hoàn toàn dựa trên sự tự nguyện của người lao động và doanh nghiệp. Khi tham gia vào chính sách này, người lao động cần nắm rõ đây là chính sách hoàn toàn tự nguyện. Trong đó, tại Nghị định số 85/2026/NĐ-CP đã quy định rõ doanh nghiệp không được lấy việc tham gia bảo hiểm làm điều kiện tuyển dụng, ký kết hoặc gia hạn hợp đồng lao động với người lao động. Người sử dụng lao động cũng không được dùng bảo hiểm hưu trí bổ sung để gây áp lực, phân biệt đối xử hay gắn với các tiêu chí thi đua, khen thưởng hoặc đánh giá nhân sự.

Cùng đó, Nghị định cũng quy định rõ điều kiện để người lao động được hưởng phần đóng góp của doanh nghiệp phải được nêu cụ thể tại văn bản thỏa thuận giữa người sử dụng lao động. Trường hợp người chủ sử dụng lao động có yêu cầu về thời gian làm việc tối thiểu để được hưởng phần đóng góp của doanh nghiệp thì thời gian này không được vượt quá 5 năm. Ngoài ra, người lao động sẽ được hưởng bảo hiểm hưu trí bổ sung trong các trường hợp đặc biệt như bị tử vong; mắc bệnh hiểm nghèo; suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên hoặc lao động nước ngoài hết hạn giấy phép lao động mà không gia hạn hoặc không còn cư trú tại Việt Nam.