 |
| Đoàn công tác của Bảo hiểm xã hội Việt Nam làm việc với BHXH TP. Bắc Ninh về tình hình thực hiện BHXH với lao động người Hàn Quốc ngày 6/10/2026. (Ảnh: Việt Châu, BHXH TP. Bắc Ninh) |
Quy tụ nhiều lao động Hàn Quốc
Nhóm lao động Hàn Quốc làm việc tại Việt Nam được tham gia và thụ hưởng chính sách BHXH theo các quy định trong Hiệp định giữa Chính phủ Việt Nam và Chính phủ Hàn Dân Quốc về BHXH. Trên cơ sở đó, nhiều tỉnh, thành phố cũng đã và đang duy trì thực hiện hiệu quả theo các quy định, từng bước đưa Hiệp định về BHXH giữa Việt Nam và Hàn Quốc vào thực tiễn, thiết thực đảm bảo an sinh cho người lao động.
Tại Bắc Ninh, hiện đang có 730 dự án đầu tư có vốn đầu tư Hàn Quốc, sử dụng 4.386 người Hàn Quốc (100% thuộc trường hợp đã được cấp giấy phép lao động, giấy xác nhận không thuộc diện cấp giấy phép lao động, thông báo không thuộc diện cấp giấy phép lao động). Trong đó, có 3.401 người làm việc theo hình thức thực hiện hợp đồng lao động (với thời hạn trên 12 tháng); 985 người làm việc theo hình thức di chuyển trong nội bộ doanh nghiệp.
Tính riêng tại các khu công nghiệp của Bắc Ninh, hiện có có 661 dự án đầu tư có vốn đầu tư từ quốc gia Hàn Quốc. Tổng số doanh nghiệp có sử dụng lao động người Hàn Quốc là 562 doanh nghiệp với số lượng lao động Hàn Quốc đang làm việc tại các khu công nghiệp là 3.051 lao động. Lao động nước ngoài nói chung và lao động là người Hàn Quốc nói riêng làm việc chủ yếu theo 2 hình thức: hợp đồng lao động xác định thời hạn với 2.507 lao động và di chuyển trong nội bộ doanh nghiệp với 544 lao động.
Theo thống kê của BHXH TP. Bắc Ninh, tính hết tháng 9/2026 có 885 đơn vị sử dụng lao động nước ngoài có người Hàn Quốc làm việc, với 197.990 lao động tham gia BHXH, bảo hiểm y tế (BHYT), (bảo hiểm thất nghiệp) BHTN; trong đó có 3.134 lao động là người nước ngoài, 194.856 lao động người Việt Nam. Ở chiều ngược lại, năm 2026, ghi nhận có 184 người lao động Việt Nam đi làm việc tại Hàn Quốc.
Triển khai hiệu quả các quy định về BHXH
Như đã nêu trên, việc thực hiện BHXH cho nhóm lao động người Hàn Quốc theo các quy định tại Hiệp định về BHXH giữa Việt Nam và Hàn Quốc, cụ thể hơn là các nội dung tại Nghị định số 219/2025/NĐ-CP ngày 07/8/2025 của Chính phủ quy định về người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam. Quá trình triển khai vì vậy đòi hỏi các chỉ đạo sát sao, đáp ứng các yêu cầu mang tính đặc thù riêng với nhóm lao động Hàn Quốc đang làm việc tại các đơn vị sử dụng lao động tại Việt Nam.
Tại Bắc Ninh, quá trình triển khai cũng bước đầu ghi nhận sự đồng bộ, từ chỉ đạo của UBND tỉnh Bắc Ninh nay là UBND TP. Bắc Ninh. Trong đó, UBND thành phố đã ủy quyền cho Ban Quản lý các Khu công nghiệp thành phố thực hiện cấp, cấp lại, gia hạn, thu hồi giấy phép lao động, giấy xác nhận không thuộc diện cấp giấy phép lao động đối với người lao động nước ngoài làm việc cho người sử dụng lao động có trụ sở trong khu công nghiệp trên địa bàn thành phố Bắc Ninh.
Về BHXH, cụ thể hóa các hướng dẫn của BHXH Việt Nam, BHXH tỉnh Bắc Ninh và BHXH tỉnh Bắc Giang trước đây, nay là BHXH TP. Bắc Ninh đã ban hành các văn bản để hướng dẫn các đơn vị sử dụng lao động, người lao động thực hiện đúng quy định của pháp luật về BHXH, BHYT.
Ngay từ khi Hiệp định về BHXH giữa Việt Nam và Hàn Quốc được ký kết, BHXH tỉnh Bắc Giang và BHXH tỉnh Bắc Ninh (cũ) cũng như BHXH TP. Bắc Ninh hiện nay đã chủ động tuyên truyền chính sách trên địa bàn, tập trung vào các quy định đối với lao động phái cử, lao động tuyển dụng tại chỗ, nguyên tắc tránh đóng trùng BHXH hai lần và cộng gộp thời gian tham gia BHXH. Từ ngày 01/7/2025, nội dung Hiệp định được lồng ghép trong tuyên truyền Luật BHXH năm 2024.
 |
| Đại diện các doanh nghiệp Hàn Quốc trao đổi với Đoàn công tác của BHXH Việt Nam và BHXH TP. Bắc Ninh về thực hiện BHXH (Ảnh: Việt Châu, BHXH TP. Bắc Ninh) |
Hình thức tuyên truyền linh hoạt, đa dạng, kết hợp giữa tuyên truyền trực tiếp (hội nghị, hội thảo, tư vấn, đối thoại tại doanh nghiệp, khu công nghiệp, khu nhà trọ công nhân; phối hợp với Liên đoàn Lao động, Ban Quản lý khu công nghiệp và các cơ quan, đoàn thể) với truyền thông báo chí và nền tảng số. Sau khi hợp nhất hai tỉnh và từ ngày 20/9/2026, khi Bắc Ninh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, công tác này tiếp tục được duy trì, thống nhất và đổi mới theo yêu cầu nhiệm vụ mới.
Thống kê cho thấy, từ năm 2025 đến nay, BHXH TP. Bắc Ninh đã tổ chức trên 600 hội nghị, hội thảo, đối thoại với trên 33.000 lượt người tham dự; giải đáp trên 77.000 lượt hỏi qua tư vấn trực tiếp, Cổng thông tin điện tử, mạng xã hội, email, tổng đài; đăng tải trên 11.500 tin, bài trên Cổng thông tin điện tử, Fanpage Facebook, Zalo OA và thường xuyên livestream; phối hợp với cơ quan báo chí thực hiện trên 890 tin, bài, phóng sự (tính đến hết tháng 9/2026).
Từ đây, nhận thức của người lao động và người sử dụng lao động về Hiệp định từng bước được nâng lên; công tác thu, giải quyết chế độ BHXH với lao động người Hàn Quốc cũng dần đi vào nền nếp, hiệu quả.
Theo số liệu của BHXH TP. Bắc Ninh, tổng số người lao động Hàn Quốc đang tham gia BHXH bắt buộc tại trên địa bàn là 3.134 người. Từ ngày 01/01/2025 đến 30/9/2026, BHXH TP. Bắc Ninh đã thực hiện giải quyết chế độ cho 496 lượt lao động người Hàn Quốc, trong đó năm 2025 là 270 lượt người với số tiền 34,31 tỷ đồng và 9 tháng năm 2026 là 226 lượt người với số tiền 28,17 tỷ đồng.
Chế độ được giải quyết chủ yếu là BHXH một lần, năm 2025 có 223 người, số tiền 33,20 tỷ đồng, chiếm 96,8% tổng số tiền giải quyết chế độ BHXH; 9 tháng đầu năm 2026 có 165 người, số tiền 26,53 tỷ đồng, chiếm 94,2%. Các chế độ ngắn hạn phát sinh với số lượt người và số tiền thấp. Cụ thể, năm 2025 có 27 người hưởng chế độ ốm đau, số tiền 200,3 triệu đồng và 18 người hưởng chế độ thai sản, số tiền 901,1 triệu đồng. Trong 9 tháng đầu năm 2026, có 29 người hưởng chế độ ốm đau, số tiền 216,5 triệu đồng và 29 người hưởng chế độ thai sản, số tiền 768,7 triệu đồng. Chế độ tử tuất chỉ phát sinh 2 trường hợp trong năm 2026 với số tiền 657,2 triệu đồng. Chưa phát sinh chế độ hưu trí và tai nạn lao động – bệnh nghề nghiệp.
Hồ sơ giải quyết thủ tục hành chính, nghiệp vụ tập trung chủ yếu tại Văn phòng BHXH thành phố và 03 BHXH cơ sở quản lý nhiều doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài gồm: Kinh Bắc, Từ Sơn và Tiên Du, chiếm 86,3% số người được giải quyết trong năm 2025 và 84,5% trong 9 tháng đầu năm 2026.
BHXH TP. Bắc Ninh cũng đánh giá, việc triển khai Hiệp định Việt Nam - Hàn Quốc về BHXH trên địa bàn thành phố Bắc Ninh được thực hiện nghiêm túc, kịp thời. Công tác quản lý thu BHXH bắt buộc, công tác quản lý lao động nước ngoài nói chung, người lao động Hàn Quốc nói riêng trên địa bàn thành thời gian qua cơ bản được triển khai theo đúng quy định của pháp luật và Hiệp định ký kết giữa 2 nước.
Chế độ BHXH cho người nước ngoài làm việc tại Việt Nam được thực hiện theo quy định tại Nghị định 143/2018/NĐ-CP ngày 15/10/2018 do Chính phủ ban hành và Luật an toàn, vệ sinh lao động đối với lao động nước ngoài. Trong đó, đáng chú ý nhất là các quyền đóng BHXH và các chế độ cho công dân nước ngoài làm việc tại Việt Nam. Khi tham gia BHXH bắt buộc người lao động nước ngoài được hưởng mọi chế độ như đối với người lao động Việt Nam như: chế độ ốm đau, chế độ thai sản, chế độ bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp; chế độ BHXH 1 lần, chế độ hưu trí và tử tuất.
Các doanh nghiệp có sử dụng lao động Hàn Quốc cơ bản chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật về lao động nước ngoài. Công tác phối hợp, chia sẻ dữ liệu và hướng dẫn doanh nghiệp để bảo đảm việc quản lý lao động nước ngoài được thống nhất, kịp thời và hiệu quả; giữa các Sở ngành đã có sự liên kết chặt chẽ, thường xuyên.
Tiếp tục tối ưu hóa quy trình thực hiện
Thực tiễn triển khai BHXH cho lao động người Hàn Quốc tại Bắc Ninh cũng cho thấy nhiều khó khăn đang đặt ra. Theo BHXH TP. Bắc Ninh, hiện số lượng doanh nghiệp có nhu cầu sử dụng người lao động nước ngoài, đặc biệt là lao động Hàn Quốc ngày càng tăng, trong đó có nhiều doanh nghiệp FDI sử dụng chuyên gia, nhà quản lý, lao động kỹ thuật nước ngoài ở các vị trí đòi hỏi trình độ chuyên môn cao.
Công tác quản lý sau cấp phép vẫn còn gặp khó khăn do việc theo dõi toàn bộ quá trình làm việc của người lao động nước ngoài tại doanh nghiệp cần sự phối hợp của nhiều cơ quan. Còn có doanh nghiệp chưa chủ động cập nhật, thông báo kịp thời khi có thay đổi về vị trí công việc, nơi làm việc, thời hạn làm việc hoặc chấm dứt sử dụng người lao động nước ngoài; việc tự rà soát và thực hiện đầy đủ các quy định về quản lý lao động nước ngoài tại một số doanh nghiệp còn hạn chế.
Một số trường hợp doanh nghiệp có quy mô nhỏ và rất nhỏ, nhân sự ít hoặc thường xuyên thay đổi, khi có nhu cầu sử dụng người lao động nước ngoài, doanh nghiệp thông qua các tổ chức, cá nhân tư vấn, dịch vụ thực hiện các thủ tục liên quan để đưa người lao động nước ngoài vào làm việc. Việc cập nhật, nắm bắt các quy định của pháp luật về lao động nước ngoài đối với nhóm doanh nghiệp này thường bị hạn chế, dẫn đến trường hợp khi người lao động nước ngoài nghỉ việc thì doanh nghiệp không thực hiện việc thu hồi giấy phép lao động hoặc không thực hiện đầy đủ chế độ báo cáo liên quan đến người lao động nước ngoài theo yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền…, gây khó khăn cho cơ quan quản lý nhà nước trong việc quản lý những đối tượng này.
BHXH TP. Bắc Ninh cũng đề nghị tiếp tục rà soát, hoàn thiện các quy định pháp luật về quản lý người lao động nước ngoài theo hướng đơn giản hóa, quy trình và thủ tục; có hướng dẫn cụ thể đối với các trường hợp phát sinh trong thực tiễn, nhất là các trường hợp có yếu tố nước ngoài, nhất là các trường hợp lao động nước ngoài làm việc theo hình thức phái cử, điều chuyển nội bộ doanh nghiệp và tuyển dụng tại chỗ.
Cùng với đó, BHXH TP. Bắc Ninh cũng đề xuất nghiên cứu xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung về người lao động nước ngoài, kết nối, chia sẻ giữa Bộ Nội vụ, cơ quan quản lý xuất nhập cảnh, cơ quan Thuế, BHXH và cơ quan quản lý lao động tại địa phương, Ban Quản lý khu công nghiệp.
