Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Cà Mau vào cuộc xử lý doanh nghiệp nợ bảo hiểm xã hội

BHXH tỉnh Cà Mau và Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Cà Mau ký kết Quy chế phối hợp. Ảnh: BHXH tỉnh Cà Mau.

Quy chế gồm 4 chương, 18 điều, xác định nguyên tắc, nội dung, phương thức, trách nhiệm và cơ chế phối hợp giữa hai cơ quan trong phòng ngừa, phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật về BHXH, BHYT, bảo hiểm thất nghiệp trên địa bàn tỉnh Cà Mau.

Đây cũng là cơ sở để các phòng nghiệp vụ, Viện Kiểm sát nhân dân khu vực và BHXH cơ sở phối hợp theo chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của từng đơn vị.

Một trong những mục tiêu trọng tâm là hình thành cơ chế trao đổi thông tin, hồ sơ và phối hợp nghiệp vụ kịp thời đối với các vụ việc có dấu hiệu vi phạm, nhất là hành vi chậm đóng, trốn đóng ảnh hưởng quyền lợi của nhiều người lao động; các vụ việc có dấu hiệu gian lận BHXH, BHYT, bảo hiểm thất nghiệp hoặc có dấu hiệu tội phạm.

Theo Quy chế, khi phát hiện vụ việc có dấu hiệu xâm phạm lợi ích công hoặc quyền, lợi ích hợp pháp của nhiều người lao động, nhóm dễ bị tổn thương, cơ quan phát hiện sẽ chủ động chuyển hoặc trao đổi thông tin với cơ quan còn lại để xem xét, xử lý theo chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn.

Giám đốc BHXH tỉnh Cà Mau Triệu Trung Hiếu phát biểu tại Lễ ký kết. Ảnh: BHXH tỉnh Cà Mau.

Đối với các trường hợp chậm đóng, trốn đóng BHXH, BHYT, bảo hiểm thất nghiệp thì BHXH tỉnh Cà Mau có trách nhiệm theo dõi, đôn đốc, lập hồ sơ thể hiện nghĩa vụ đóng, số tiền, thời gian và kết quả xử lý.

Với những vụ việc phức tạp, ảnh hưởng quyền lợi của nhiều người lao động hoặc có dấu hiệu vi phạm nghiêm trọng, hai cơ quan sẽ trao đổi về yêu cầu pháp lý, tài liệu cần thu thập và biện pháp xử lý thuộc thẩm quyền.

Đáng chú ý, Quy chế dành nội dung riêng cho việc phối hợp thực hiện quyền khởi kiện, kiến nghị và bảo vệ lợi ích công. Khi vụ việc trong lĩnh vực BHXH, BHYT, bảo hiểm thất nghiệp có dấu hiệu xâm phạm lợi ích công hoặc quyền, lợi ích hợp pháp của người lao động, Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Cà Mau trong phạm vi thẩm quyền có thể trao đổi, kiến nghị cơ quan, tổ chức có thẩm quyền thực hiện biện pháp bảo vệ quyền, lợi ích theo quy định.

BHXH tỉnh Cà Mau có trách nhiệm phối hợp cung cấp thông tin, hồ sơ, tài liệu và cử cán bộ chuyên môn tham gia khi có yêu cầu hợp pháp.

Phát biểu tại lễ ký kết, Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Cà Mau Nguyễn Thanh Liêm nhấn mạnh, chính sách BHXH, BHYT, bảo hiểm thất nghiệp gắn trực tiếp với quyền lợi của người lao động và Nhân dân. Các hành vi trốn đóng, gian lận trong hưởng chế độ hoặc lạm dụng quỹ bảo hiểm có thể tác động đến nhiều người tham gia, gây thiệt hại cho các quỹ và ảnh hưởng hiệu quả thực hiện chính sách an sinh xã hội.

Theo Viện trưởng Nguyễn Thanh Liêm, với chức năng thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp, Viện Kiểm sát nhân dân có trách nhiệm góp phần bảo vệ pháp luật, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân. Việc phối hợp với cơ quan BHXH sẽ giúp làm rõ dữ liệu chuyên ngành, xác định vấn đề pháp lý của từng vụ việc, đồng thời nhận diện phương thức, thủ đoạn vi phạm và những sơ hở trong quản lý để kiến nghị phòng ngừa.

Viện trưởng Nguyễn Thanh Liêm đề nghị hai ngành sớm triển khai quy chế đến các đơn vị trực thuộc. Ảnh: BHXH tỉnh Cà Mau

Viện trưởng Nguyễn Thanh Liêm đề nghị hai ngành sớm triển khai quy chế đến các đơn vị trực thuộc, xác định rõ đầu mối và trách nhiệm phối hợp; bảo đảm việc tiếp nhận, trao đổi, xử lý thông tin kịp thời, chính xác. Qua đó, nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người tham gia bảo hiểm, nhất là người lao động thuộc nhóm dễ bị tổn thương.

Phát biểu tại hội nghị, Giám đốc BHXH tỉnh Cà Mau Triệu Trung Hiếu nhấn mạnh, việc ký kết quy chế là cơ sở để hai ngành tăng cường phối hợp, chủ động rà soát, xác minh các vụ việc có dấu hiệu vi phạm, xem xét khởi kiện theo đúng điều kiện, trình tự và quy định của pháp luật; đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền, theo dõi, đôn đốc khắc phục vi phạm.

Việc ký kết, thực hiện quy chế giúp nâng cao hiệu quả phối hợp giữa hai ngành trong phòng ngừa, phát hiện và xử lý vi phạm, bảo vệ quyền lợi người lao động, đồng thời củng cố việc thực hiện chính sách an sinh xã hội trên địa bàn tỉnh.

Từ ngày 1/1/2026, Nghị quyết số 205/2025/QH15 về thí điểm Viện Kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công chính thức có hiệu lực. Cơ chế này được thí điểm trong 3 năm tại 6 tỉnh, thành phố gồm: Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Cần Thơ, Quảng Ninh và Đắk Lắk. Trong lĩnh vực BHXH, BHYT, đây là cơ sở để tăng cường phối hợp giữa cơ quan BHXH và Viện Kiểm sát trong phát hiện, đôn đốc, xử lý các hành vi chậm đóng, trốn đóng, bảo vệ quyền lợi của người lao động.

Sau thời gian triển khai rất hiệu quả, ngoài 6 tỉnh, thành phố đang thí điểm triển khai, vừa qua tỉnh Lâm Đồng cũng triển khai Nghị quyết số 205/2025/QH15. Như vậy hiện cả nước đã có 8 địa phương thí điểm Viện Kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công chính thức có hiệu lực, đặc biệt là trong lĩnh vực BHXH, BHYT.