 |
| BHXH Quảng Ngãi và Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Quảng Ngãi ký Quy chế phối hợp, xử lý hiệu quả các vi phạm về BHXH. Ảnh: BH |
Nợ đọng kéo dài, siết chặt trách nhiệm
Ngày 15/10/2026, BHXH Quảng Ngãi và Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Quảng Ngãi ký Quy chế phối hợp triển khai thực hiện thí điểm Viện Kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công. Quy chế thiết lập cơ chế phối hợp giữa hai ngành, tạo cơ sở xử lý vụ việc theo chức năng, thẩm quyền và quy định pháp luật.
Phát biểu tại hội nghị, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Quảng Ngãi Nguyễn Cao Cường nhấn mạnh: “Quy chế chỉ phát huy hiệu quả khi trách nhiệm của mỗi ngành được thực hiện đầy đủ, sự phối hợp đi vào thực chất. Việc xử lý từng vụ việc phải đúng quy định pháp luật, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của các đơn vị sử dụng lao động”.
Thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đóng BHXH, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp là trách nhiệm pháp lý của doanh nghiệp, đồng thời gắn với quyền lợi người lao động và uy tín trong hoạt động sản xuất, kinh doanh. Tuân thủ quy định giúp doanh nghiệp hạn chế tranh chấp, chế tài và rủi ro pháp lý.
Chậm đóng, trốn đóng BHXH có thể xuất phát từ khó khăn dòng tiền hoặc biến động thị trường. Tuy nhiên, khi tình trạng này kéo dài, quyền lợi người lao động bị ảnh hưởng trực tiếp. Các chế độ khám, chữa bệnh, ốm đau, thai sản, thất nghiệp đến lương hưu đều có thể bị tác động. Thời gian nợ càng lâu, nguy cơ gián đoạn quyền lợi càng lớn.
Tính đến 30/9/2026, tổng số tiền chậm đóng quỹ BHXH, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp của các đơn vị, doanh nghiệp tại Quảng Ngãi vượt 285,8 tỷ đồng, bao gồm tiền lãi. Trong đó, 165,04 tỷ đồng nợ từ 3 tháng trở lên, chiếm 57,74%. Đáng chú ý, có 450 đơn vị đã giải thể, phá sản, mất tích, bỏ trốn hoặc ngừng hoạt động, với 80,36 tỷ đồng thuộc diện khó thu. BHXH tỉnh đang rà soát, phân loại từng trường hợp để triển khai biện pháp thu hồi nợ, xử lý vi phạm phù hợp.
 |
| Lãnh đạo hai đơn vị thể hiện quyết tâm trong công tác phối hợp. Ảnh: BH |
Riêng năm 2025, BHXH Quảng Ngãi thanh tra, kiểm tra 85 đơn vị, gồm 35 đơn vị thanh tra chuyên ngành và 50 đơn vị kiểm tra. Qua đó, thu hồi hơn 2,497 tỷ đồng tiền chậm đóng và xử phạt vi phạm hành chính 26 đơn vị với tổng số tiền 462,5 triệu đồng.
Trong 9 tháng năm 2026, BHXH tỉnh kiểm tra chuyên ngành tại 80 đơn vị sử dụng lao động. Trong đó, 47 đơn vị chậm đóng BHXH dưới 6 tháng, với tổng số tiền nợ được xác định qua kiểm tra hơn 2,8 tỷ đồng; 33 đơn vị chậm đóng từ 6 tháng trở lên, với số tiền trên 2,4 tỷ đồng. Ngay sau kiểm tra, các đơn vị đã nộp hơn 3,4 tỷ đồng tiền chậm đóng, trốn đóng. BHXH tỉnh cũng xử phạt 39 đơn vị chậm đóng, trốn đóng với tổng số tiền 158,5 triệu đồng.
Giám đốc BHXH tỉnh Quảng Ngãi Nguyễn Quang Hưng nhấn mạnh: “Trường hợp chậm đóng kéo dài, nếu doanh nghiệp có khả năng tài chính nhưng cố tình chây ỳ, cần xác minh và xử lý nghiêm, bảo đảm quyền lợi người lao động, giữ vững kỷ cương pháp luật”.
Bên cạnh các biện pháp đôn đốc, kiểm tra, xử phạt nhằm thu hồi nợ và chấn chỉnh vi phạm, những vụ việc đủ căn cứ pháp lý sẽ được hoàn thiện hồ sơ, xem xét khởi kiện theo quy định để bảo vệ quyền dân sự của người lao động và lợi ích công.
Tuân thủ nghĩa vụ, giữ vững uy tín
Từng trải qua những giai đoạn biến động thị trường, ông Nguyễn Văn Minh, Giám đốc một doanh nghiệp sản xuất tại Khu kinh tế Dung Quất, cho rằng áp lực tài chính là điều khó tránh khỏi nhưng không thể lấy đó làm lý do chậm trễ nghĩa vụ với người lao động.
“Doanh nghiệp có thể khó khăn ngắn hạn về dòng tiền, nhưng chế độ bảo hiểm của công nhân không được gián đoạn. Việc bảo đảm đầy đủ quyền lợi an sinh giúp giữ chân người lao động gắn bó bền chặt với nhà máy, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp phòng ngừa rủi ro pháp lý, bảo vệ hình ảnh và nâng cao uy tín trên thương trường”, ông Minh khẳng định.
 |
| Ngành chức năng tỉnh Quảng Ngãi phối hợp bảo vệ quyền lợi an sinh cho người lao động. Ảnh: ĐH |
Để hạn chế phát sinh nợ, BHXH Quảng Ngãi tiếp tục khai thác dữ liệu chậm đóng, đánh giá rủi ro, lựa chọn đơn vị cần kiểm tra, giám sát. Việc phân loại theo thời gian nợ, tình trạng hoạt động và khả năng khắc phục giúp xác định rõ nhóm cần đôn đốc, nhóm phải kiểm tra và những trường hợp cần chuyển hồ sơ để xem xét biện pháp xử lý theo thẩm quyền.
Sau khi ký Quy chế phối hợp với Viện kiểm sát nhân dân tỉnh, BHXH Quảng Ngãi tiếp tục ký Quy chế phối hợp với Công an tỉnh Quảng Ngãi, dự kiến trong nửa cuối tháng 10/2026. Kế thừa kết quả từ các kế hoạch phối hợp trước đây, Quy chế mới hướng tới thiết lập cơ chế phối hợp thường xuyên, ổn định, phân định rõ trách nhiệm của mỗi bên trong phòng ngừa, phát hiện và xử lý vi phạm.
Với trên 165 tỷ đồng tiền chậm đóng BHXH từ 3 tháng trở lên, vấn đề đặt ra không dừng ở việc thu hồi bao nhiêu tiền, mà còn xác định đúng khả năng khắc phục của từng đơn vị, bảo vệ quyền lợi người lao động và xử lý nghiêm các trường hợp cố tình vi phạm.
Doanh nghiệp chủ động trả nợ để khắc phục sai phạm sẽ hạn chế được rủi ro pháp lý. Ngược lại, nếu tiếp tục chây ỳ sau đôn đốc, kiểm tra, xử phạt, cái giá phải trả có thể lớn hơn nhiều so với các khoản nợ bảo hiểm.
