Bệnh nhân V.Đ.P., 42 tuổi, quê ở Hà Tĩnh, nhập viện trong tình trạng sốt cao kéo dài, đau đầu dữ dội, nôn vọt và rối loạn ý thức. Anh có tiền sử nghiện rượu nhiều năm, song chưa được chẩn đoán xơ gan trước đó. Ban đầu, bệnh nhân được điều trị tại tuyến tỉnh với chẩn đoán viêm màng não do vi khuẩn, song sau một tuần, tình trạng không cải thiện mà còn nặng hơn. Bệnh nhân được chuyển lên tuyến trung ương trong tình trạng nguy kịch, có nguy cơ hôn mê sâu và phải thở máy.
Bệnh nhân được cứu sống ngoạn mục sau khi mắc viêm màng não do nấm
Tại Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, bệnh nhân được chọc dịch não tủy và làm xét nghiệm chuyên sâu. Kết quả cho thấy bệnh nhân bị viêm màng não do nấm Cryptococcus – một loại nấm thường tồn tại trong môi trường tự nhiên nhưng chỉ gây bệnh ở người có hệ miễn dịch suy yếu, như trong trường hợp này là xơ gan do rượu.
Theo ThS.BS.Nguyễn Kim Anh, viêm màng não do nấm là bệnh lý hiếm, dễ chẩn đoán nhầm và có tiên lượng nặng nếu không được phát hiện sớm. Thuốc điều trị đặc hiệu hiện có tỷ lệ thấm vào dịch não tủy thấp, khiến việc kiểm soát bệnh trở nên khó khăn.
Ngay sau khi xác định được tác nhân gây bệnh, bệnh nhân được điều trị bằng thuốc kháng nấm đặc hiệu và theo dõi chặt chẽ. Sau 10 ngày, tình trạng bệnh cải thiện rõ: bệnh nhân tỉnh táo, hết sốt và giảm đau đầu. Đây là kết quả tích cực trong bối cảnh viêm màng não do nấm thường có diễn biến nghiêm trọng.
Dù đây không phải kỹ thuật điều trị mới, nhưng việc chẩn đoán đúng nguyên nhân trong thời gian sớm, điều trị đúng hướng và theo dõi sát sao là những yếu tố quyết định, thể hiện năng lực xử trí hiệu quả của đội ngũ chuyên môn trong một ca bệnh phức tạp.
Nấm Cryptococcus tồn tại trong phân chim bồ câu, đất ẩm mốc – môi trường mà bệnh nhân từng tiếp xúc thường xuyên do làm nghề chăn nuôi. Tuy nhiên, không phải ai cũng mắc bệnh – yếu tố then chốt là hệ miễn dịch suy yếu, như ở người mắc HIV/AIDS, xơ gan, tiểu đường hoặc đang dùng thuốc ức chế miễn dịch. Theo các chuyên gia, viêm màng não do nấm dễ nhầm với cảm cúm, sốt virus hoặc lao màng não. Vì vậy, những ai có triệu chứng như sốt kéo dài, đau đầu dai dẳng, rối loạn ý thức – đặc biệt nếu có bệnh nền – cần được thăm khám chuyên khoa sớm.
Trường hợp của bệnh nhân V.Đ.P. là lời nhắc nhở về việc chủ động theo dõi sức khỏe, đặc biệt ở những người có yếu tố nguy cơ. Đồng thời, cũng phản ánh năng lực chuyên môn và sự phối hợp hiệu quả giữa các tuyến y tế trong xử trí ca bệnh khó – góp phần nâng cao chất lượng điều trị tại Việt Nam một cách thận trọng, bền vững.
Ngô Hùng
