Hà Nội mở cao điểm “nước rút”, kiểm soát chi phí bảo hiểm y tế và xử lý chậm đóng bảo hiểm xã hội

Viện Kiểm sát nhân dân Khu vực 10, TP. Hà Nội phối hợp cùng BHXH cơ sở Quốc Oai đôn đôc nợ BHXH tại các doanh nghiệp.

Đợt cao điểm được triển khai theo Kế hoạch số 7269/KH-BHXH ngày 14/10/2026 của BHXH TP. Hà Nội. Thay vì dàn trải nhiệm vụ, toàn hệ thống tập trung vào những lĩnh vực tác động trực tiếp tới quyền lợi người dân, người lao động và an toàn quỹ, trong đó kiểm soát chi khám, chữa bệnh BHYT, giảm chậm đóng BHXH, BHYT là hai trọng tâm lớn.

Kế hoạch yêu cầu từng phòng nghiệp vụ, từng BHXH cơ sở phải xác định rõ công việc còn tồn đọng, tiến độ thực hiện và trách nhiệm của từng cá nhân. Kết quả hai tháng cao điểm sẽ gắn trực tiếp với mức độ hoàn thành nhiệm vụ năm 2026, qua đó tạo chuyển biến thực chất thay vì chạy theo số lượng hoặc xử lý công việc mang tính thời điểm.

Siết chi phí bất hợp lý, bảo đảm quỹ BHYT chi đúng người, đúng quy định

Thời gian qua, áp lực kiểm soát quỹ BHYT tại Hà Nội khá lớn khi thành phố là trung tâm y tế chuyên sâu, tiếp nhận lượng lớn người bệnh từ nhiều địa phương. Tính đến ngày 14/9/2026, BHXH Thành phố đã ký hợp đồng khám, chữa bệnh BHYT với 300 cơ sở, tạo mạng lưới phục vụ rộng, đồng thời đặt ra yêu cầu giám định chặt chẽ hơn.

Trong 8 tháng đầu năm, Hà Nội ghi nhận hơn 9,7 triệu lượt khám, chữa bệnh BHYT, tăng 4,7% so với cùng kỳ năm 2025. Tổng chi phí quỹ BHYT thanh toán vượt 22.044 tỷ đồng. Đáng chú ý, người bệnh ngoại tỉnh chiếm 19,2% tổng lượt khám, chữa bệnh nhưng lại chiếm tới 50,9% tổng chi phí BHYT trên địa bàn.

Phân tích dữ liệu giám định cũng cho thấy một số yếu tố có thể làm gia tăng chi phí. Tại một số cơ sở, việc chỉ định người bệnh vào điều trị nội trú còn trường hợp chưa thật sự cần thiết. Số ngày điều trị bình quân tại Hà Nội hiện ở mức 7 ngày, cao hơn mức bình quân toàn quốc là 6,6 ngày.

Từ thực tế này, đợt cao điểm đặt trọng tâm vào kiểm soát chi phí điều trị bình quân, ngày điều trị bình quân và tỷ lệ vào điều trị nội trú. Các trường hợp có dấu hiệu bất thường phải được phân tích, đối chiếu dữ liệu, làm rõ nguyên nhân. Trưởng phòng Chế độ BHYT cùng Giám đốc BHXH cơ sở chịu trách nhiệm về số liệu thanh, quyết toán thuộc phạm vi được giao.

Đợt cao điểm đặt trọng tâm vào kiểm soát chi phí điều trị bình quân, ngày điều trị bình quân và tỷ lệ vào điều trị nội trú.

Kiểm soát chi phí cũng được thực hiện trực tiếp tại cơ sở khám, chữa bệnh. Trong năm 2026, BHXH thành phố đã kiểm tra 25 cơ sở, hoàn thành kế hoạch BHXH Việt Nam giao. Qua kiểm tra 554 lượt bệnh nhân điều trị nội trú, cơ quan BHXH phát hiện 142 trường hợp người bệnh vắng mặt tại bệnh viện, sau đó thông báo từ chối thanh toán theo quy định.

Song song với kiểm tra, dữ liệu khám, chữa bệnh được sử dụng để nhận diện những cơ sở có mức chi tăng cao hoặc xuất hiện chỉ số bất thường. BHXH Thành phố làm việc trực tiếp, yêu cầu rà soát việc chỉ định thuốc, vật tư y tế, dịch vụ kỹ thuật, điều trị nội trú; đồng thời phối hợp Sở Y tế, Công an thành phố trong kiểm soát chi phí, phòng ngừa hành vi gian lận BHYT.

Kế hoạch cũng yêu cầu nâng chất lượng dữ liệu phục vụ giám định. Tỷ lệ liên thông dữ liệu khám, chữa bệnh BHYT đúng ngày hiện đạt 89,2%. Việc nâng tỷ lệ này giúp cơ quan BHXH có thêm dữ liệu kịp thời để theo dõi hành trình điều trị, phát hiện dấu hiệu bất thường, hỗ trợ thanh quyết toán chính xác, qua đó bảo đảm nguồn quỹ được sử dụng hiệu quả.

Truy trách nhiệm chậm đóng, tăng tốc thu hồi trong hai tháng cuối năm

Cùng với kiểm soát chi BHYT, xử lý chậm đóng BHXH, BHYT là nhiệm vụ trọng điểm của đợt cao điểm. Đến hết tháng 9/2026, số tiền chậm đóng BHXH phải tính lãi trên địa bàn Hà Nội còn 1.846,8 tỷ đồng. Đây là nguồn tiền liên quan trực tiếp tới quyền lợi an sinh của người lao động, cần được tập trung xử lý.

BHXH Thành phố yêu cầu rà soát từng đơn vị sử dụng lao động, xác định rõ trường hợp chậm đóng, trốn đóng, phân loại nguyên nhân để áp dụng giải pháp phù hợp. Dữ liệu về chậm đóng phải được thường xuyên cập nhật, chuẩn hóa; cán bộ phụ trách địa bàn theo dõi sát biến động, chủ động đôn đốc thay vì chờ đến cuối kỳ mới xử lý.

Riêng trong tháng 9/2026, BHXH Thành phố đã thực hiện kiểm tra tại 307 đơn vị. Lũy kế 9 tháng, toàn hệ thống tiến hành 981 cuộc kiểm tra. Quy mô kiểm tra cho thấy việc xử lý chậm đóng đang được đẩy mạnh, song yêu cầu trong giai đoạn nước rút là kết quả phải thể hiện bằng số tiền được thu hồi và quyền lợi người lao động được bảo đảm.

Đáng chú ý, cơ chế phối hợp với Viện Kiểm sát nhân dân ngày càng phát huy hiệu quả. Đến hết ngày 30/9, Viện Kiểm sát nhân dân thành phố cùng Viện Kiểm sát nhân dân các khu vực đã đôn đốc 2.799 đơn vị, thu hồi 162,2 tỷ đồng trong tổng số 301,5 tỷ đồng thuộc diện được đôn đốc.

Đối với những trường hợp kéo dài, biện pháp pháp lý được triển khai quyết liệt hơn. Đến cuối tháng 9, 7 Viện Kiểm sát nhân dân khu vực đã có quyết định khởi kiện 13 đơn vị với tổng số tiền nợ 54,6 tỷ đồng. Việc tăng cường phối hợp liên ngành tạo thêm sức ép tuân thủ, nhất là với trường hợp có khả năng đóng nhưng cố tình chây ì.

Đặc biệt, BHXH Thành phố nhấn mạnh yêu cầu tổ chức thực hiện đồng bộ, quyết liệt, khẩn trương; không chấp nhận lùi thời hạn, không chấp nhận báo cáo hoàn thành khi chưa có sản phẩm cụ thể theo yêu cầu.

Chỉ đạo tại Hội nghị gian ban mới đây, ông Nguyễn Ngọc Huyến, Giám đốc BHXH TP. Hà Nội, yêu cầu toàn hệ thống tập trung cao độ cho giai đoạn nước rút, bám sát từng chỉ tiêu, nhiệm vụ, địa bàn và đơn vị. Công tác kiểm tra, giám định, đôn đốc thu phải đi vào thực chất, xử lý kịp thời những tồn tại, tuyệt đối tránh để tiến độ cuối năm ảnh hưởng quyền lợi người tham gia.

Theo ông Nguyễn Ngọc Huyến, yêu cầu xuyên suốt là kiểm soát chặt chi phí khám, chữa bệnh BHYT bất hợp lý, giảm số tiền chậm đóng BHXH, BHYT, đồng thời nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu. Các phòng nghiệp vụ và BHXH cơ sở cần tăng phối hợp, khai thác hiệu quả dữ liệu, chủ động nhận diện vấn đề để xử lý ngay từ cơ sở.