 |
| Chính sách BHYT đã và đang giữ vai trò quan trọng trong quá trình hoạt động của y tế tư nhân. Ảnh: Lê Văn |
Y tế tư nhân đang gặp nhiều vướng mắc
Tại “Diễn đàn Phát triển y tế tư nhân Việt Nam năm 2026 lần thứ II” được tổ chức tại TP. Hồ Chí Minh, một số cơ sở y tế tư nhân cho biết, trong khám chữa bệnh BHYT đang gặp một số vướng mắc chưa được tháo gỡ.
Cụ thể là vướng mắc trong xác định quy mô giường bệnh và thanh toán chi phí tiền giường bệnh. Do mẫu giấy phép hoạt động không có thông tin ghi quy mô giường bệnh, nhiều cơ sở khám chữa bệnh đang phải sử dụng giường kế hoạch, giường thực kê để ký hợp đồng và thanh toán chi phí khám chữa bệnh BHYT.
Bên cạnh đó, một số cơ sở y tế tư nhân cũng băn khoăn, do chưa có quy định cụ thể về sử dụng băng ca, giường gấp, chưa có quy định trong trường hợp cơ sở khám chữa bệnh sử dụng hết giường bệnh có được từ chối điều trị hay không?
Trong khi đó đại diện lãnh đạo Vụ BHYT cho biết, nhiều cơ sở y tế tư nhân tự điều chỉnh quy mô giường bệnh dưới 10% và không quá 30 giường, nhưng lại chưa thông báo cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền theo quy định tại Điều 67 Nghị định số 96/2023/NĐ-CP để làm cơ sở thanh toán.
Nhiều cơ sở y tế tư nhân cũng đang gặp vướng về phạm vi hoạt động chuyên môn theo quy định tại Thông tư số 32/2023/TT-BYT: Vướng mắc trong thanh toán chi phí khám chữa bệnh BHYT khi điều dưỡng thực hiện danh mục kỹ thuật; Vướng mắc thực hiện dịch vụ kỹ thuật tại các phụ lục ban hành kèm theo Thông tư (thiếu dịch vụ khám chữa bệnh, tên dịch vụ kỹ thuật chưa thống nhất với Thông tư số 23/2024/TT-BYT…).
Đại diện lãnh đạo Vụ BHYT cho biết, hiện những vấn đề này đã được sửa đổi bởi Thông tư 25/2026/TT-BYT có hiệu lực từ 15/8/2026.
 |
| Các cơ sở y tế tư nhân đang gặp một số vướng mắc trong khám chữa bệnh BHYT. Ảnh: T. Dũng |
Những vướng mắc nhiều nhất mà các cơ sở y tế tư nhân đang gặp phải là trong thanh toán thuốc, nhất là khí y tế.
Cụ thể, Thông tư số 37/2024/TT-BYT chỉ mới hướng dẫn thanh toán trong trường hợp một số thuốc ở dạng lỏng hay khí nén (như oxy dược dụng, nitric oxid) không được đóng gói để sử dụng riêng cho từng người bệnh hoặc trường hợp sử dụng từ thiết bị tạo khí đặt tại cơ sở khám chữa bệnh.
Theo đó, quỹ BHYT thanh toán số lượng thuốc sử dụng theo số thời gian thở khí y tế thực tế của NB (monitorinh) nhân với lượng khí thở trên một đơn vị thời gian (phút hoặc giờ).
Tuy nhiên, chưa có hướng dẫn về quy chuẩn, tiêu chuẩn chất lượng; chưa có hướng dẫn về việc khí y tế đã được kết cấu trong giá dịch vụ kỹ thuật. Thiếu hướng dẫn trường hợp khí y tế được đóng gói để sử dụng riêng cho từng người bệnh nhưng người bệnh không sử dụng hết lượng khí y tế được đóng gói…
Nhiều cơ sở y tế tư nhân cũng đang gặp vướng mắc về đường dùng tiêm thuốc: Vướng mắc trong thanh toán khi sử dụng thuốc được tiêm vào huyệt đạo trong cơ thể: Một số thuốc được cấp phép lưu hành với đường tiêm bắp (VD: Vitamin B1 + B6 + B12…).
Trong khi đó, hướng dẫn chuyên môn về dịch vụ kỹ thuật thuỷ châm của Bộ Y tế cho phép sử dụng thuốc này để tiêm vào huyệt đạo, trong khi điểm b khoản 4 Điều 6 Thông tư số 37/2024/TT-BYT quy định đường tiêm, bao gồm: Tiêm bắp, tiêm dưới da, tiêm trong da, tiêm tĩnh mạch, tiêm truyền, truyền tĩnh mạch, tiêm vào ổ khớp, tiêm nội nhãn cầu, tiêm trong dịch kính của mắt, tiêm hoặc truyền vào các khoang của cơ thể. Quy định này không bao gồm tiêm vào huyệt, dẫn đến các thuốc này khi sử dụng trong dịch vụ kỹ thuật thuỷ châm sẽ ko được thanh toán BHYT.
Bên cạnh đó, chưa có hướng dẫn thanh toán trong trường hợp cơ sở khám chữa bệnh thực hiện chia liều sử dụng thuốc với nhiều người bệnh cùng sử dụng một hoặc nhiều đơn vị đóng gói của thuốc và không sử dụng hết một phần lượng thuốc trong đơn vị đóng gói (ví dụ: 3 người bệnh cùng sử dụng 2 lọ thuốc và còn dư một phần của lọ thuốc thứ hai) và lượng thuốc còn lại không thể sử dụng được.
Liên quan đến thuốc, các cơ sở y tế tư nhân cũng đang gặp vướng mắc trong thanh toán một số thuốc có thành phần được chiết xuất từ dược liệu: Một số thuốc như cao ginkgo biloba + heptaminol clohydrat + troxerutin, ginkgo biloba, panax notoginseng saponins, silibinin, silymarin… có trong danh mục ban hành kèm theo Thông tư 20.
Tuy nhiên, các thuốc này lại được cấp phép lưu hành là thuốc dược liệu (trước đây được cấp phép lưu hành là thuốc hoá dược). Các thuốc này hiện nay chưa có trong danh mục thuốc ban hành kèm theo Thông tư 05/2015/TT-BYT, dẫn đến vướng mắc trong thanh toán BHYT.
Đại diện lãnh đạo Vụ BHYT cho biết, hiện những vấn đề này đang được sửa đổi quy định trong Thông tư sửa đổi Thông tư số 20/2020/TT-BYT để làm rõ.
Ngoài ra nhiều cơ sở y tế tư nhân cũng đang gặp vướng về giá dịch vụ khám chữa bệnh; xác định chi phí khám chữa bệnh BHYT vượt dự kiến chi được thanh toán.
Sẽ điều chỉnh Luật, Thông tư phù hợp
Theo Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên, để giải quyết được những vướng mắc này, trước hết các cơ sở khám chữa bệnh cần thực hiện đúng quy định của các văn bản quy phạm pháp luật về khám chữa bệnh, BHYT, mua sắm đấu thầu, quản lý, sử dụng thiết bị y tế; quy trình chuyên môn kỹ thuât, tiêu chuẩn chuyên môn…
 |
| Giải quyết quyền lợi cho người tham gia BHYT vẫn là yếu tố then chốt. Ảnh: Lê Văn |
Thực hiện các biện pháp bảo đảm chất lượng khám chữa bệnh, sử dụng hiệu quả quỹ khám chữa bệnh BHYT: Cho bệnh nhân ra viện vào ngày thứ Bảy, Chủ nhật; tăng cường điều trị nội trú ban ngày đối với các bệnh không cần thiết theo dõi ban đêm, bệnh nhân trên địa bàn; thường xuyên rà soát, tự kiểm tra việc thực hiện các hoạt động khám chữa bệnh có chi phí tăng cao theo cảnh báo của cơ quan BHXH để điều chỉnh phù hợp, giải trình nguyên nhân gửi cơ quan BHXH, cơ quan quản lý nhà nước.
Phối hợp với BHXH, Sở Y tế giải quyết kịp thời các khó khăn, vướng mắc phát sinh. Tổng hợp, báo cáo cấp có thẩm quyền các khó khăn, vướng mắc vượt thẩm quyền để được hướng dẫn giải quyết, sửa đổi, bổ sung các quy định của pháp luật.
Về chi phí khám chữa bệnh BHYT vượt dự kiến chi được thanh toán, đại diện lãnh đạo Bộ Y tế cũng cho biết, Bộ Y tế trình Chính phủ Đề án giải quyết tồn đọng, vướng mắc trong thanh toán chi phí khám chữa bệnh BHYT từ 1/7/2025 trở về trước.
Sửa đổi, bổ sung Luật Khám bệnh chữa bệnh; Nghị định số 96/2026/NĐ-CP; Thông tư số 32/2023/TT-BYT; Thông tư số 23/2024/TT-BYT; ban hành Thông tư hướng dẫn định mức kinh tế kỹ thuật…
Sửa đổi, bổ sung Nghị định số 188/2025/NĐ-CP, các thông tư ban hành danh mục thuốc, thiết bị y tế, dịch vụ kỹ thuật y tế. Ban hành thông tư hướng dẫn khám chữa bệnh lưu động, từ xa, tại nhà, y học gia đình.
Xây dựng Nghị định quy định việc mở rộng quyền lợi, mức hưởng BHYT quy định về việc tăng mức hưởng và phạm vi hưởng BHYT theo lộ trình, đối tượng ưu tiên phù hợp với mức đóng và khả năng cân đối quỹ BHYT; Nghị định về đa dạng hoá các gói BHYT…
Trong khi dó TS. Nguyễn Khánh Phương, Viện trưởng Viện Chiến lược và Chính sách Y tế thuộc Bộ Y tế cho rằng việc tiếp cận chính sách BHYT và tạo cơ chế thanh toán minh mạch sẽ là động lực cho y tế tư nhân phát triển, góp phần công cuộc bảo vệ, chăm sóc sức khỏe cho nhân dân.
