 |
| Số doanh nghiệp thành lập mới tăng, phản ánh niềm tin dần được cải thiện sau giai đoạn khó khăn. |
Gia tăng mạnh số doanh nghiệp gia nhập thị trường
Báo cáo tình hình kinh tế - xã hội quý I/2026 của Cục Thống kê cho thấy, trong tháng 3, cả nước có gần 22.000 doanh nghiệp thành lập mới với tổng vốn đăng ký 224,9 nghìn tỷ đồng và gần 98,4 nghìn lao động đăng ký. So với tháng trước, số doanh nghiệp tăng tới 94,1%, vốn đăng ký tăng 69,4% và lao động tăng 65,7%. So với cùng kỳ năm trước, mức tăng tương ứng lần lượt là 40,5%, 78,1% và 12,4%.
Cùng với đó, hơn 7,9 nghìn doanh nghiệp quay trở lại hoạt động, phản ánh niềm tin dần được cải thiện của khu vực doanh nghiệp sau giai đoạn khó khăn.
Tính chung quý I/2026, cả nước có hơn 57,4 nghìn doanh nghiệp thành lập mới, với tổng vốn đăng ký gần 538,6 nghìn tỷ đồng và hơn 265,9 nghìn lao động. So với cùng kỳ năm trước, số doanh nghiệp tăng 57,8%, vốn tăng 51,0% và lao động tăng 16,5%.
Tổng số vốn đăng ký bổ sung vào nền kinh tế đạt hơn 1,3 triệu tỷ đồng. Đồng thời, hơn 38,6 nghìn doanh nghiệp quay trở lại hoạt động, nâng tổng số doanh nghiệp gia nhập và tái gia nhập thị trường lên khoảng 96.000 doanh nghiệp, tăng 31,7% so với cùng kỳ năm 2025.
Xét theo khu vực, doanh nghiệp thuộc lĩnh vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng mạnh nhất (89,4%), tiếp đến là công nghiệp và xây dựng (tăng 60,1%) và dịch vụ (tăng 56,6%).
Những con số này cho thấy xu hướng phục hồi rõ nét của hoạt động sản xuất kinh doanh, đặc biệt trong các ngành có vai trò nền tảng của nền kinh tế.
 |
| Tình hình đăng ký doanh nghiệp. Nguồn: Cục Thống kê |
Tuy nhiên, số liệu thống kê cũng cho thấy, bên cạnh những tín hiệu tích cực, hoạt động doanh nghiệp vẫn đối mặt với không ít thách thức.
Trong tháng 3, có hơn 5.000 doanh nghiệp tạm ngừng kinh doanh có thời hạn, hơn 6.300 doanh nghiệp ngừng hoạt động chờ giải thể và gần 3.800 doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể.
Tính chung quý I/2026, gần 63,5 nghìn doanh nghiệp tạm ngừng kinh doanh, tăng 3,3% so với cùng kỳ; hơn 16,6 nghìn doanh nghiệp ngừng hoạt động chờ giải thể, tăng 44,9%; và hơn 11,7 nghìn doanh nghiệp hoàn tất giải thể, tăng tới 98,8%.
Bình quân mỗi tháng có khoảng 30,6 nghìn doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường - một con số cho thấy sức ép vẫn còn rất lớn đối với khu vực doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Thực tế này phản ánh quá trình "thanh lọc" của thị trường trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, đồng thời cho thấy khả năng chống chịu của một bộ phận doanh nghiệp vẫn còn hạn chế.
Xu hướng kinh doanh cải thiện, doanh nghiệp kỳ vọng tích cực hơn
Đáng chú ý, kết quả điều tra xu hướng kinh doanh của các doanh nghiệp ngành công nghiệp chế biến, chế tạo cho thấy bức tranh quý I/2026 có sự phân hóa nhưng đang dần cải thiện.
Cụ thể, có 23,8% số doanh nghiệp đánh giá tình hình sản xuất kinh doanh tốt hơn so với quý IV/2025; 46,1% cho rằng ổn định và 30,1% đánh giá gặp khó khăn.
Đáng chú ý, triển vọng quý II/2026 được đánh giá tích cực hơn. Có 40,8% số doanh nghiệp dự báo tình hình sẽ tốt lên; 37,5% cho rằng ổn định và chỉ 21,7% dự báo khó khăn hơn.
Trong đó, khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) tỏ ra lạc quan nhất, với khoảng 80% doanh nghiệp dự báo tình hình sản xuất kinh doanh quý II sẽ tốt hơn hoặc giữ ổn định. Tỷ lệ này ở doanh nghiệp Nhà nước và doanh nghiệp ngoài Nhà nước lần lượt là 79,6% và 77,3%.
Về khối lượng sản xuất, có 23,8% doanh nghiệp ghi nhận tăng trong quý I; 45,3% ổn định và 30,9% giảm. Tuy nhiên, sang quý II, có tới 40,0% doanh nghiệp dự báo sản xuất sẽ tăng, trong khi tỷ lệ dự báo giảm chỉ còn 18,2%.
| Quý I/2026 có thể xem là giai đoạn "tạo đà" của khu vực doanh nghiệp. Khi những tín hiệu tích cực dần rõ nét và niềm tin thị trường được cải thiện, quý II được kỳ vọng sẽ là thời điểm tăng tốc, tạo động lực cho tăng trưởng kinh tế trong cả năm. |
Đối với đơn đặt hàng, 21,9% doanh nghiệp ghi nhận tăng trong quý I; gần 50% ổn định và 28,5% giảm. Triển vọng quý II cho thấy xu hướng tích cực hơn, với 37,7% doanh nghiệp dự kiến đơn hàng tăng và chỉ 18,1% dự báo giảm.
Đơn hàng xuất khẩu cũng có dấu hiệu cải thiện, khi 30,3% doanh nghiệp dự kiến tăng trong quý II, trong khi phần lớn còn lại dự báo ổn định.
Nhìn tổng thể, khu vực doanh nghiệp trong quý I/2026 đang có những chuyển biến tích cực, thể hiện qua sự gia tăng mạnh mẽ của số doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động, cùng với xu hướng kinh doanh dần cải thiện.
Tuy nhiên, số lượng doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường vẫn ở mức cao cho thấy những khó khăn chưa hoàn toàn được tháo gỡ.
Triển vọng quý II/2026 được đánh giá lạc quan hơn, đặc biệt trong lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo – khu vực có vai trò dẫn dắt tăng trưởng. Sự cải thiện về sản xuất, đơn hàng và niềm tin kinh doanh là những yếu tố quan trọng tạo động lực cho giai đoạn tiếp theo.
Trong bối cảnh Chính phủ đặt mục tiêu tăng trưởng cao, việc hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, ổn định sản xuất và mở rộng thị trường sẽ tiếp tục là nhiệm vụ trọng tâm.
