 |
| BHXH cơ sở hướng dẫn tham gia BHXH cho chủ hộ kinh doanh. Ảnh: TP |
BHXH TP. Hồ Chí Minh vừa ban hành Công văn số 6046/BHXH-QLT hướng dẫn BHXH các cơ sở thực hiện phương án xử lý giảm thu, hoàn trả tiền đóng BHXH bắt buộc đối với chủ hộ kinh doanh đã tham gia trong giai đoạn từ ngày 1/1/2026 đến ngày 30/06/2026 nhưng có doanh thu thực tế năm dưới 1 tỷ đồng.
Hướng dẫn nhằm kịp thời tháo gỡ khó khăn và bảo vệ lợi ích hợp pháp của người tham gia BHXH là chủ hộ kinh doanh, với phương án xử lý linh hoạt, thấu tình đạt lý.
Theo BHXH TP. Hồ Chí Minh, hướng dẫn cụ thể của BHXH Thành phố nhằm thực hiện Công văn số 2792/BHXH-QLT ngày 28/7/2026 của BHXH Việt Nam về việc thu, đóng BHXH bắt buộc đối với chủ hộ kinh doanh,
Theo đó, đối với trường hợp chủ hộ kinh doanh đã tham gia BHXH bắt buộc giai đoạn 1/1/2026-30/06/2026 BHXH các cơ sở sẽ mời chủ hộ kinh doanh đến làm việc trực tiếp tại trụ sở BHXH cơ sở để lập Biên bản làm việc (theo mẫu).
Trong nội dung Biên bản, chủ hộ kinh doanh phải xác định rõ mức doanh thu trong năm dưới 1 tỷ đồng (kèm theo giấy tờ liên quan - nếu có). Căn cứ Biên bản làm việc để xác định chủ hộ kinh doanh không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc, hướng dẫn chủ hộ kinh doanh lập, nộp hồ sơ đề nghị giảm thu, hoàn trả số tiền đã đóng; sau đó trình Giám đốc ban hành Quyết định hoàn trả theo đúng quy định.
BHXH Thành phố cũng yêu cầu BHXH cơ sở phối hợp với phòng/bộ phận Chế độ BHXH, phòng/bộ phận Chế độ BHYT để thực hiện rà soát dữ liệu đã hưởng chế độ BHXH, BHYT. Các đơn vị thực hiện rà soát, thu hồi số tiền đã chi các chế độ BHXH, BHYT trước khi thực hiện giảm thu, hoàn trả tiền cho người tham gia.
Đối với trường hợp chủ hộ kinh doanh đã có phát sinh chi phí khám, chữa bệnh do đã sử dụng thẻ BHYT, hoặc trường hợp chủ hộ không muốn giảm quá trình tham gia BHYT để được hưởng quyền lợi 5 năm liên tục, BHXH cơ sở hướng dẫn chủ hộ kinh doanh ghi cụ thể nội dung đề nghị và cam kết vào Biên bản làm việc, thực hiện giảm thu 25% (quỹ BHΧΗ).
Đáng chú ý, BHXH TP. Hồ Chí Minh hướng dẫn, sau khi thực hiện giảm thu BHXH, BHYT bắt buộc (nếu có), BHXH cơ sở chủ động tuyên truyền, vận động, hướng dẫn chủ hộ kinh doanh chuyển sang tham gia BHXH tự nguyện, BHYT hộ gia đình. Mục đích, nhằm tiếp tục đảm bảo chăm sóc sức khỏe và tích lũy thời gian đóng BHXH để hưởng các chế độ hưu trí và từ tuất sau này cho các chủ hộ kinh doanh.
Yêu cầu Giám đốc BHXH các cơ sở nghiêm túc triển khai, thực hiện để đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động. Trong quá trình thực hiện, nếu có vướng mắc, báo cáo về BHXH Thành phố (qua phòng Quản lý thu và phát triển người tham gia) để được hướng dẫn giải quyết.
Như vậy, để có thể nhận lại tiền đóng BHXH đã tham gia, hoặc tiếp tục theo hình thức tự nguyện, các hộ kinh doanh có doanh thu năm dưới 1 tỷ đồng cần liên hệ trực tiếp với BHXH để được hướng dẫn cụ thể hơn.
Trước đó, BHXH TP. Hồ Chí Minh có Công văn số 5628/BHXH-QLT hướng dẫn BHXH các cơ sở thực hiện rà soát, thu BHXH bắt buộc đối với chủ hộ kinh doanh theo quy định của Luật BHXH năm 2024 và các văn bản hướng dẫn thi hành.
 |
| Nhiều hoạt động tuyên truyền, hỗ trợ hộ kinh doanh trên địa bàn Thành phố đã được các BHXH cơ sở triển khai. Ảnh: BH |
Điểm đáng chú ý là chủ hộ kinh doanh có doanh thu thực tế từ 1 tỷ đồng/năm trở xuống sẽ không thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc. Cụ thể, theo hướng dẫn, kể từ ngày 1/1/2026, chủ hộ kinh doanh có mức kê khai doanh thu hằng năm trên 1 tỷ đồng theo quy định tại Nghị định số 141/2026/NĐ-CP phải nộp hồ sơ đăng ký tham gia BHXH bắt buộc với cơ quan BHXH.
Đối với chủ hộ kinh doanh có doanh thu kê khai dưới 1 tỷ đồng/năm, cơ quan BHXH xác định không thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc. Nhóm đối tượng này có thể đăng ký tham gia BHXH tự nguyện để tích lũy thời gian đóng, bảo đảm quyền lợi an sinh xã hội về lâu dài như các chế độ thai sản, hưu trí và tử tuất khi đáp ứng đủ điều kiện theo quy định.
Thời điểm này, BHXH TP. Hồ Chí Minh hướng dẫn xử lý đối với các trường hợp đã tham gia BHXH bắt buộc theo phương pháp kê khai trong giai đoạn từ ngày 1/7/2025 đến trước ngày 1/1/2026 nhưng có doanh thu thực tế phát sinh trong năm từ 1 tỷ đồng trở xuống. Trong đó, BHXH các cơ sở thực hiện dừng thu BHXH bắt buộc đối với các trường hợp này kể từ ngày 1/7/2026.
Riêng khoảng thời gian từ ngày 1/1/2026 đến hết ngày 30/6/2026, BHXH TP. Hồ Chí Minh cho biết, sẽ có văn bản báo cáo BHXH Việt Nam và sẽ hướng dẫn thực hiện ngay sau khi nhận được ý kiến chỉ đạo. Đến nay, đã có hướng dẫn mới như trên.
Theo Phó Giám đốc BHXH TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Quốc Thanh, hộ kinh doanh có doanh thu năm dưới 1 tỷ đồng nên chuyển sang hình thức BHXH tự nguyện. Giải pháp này sẽ giúp người tham gia duy trì liên tục quá trình đóng BHXH, tránh gián đoạn thời gian tham gia. Từ đó tích lũy đủ thời gian để được hưởng các chế độ an sinh xã hội khi đủ điều kiện, đặc biệt là chế độ hưu trí, tử tuất và trợ cấp thai sản theo quy định của Luật BHXH năm 2024.
Về phía BHXH TP. Hồ Chí Minh đã yêu cầu BHXH các cơ sở chủ động phối hợp với các Tổ chức hỗ trợ phát triển đối tượng để tuyên truyền, vận động các chủ hộ kinh doanh chuyển sang tham gia BHXH tự nguyện.
Trao đổi nhanh với phóng viên, Giám đốc một số BHXH cơ sở tại TP. Hồ Chí Minh cho biết, qua quá trình vận động đã có nhiều hộ kinh doanh trên địa bàn quyết định chuyển qua tham gia BHXH tự nguyện, bởi đây cũng là chính sách rất thiết thực, cần thiết với mỗi người dân.
