![]() |
| Cô Chandmani Kerketta, 27 tuổi, là một phần của lực lượng lao động nông thôn Ấn Độ đang góp phần phát triển và thúc đẩy cuộc cách mạng Trí tuệ nhân tạo (AI). |
Từ nhà riêng ở bang Jharkhand phía Đông Ấn Độ, cô Chandmani Kerketta là một phần của "sự chuyển đổi lực lượng lao động dựa trên AI mà Chính phủ Ấn Độ hy vọng sẽ làm thay đổi cuộc sống của người lao động, trong đó có việc thu hút phụ nữ vào thị trường lao động".
| Công việc chú thích dữ liệu (Data Annotation) là quá trình gắn nhãn, đánh dấu hoặc chú thích dữ liệu thô (hình ảnh, video, văn bản, âm thanh) để "huấn luyện" các mô hình AI và học máy hiểu, phân loại và nhận diện các đối tượng - Đây là nền tảng quan trọng giúp tăng độ chính xác cho AI, như nhận diện khuôn mặt, xe tự hành hoặc chatbot. Các loại công việc chú thích dữ liệu phổ biến có thể kể đến: Chú thích hình ảnh/video (Computer Vision); Chú thích văn bản (NLP); Chú thích âm thanh (chuyển đổi giọng nói thành văn bản (transcription) hoặc phân loại loại âm thanh). |
"Tôi rất yêu thích công việc chú thích dữ liệu (Data Annotation) của mình. Mặc dù đơn giản nhưng lại vô cùng thiết yếu, bao gồm gắn nhãn dữ liệu, chú thích và kiểm tra chất lượng cho một loại khóa thông tin dành cho xe tự hành. Công việc này giúp tôi vừa hoàn thành việc học, vừa có thời gian phụ giúp việc nhà ở trang trại gia đình", Chandmani Kerketta nói, trong khi đang chăm sóc cà chua và đậu Hà Lan.
Chandmani Kerketta đến từ một trong những cộng đồng bộ lạc được hiến pháp Ấn Độ công nhận và là người đầu tiên trong đại gia đình được theo học Đại học. Ban đầu, cô làm trợ lý văn phòng tại một công ty xử lý dữ liệu ở Ranchi - thủ phủ bang Jharkhand. Ở đây, cô quan sát các nhân viên làm việc trên máy tính và quyết định học hỏi về công nghệ thông tin. Sau một khóa học máy tính tại trường, cô gia nhập lực lượng lao động - ước tính ít nhất 200.000 người – làm công việc chú thích dữ liệu ở các làng và thị trấn nhỏ của Ấn Độ. Theo dữ liệu của Scry AI (Mỹ), con số này ngày một tăng lên, hiện chiếm khoảng một nửa lực lượng lao động làm công việc chú thích dữ liệu trên thế giới.
Công việc chú thích dữ liệu được lao động nông thôn Ấn Độ ưa thích vì linh hoạt. "Chúng tôi có thể chú thích hàng trăm hình ảnh, video và tài liệu trong ca làm việc 8 giờ, làm tại nhà hoặc tại các trung tâm/văn phòng có kết nối Internet đơn giản. Sau ca đêm làm việc, tôi ngủ một chút, rồi ra ruộng giúp gia đình làm nông. Ở Jharkhand, nông nghiệp vẫn chiếm vị trí trọng yếu", Chandmani Kerketta giải thích.
Cô Anju Kumari, 25 tuổi, một lao động nông thôn khác ở Jharkhand, cho biết cô sử dụng mạng cáp quang quốc gia do Đường sắt Ấn Độ lắp đặt để phục vụ công việc: "Công việc chú thích dữ liệu đã mở ra cho tôi một con đường đến với thế giới rộng lớn hơn. Hiện tại, tôi chủ yếu làm chú thích hình ảnh/video (Computer Vision), chẳng hạn thêm hướng dẫn bằng giọng đọc AI để giúp đỡ người mới bắt đầu sử dụng máy ATM cách vận hành máy hay đề phòng lừa đảo".
Ấn Độ - quốc gia sẽ đăng cai tổ chức Hội nghị Thượng đỉnh quốc tế về AI vào tháng tới, đã và đang có những kế hoạch đầy tham vọng. Hiện tại, quốc gia này đứng thứ 3 trong Bảng xếp hạng Sức mạnh Trí tuệ nhân tạo toàn cầu, vượt qua Hàn Quốc và Nhật Bản, căn cứ trên 40 chỉ số, từ bằng sáng chế, đến nguồn vốn tư nhân do Viện Trí tuệ Nhân tạo hướng đến con người (Đại học Stanford) tính toán.
Các "ông lớn" công nghệ của Mỹ, bao gồm Google, Microsoft và Amazon, cũng công bố các khoản đầu tư trị giá hàng tỷ USD để xây dựng một số trung tâm dữ liệu lớn nhất thế giới tại Ấn Độ. Bản thân Ấn Độ không còn xa lạ với công việc hỗ trợ kỹ thuật cho các công ty công nghệ toàn cầu. Các thành phố như Bengaluru, Hyderabad và Chennai là nơi đặt trụ sở của nhiều tập đoàn quốc tế lớn. Song nỗ lực thúc đẩy AI của Ấn Độ có xu hướng mở rộng sang các vùng xa xôi hơn.
Tại bang Tamil Nadu, trên một con đường nông thôn quanh co, anh Indu Nadarajan hằng ngày đi làm để chú thích dữ liệu cho xe tự hành, như vạch kẻ đường, đèn pha và hình ảnh động vật. Anh là nhân sự thuộc NextWealth - một công ty chuyên cung cấp dịch vụ hỗ trợ AI có trụ sở chính tại Bengaluru, cùng hệ thống chi nhánh tại nhiều thị trấn nhỏ, có tệp khách hàng đến từ Mỹ, châu Âu và châu Á.
"Nhiều người đến Chennai, Bengaluru để học về AI; tuy nhiên, việc được học về AI ngay tại quê nhà khiến tôi cảm thấy rất tự hào", Indu Nadarajan - người có bằng Thạc sĩ Toán học, cho biết.
AI thâm nhập vào vùng nông thôn Ấn Độ và âm thầm định hình lại cuộc sống của người dân, đặc biệt là phụ nữ đến từ hộ gia đình có tư tưởng phong kiến. Đối với cô Amala Dhanapal, một đồng nghiệp của Nadarajan và là người tốt nghiệp Đại học đầu tiên trong gia đình, việc cô làm việc trong lĩnh vực AI đã thay đổi thái độ của mọi người xung quanh đối với cô: "Cha tôi là thợ may, mẹ tôi là nội trợ. Có việc làm trong lĩnh vực này là điều rất quan trọng, giúp tôi mở ra con đường học tập và sự độc lập tài chính. Ở nơi tôi sinh sống, hầu hết các cô gái đều gặp khó khăn trong việc theo đuổi con đường học vấn do hoàn cảnh gia đình".
Đồng ý kiến với Amala Dhanapal, Chandmani Kerketta chia sẻ: "Khi tôi bắt đầu công việc chú thích dữ liệu, nhiều người trong làng đã chế giễu tôi. Giờ đây, mỗi khi thấy tôi đi làm bằng xe tay ga, họ đều nhìn tôi với vẻ tự hào. Cũng giống như chính bản thân tôi hài lòng vì bản thân vậy".
| "Mọi mô hình AI đều dựa trên lượng lớn dữ liệu được chú thích, bất kể độ phức tạp đến đâu. Việc chú thích càng chính xác, công nghệ càng hoạt động tốt hơn. Nếu tôi có thể thiết kế sản phẩm cho một công ty Mỹ cách xa 8.047 km, tại sao tôi không thể làm điều đó từ khoảng cách 200 dặm? Bất cứ ai cũng có thể ở bất cứ đâu và làm mọi việc, bởi vì giá trị được truyền tải qua Internet. Nhân viên phụ trách công việc này của tôi kiếm được từ 275 đến 550 USD/tháng. Mặc dù tự động hóa dựa trên AI có thể khiến một số công việc trở nên lỗi thời, tôi tin rằng cũng sẽ tạo ra những cơ hội mới", ông Sridhar Mitta, 80 tuổi - người sáng lập NextWealth và từng là Giám đốc Công nghệ của Tập đoàn Công nghệ Wipro Ấn Độ, tự tin chia sẻ. |