Trung Quốc: Lao động nông thôn có xu hướng không trở lại thành phố làm việc sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán

Theo Ủy ban Cải cách và Phát triển Quốc gia Trung Quốc, khoảng 9,5 tỷ lượt người sẽ di chuyển trong Xuân vận, nhân dịp Tết Nguyên đán năm 2026. Ảnh minh họa

Những dấu hiệu của xu hướng trên đã bắt đầu thể hiện rõ. Tại một ga xe lửa ở miền Đông Trung Quốc, ông Triệu, 60 tuổi, một thợ lát gạch từng làm việc nhiều năm ở Nam Kinh, đang trên đường về nhà ở tỉnh Hà Nam 2 tuần trước kỳ nghỉ Tết Nguyên đán. Ông giải thích với PV rằng công việc trong lĩnh vực xây dựng đang bị đình trệ ở nhiều nơi và thu nhập hàng tháng của ông cũng đã giảm từ 9.000 nhân dân tệ xuống còn 5.000 nhân dân tệ. Vì vậy, ông đang cân nhắc về việc có trở lại Nam Kinh làm việc sau Tết hay không.

Từ trước đến nay, khu vực nông thôn luôn đóng vai trò như một “mạng lưới an toàn” trong các thời kỳ suy thoái kinh tế. Chẳng hạn, trong cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008, nhiều lao động di cư đã trở về quê nhà, mưu sinh trên ruộng, vườn cho đến khi nền kinh tế phục hồi. Hiện tại, tình trạng kinh tế khó khăn dường như kéo dài hơn. Nhu cầu yếu trong lĩnh vực bất động sản làm giảm số lượng việc làm trong lĩnh vực xây dựng; trong khi đó, gần 40% hộ gia đình nông thôn đang cho thuê đất thay vì tự canh tác, làm hạn chế các lựa chọn dự phòng.

Tại Chu Khẩu – một thành phố cỡ trung, nằm ở miền Trung - Nam tỉnh Hà Nam với dân số hàng triệu người và phần lớn sinh sống ở nông thôn, chính quyền địa phương đã thành lập một Văn phòng Giới thiệu việc làm đặt trong một trung tâm thương mại. Đây là một động thái nhằm xử lý thực trạng gia tăng số lượng người lao động nhập cư trở về trong một tháng qua do các công xưởng, nhà máy ven biển đóng cửa trước Tết sớm do thiếu đơn hàng. Hầu hết các vị trí tuyển dụng ở Văn phòng Giới thiệu việc làm Chu Khẩu đều là thời vụ, chủ yếu là công việc giao hàng và dịch vụ địa phương.

Một số khu vực khác đang có tình hình tốt hơn. Chính phủ Trung Quốc khuyến khích các địa phương củng cố lĩnh vực công nghiệp và vận động người lao động có tay nghề cao quay trở lại. Tại tỉnh Hồ Bắc, thị trấn Thiên Môn đã xây dựng một số công xưởng, nhà máy và khu nhà ở (cho công nhân) mới, cho phép người dân địa phương làm việc gần nhà hơn. Tuy nhiên, Chính phủ cũng khuyến cáo, đây chỉ là giải pháp tức thời, vì nền kinh tế địa phương chỉ có thể giải quyết việc làm cho một số lượng lao động hạn chế.

Anh Hoàng, khoảng 40 tuổi, trở về Thiên Môn từ miền Nam Trung Quốc để ở bên chăm sóc con trai sắp thi Đại học, trong khi vợ ông vẫn đang làm việc ở Quảng Châu. Anh cho biết, đã tìm được việc làm ở quê nhà Thiên Môn; tuy nhiên, mức lương thấp hơn so với những năm trước và thấp hơn khá nhiều so với các thành phố lớn.

Bộ Nông thôn Trung Quốc cũng cung cấp thông tin, lao động trẻ cũng đang thay đổi ưu tiên trong tìm kiếm việc làm. Nhiều người hiện thích ở gần gia đình hơn là chuyển đi xa để tìm kiếm mức lương cao hơn. Trong khi đó, cách đây một thập kỷ, gần một nửa số người di cư từ nông thôn đến thành phố để làm việc, còn ngày nay con số này chỉ còn 38%, cho thấy xu hướng ngày càng tăng là muốn làm việc gần nhà.

Đối với chính quyền Trung Quốc, sự thay đổi tư tưởng của người lao động đặt ra một thách thức khá lớn. Ngày càng ít lao động nông thôn sẵn sàng chuyển đến các tỉnh, thành phố xa xôi, điều này có thể ảnh hưởng đến các ngành công nghiệp phụ thuộc vào lao động nhập cư.