Lấy người dân làm trung tâm trong hoàn thiện chính sách bảo hiểm y tế

Tỷ lệ bao phủ BHYT đã đạt 96,91% dân số.

Mở rộng quyền lợi khám, chữa bệnh

Từ ngày 1/7/2026, chính sách BHYT bước sang giai đoạn hoàn thiện mới với hàng loạt quy định có lợi cho người tham gia. Điểm nhấn của đợt điều chỉnh lần này là mở rộng quyền lợi khám, chữa bệnh, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số và tiếp tục cải cách thủ tục hành chính. Các quy định mới được kỳ vọng sẽ tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người dân trong tiếp cận dịch vụ y tế, đồng thời nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách BHYT trên phạm vi cả nước.

Một trong những nội dung nhận được nhiều sự quan tâm là việc mở rộng quyền lợi khám, chữa bệnh đối với người tham gia BHYT khi khám không đúng nơi đăng ký ban đầu. Theo khoản 4 Điều 22 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật BHYT số 51/2024/QH15 và Điều 19 Nghị định số 188/2025/NĐ-CP, từ ngày 1/7/2026, người tham gia BHYT tự đi khám ngoại trú tại một số cơ sở khám, chữa bệnh cấp cơ bản và cấp chuyên sâu vẫn được quỹ BHYT thanh toán theo quy định.

Quyền lợi khám, chữa bệnh BHYT của người dân ngày càng mở rộng.

Trước thời điểm này, đa số trường hợp khám ngoại trú trái tuyến tại bệnh viện tuyến tỉnh hoặc tuyến Trung ương phải tự thanh toán toàn bộ chi phí, ngoại trừ người mắc bệnh hiếm, bệnh hiểm nghèo hoặc bệnh cần điều trị chuyên sâu theo danh mục của Bộ Y tế. Quy định mới đã mở rộng đáng kể phạm vi hưởng quyền lợi, giúp nhiều người bệnh có thêm cơ hội tiếp cận các dịch vụ y tế chuyên sâu mà vẫn được quỹ BHYT chia sẻ chi phí điều trị.

Cụ thể, người mắc bệnh hiếm, bệnh hiểm nghèo hoặc bệnh cần điều trị chuyên sâu tiếp tục được hưởng 100% mức hưởng BHYT theo quy định. Bên cạnh đó, người tham gia BHYT còn được quỹ thanh toán 50% mức hưởng đối với một số trường hợp khám, chữa bệnh ngoại trú tại cơ sở khám, chữa bệnh cấp cơ bản và cấp chuyên sâu. Việc xác định phạm vi áp dụng được thực hiện theo phân cấp chuyên môn kỹ thuật mới của ngành Y tế quy định tại Nghị định số 188/2025/NĐ-CP.

Việc mở rộng quyền lợi này mang ý nghĩa thiết thực đối với nhiều gia đình có người mắc bệnh mạn tính hoặc bệnh hiểm nghèo phải điều trị dài ngày. Trên thực tế, chi phí điều trị các bệnh lý phức tạp có thể lên tới hàng trăm triệu đồng, thậm chí hàng tỷ đồng mỗi năm. Khi phạm vi thanh toán của BHYT được mở rộng, gánh nặng tài chính của người bệnh và gia đình sẽ được giảm bớt đáng kể, đồng thời tạo điều kiện để người dân tiếp cận dịch vụ y tế phù hợp với nhu cầu điều trị.

Song hành với việc điều chỉnh quyền lợi, Luật BHYT sửa đổi cũng tiếp tục hoàn thiện quy định về mức hưởng đối với từng nhóm đối tượng tham gia. Đây là cơ sở quan trọng nhằm bảo đảm công bằng trong tiếp cận chính sách, tăng cường vai trò chia sẻ rủi ro của BHYT và nâng cao khả năng bảo vệ tài chính cho người dân khi không may ốm đau, bệnh tật. Chính sách BHYT đang từng bước chuyển từ quản lý theo tuyến hành chính sang đáp ứng nhu cầu điều trị thực tế của người bệnh.

Đẩy mạnh chuyển đổi số trong BHYT

Bên cạnh mở rộng quyền lợi, chuyển đổi số tiếp tục là trọng tâm trong quá trình cải cách thủ tục hành chính. Luật sửa đổi đã bổ sung nhiều quy định liên quan đến ứng dụng công nghệ thông tin, chia sẻ dữ liệu và xây dựng hệ thống dữ liệu điện tử trong lĩnh vực BHYT. Đây là nền tảng pháp lý quan trọng để ngành BHXH và ngành Y tế tiếp tục hiện đại hóa quy trình quản lý, tạo thuận lợi cho cả người dân và cơ sở khám, chữa bệnh.

Những năm qua, BHXH Việt Nam đã phối hợp với Bộ Y tế, Bộ Công an và các cơ quan liên quan triển khai đồng bộ nhiều giải pháp số hóa. Người tham gia BHYT hiện có thể sử dụng căn cước công dân gắn chip hoặc ứng dụng VNeID thay thế thẻ BHYT giấy khi đi khám, chữa bệnh. Thông tin được xác thực nhanh chóng thông qua hệ thống dữ liệu kết nối giữa cơ sở y tế và cơ quan BHXH, giúp rút ngắn thời gian làm thủ tục và giảm đáng kể giấy tờ phải mang theo.

Từ ngày 1/7/2026, việc khai thác dữ liệu điện tử tiếp tục được mở rộng trong hoạt động khám, chữa bệnh BHYT. Đây là bước tiến quan trọng hướng tới mô hình bệnh viện không giấy tờ, tăng cường liên thông dữ liệu và nâng cao chất lượng phục vụ. Đối với các cơ sở y tế, việc sử dụng hồ sơ điện tử giúp giảm khối lượng công việc hành chính, nâng cao hiệu quả quản lý bệnh án và tăng tính minh bạch trong thanh toán chi phí khám, chữa bệnh BHYT.

Điều chỉnh các ngưỡng xác định quyền lợi BHYT theo mức lương cơ sở mới.

Một nội dung đáng chú ý khác là điều chỉnh các ngưỡng xác định quyền lợi BHYT theo mức lương cơ sở mới. Từ ngày 1/7/2026, mức lương cơ sở được áp dụng là 2,53 triệu đồng/tháng. Theo đó, người tham gia BHYT được quỹ thanh toán 100% chi phí khám, chữa bệnh trong phạm vi được hưởng nếu chi phí cho một lần khám thấp hơn 15% mức lương cơ sở, tương đương 379.500 đồng.

Đối với người tham gia BHYT đủ 5 năm liên tục trở lên, khi tổng số tiền cùng chi trả trong năm vượt quá 6 lần mức lương cơ sở, tương đương 15,18 triệu đồng, quỹ BHYT sẽ thanh toán 100% chi phí khám, chữa bệnh trong phạm vi được hưởng đối với những lần khám tiếp theo trong năm theo quy định. Đây là cơ chế giúp giảm áp lực tài chính cho người bệnh phải điều trị nhiều lần hoặc điều trị kéo dài.

Ngoài ra, quy định hiện hành cũng điều chỉnh mức thanh toán đối với thiết bị y tế sử dụng trong các dịch vụ kỹ thuật. Với mức lương cơ sở 2,53 triệu đồng/tháng, tổng chi phí thiết bị y tế được quỹ BHYT thanh toán tối đa cho một lần sử dụng dịch vụ kỹ thuật là 113,85 triệu đồng. Việc điều chỉnh mức trần này góp phần tăng khả năng tiếp cận các kỹ thuật điều trị hiện đại đối với người bệnh có nhu cầu.

Tiếp tục hoàn thiện chính sách

Qua hơn 16 năm triển khai Luật BHYT, chính sách BHYT đã từng bước được hoàn thiện theo hướng mở rộng diện bao phủ và nâng cao quyền lợi cho người tham gia. Theo Báo cáo công tác 6 tháng đầu năm 2026 của BHXH Việt Nam, đến hết tháng 6/2026, cả nước có khoảng 99,1 triệu người tham gia BHYT, đạt tỷ lệ bao phủ 96,91% dân số. Đây là một trong những tỷ lệ bao phủ cao trong khu vực, phản ánh hiệu quả của chính sách an sinh xã hội cũng như sự tin tưởng của người dân.

Quy mô khám, chữa bệnh BHYT tiếp tục gia tăng mạnh trong nửa đầu năm. Cả nước ghi nhận gần 93,75 triệu lượt khám, chữa bệnh BHYT, tăng hơn 8,3 triệu lượt so với cùng kỳ năm trước. Tổng chi khám, chữa bệnh BHYT ước khoảng 54.365 tỷ đồng. Những con số này cho thấy quỹ BHYT đang phát huy hiệu quả trong việc chia sẻ rủi ro, hỗ trợ người dân tiếp cận dịch vụ y tế từ cơ bản đến chuyên sâu.

Công tác thực hiện chính sách BHYT trong 6 tháng đầu năm 2026. Nguồn: BHXH Việt Nam.

Trên thực tế, đã có nhiều trường hợp người mắc bệnh hiểm nghèo, bệnh mạn tính hoặc phải điều trị dài ngày được quỹ BHYT thanh toán chi phí lên tới hàng trăm triệu đồng, thậm chí hàng tỷ đồng. Đây là minh chứng rõ nét về ý nghĩa nhân văn của chính sách BHYT trong việc bảo vệ tài chính cho người dân trước những rủi ro về sức khỏe, đặc biệt đối với các hộ gia đình có thu nhập thấp hoặc hoàn cảnh khó khăn.

Bên cạnh việc mở rộng quyền lợi, các quy định mới cũng hướng tới mục tiêu sử dụng hiệu quả quỹ BHYT, nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh và tăng cường tính công khai, minh bạch trong quản lý. Việc tiếp tục hoàn thiện cơ chế thanh toán, mở rộng phạm vi hưởng đối với người mắc bệnh hiếm, bệnh hiểm nghèo, bệnh cần điều trị chuyên sâu cùng với đẩy mạnh chuyển đổi số sẽ góp phần nâng cao chất lượng phục vụ người bệnh và giảm áp lực cho các cơ sở y tế.

Hiện nay, cùng với khoảng 22,28 triệu người tham gia BHXH và 17,6 triệu người tham gia bảo hiểm thất nghiệp, chính sách BHYT đang tạo nên mạng lưới an sinh xã hội ngày càng rộng khắp. Trong thời gian tới, BHXH Việt Nam cho biết sẽ tiếp tục phối hợp với Bộ Y tế cùng các bộ, ngành, địa phương triển khai hiệu quả Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật BHYT, Nghị định số 188/2025/NĐ-CP và các văn bản hướng dẫn; đồng thời đẩy mạnh truyền thông, cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số để người dân tiếp cận đầy đủ quyền lợi của mình.

Những thay đổi có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 cho thấy định hướng xuyên suốt của chính sách BHYT là lấy người dân làm trung tâm, mở rộng quyền lợi, nâng cao chất lượng dịch vụ và tăng tính thuận tiện trong quá trình khám, chữa bệnh. Đây là bước tiến quan trọng trên lộ trình xây dựng hệ thống BHYT hiện đại, bền vững, góp phần hiện thực hóa mục tiêu BHYT toàn dân và bảo đảm mọi người dân đều có cơ hội tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng với chi phí hợp lý.