 |
| Người lao động cần nắm rõ quy định của Luật BHXH năm 2024 để bảo đảm quyền lợi về BHXH, BHYT nếu có thời gian nghỉ không lương từ 14 ngày trở lên. |
Trong trường hợp nghỉ không hưởng lương từ 14 ngày trở lên, người lao động cần làm gì để đảm bảo quyền lợi về bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm y tế (BHYT)? Liên quan vấn đề này, chúng tôi xin trích dẫn một số quy định của Luật BHXH năm 2024, giúp người lao động nắm rõ. Cụ thể:
Theo khoản 5 Điều 33 Luật BHXH năm 2024, người lao động thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc, nhưng không hưởng tiền lương từ 14 ngày làm việc trở lên trong tháng, sẽ không phải đóng BHXH trong tháng đó. Đồng thời, người sử dụng lao động cũng không phải đóng BHXH cho người lao động trong khoảng thời gian này.
Trừ các trường hợp ngoại lệ như: Người lao động nghỉ hưởng chế độ ốm đau từ 14 ngày làm việc trở lên trong tháng đầu tiên đi làm hoặc tháng đầu tiên quay trở lại làm việc vẫn phải đóng BHXH theo quy định. Đối với thời gian nghỉ hưởng chế độ thai sản từ 14 ngày làm việc trở lên trong tháng, thì thời gian này vẫn được tính là thời gian tham gia BHXH, mặc dù cả người lao động và doanh nghiệp không phải đóng tiền.
Đáng chú ý, khi đơn vị sử dụng lao động báo giảm không đóng BHXH cho người lao động nghỉ không lương từ 14 ngày trở lên, quyền lợi BHYT cũng bị ảnh hưởng trực tiếp. Lý do là, việc đóng BHYT thường đi kèm với đóng BHXH theo cơ cấu tiền lương, nên khi không đóng BHXH thì thẻ BHYT cũng bị tạm dừng giá trị sử dụng trong tháng đó.
Nhằm bảo đảm quyền lợi cho người lao động, Luật BHXH năm 2024 đã bổ sung quy định giúp người lao động không bị gián đoạn quá trình tham gia BHYT, để quyền lợi khám chữa bệnh BHYT không bị ngắt quãng, nếu có thời gian nghỉ kéo dài.
Theo đó, khoản 5 Điều 33 Luật BHXH năm 2024 quy định, cho phép người sử dụng lao động và người lao động được thỏa thuận tiếp tục đóng BHXH trong thời gian nghỉ không hưởng lương từ 14 ngày làm việc trở lên. Trường hợp hai bên thống nhất tiếp tục tham gia BHXH, mức đóng sẽ được xác định trên cơ sở mức đóng của tháng gần nhất trước thời điểm nghỉ việc không hưởng lương.
Chính vì vậy, việc đóng BHYT cho người lao động thường đi kèm với đóng BHXH bắt buộc đối với người lao động theo hợp đồng. Do đó, khi hai bên đã thỏa thuận đóng BHXH, trách nhiệm đóng BHYT sẽ được thực hiện tương ứng, để duy trì giá trị của thẻ BHYT.
Trường hợp đơn vị sử dụng lao động không đồng ý tiếp tục đóng BHXH theo thỏa thuận như trên, người lao động có thể lựa chọn tham gia BHXH tự nguyện. Theo điểm b khoản 4 Điều 2 Luật BHXH năm 2024, người đang tạm hoãn thực hiện hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc thuộc đối tượng được tham gia BHXH tự nguyện, trừ trường hợp các bên đã có thỏa thuận tiếp tục đóng BHXH bắt buộc.
Cũng theo quy định, người lao động trong thời gian nghỉ việc không hưởng lương, sẽ được xếp vào nhóm tự đóng BHYT. Điều này đồng nghĩa, nếu không có thỏa thuận khác, người lao động có thể tự chi trả chi phí tham gia BHYT, nhằm duy trì hiệu lực thẻ BHYT và bảo đảm quyền lợi khám chữa bệnh BHYT được liên tục.
