 |
| Người lao động có quyền khởi kiện tại Tòa án nhân dân khu vực có thẩm quyền để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp về chế độ BHXH. |
Bạn Trần Huyền (TP. Huế) hỏi: Tôi làm việc tại công ty sản xuất ván ép từ tháng 11/2016 với mức lương tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) là 8,2 triệu đồng/tháng. Tuy nhiên, khi làm hồ sơ nghỉ thai sản, tôi mới biết là mình không được giải quyết chế độ.
Qua tìm hiểu, tôi được biết là từ tháng 5/2023 đến nay công ty không đóng BHXH cho người lao động, trong đó có tôi. Đã nhiều lần tôi liên lạc, đề nghị công ty thực hiện trách nhiệm của mình nhưng đều bị phớt lờ. Xin hỏi, tôi có thể nộp hồ sơ khởi kiện ở đâu?
Trả lời:
Đối với người lao động bị doanh nghiệp chậm đóng, trốn đóng BHXH, trước hết nên liên hệ cơ quan BHXH đang trực tiếp quản lý doanh nghiệp để được kiểm tra, đối chiếu và xác định quá trình đóng BHXH, thời gian doanh nghiệp chưa đóng hoặc đóng chưa đầy đủ; đồng thời cung cấp các tài liệu chứng minh như hợp đồng lao động, giấy tờ về quá trình làm việc, tiền lương, thông tin quá trình đóng BHXH trên VssID hoặc sổ BHXH và các tài liệu chứng minh đã yêu cầu doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ.
Theo Nghị định số 274/2025/NĐ-CP, cơ quan BHXH quản lý trực tiếp có trách nhiệm rà soát, xác định tình trạng chậm đóng, trốn đóng và thực hiện các biện pháp đôn đốc, xử lý theo quy định.
Trường hợp vụ việc có đủ dấu hiệu tội phạm và đáp ứng điều kiện luật định, cơ quan BHXH thực hiện việc lập hồ sơ kiến nghị khởi tố theo quy định. Công văn số 5659/BCA-CSKT ngày 15/12/2025 của Bộ Công an là căn cứ hướng dẫn cơ quan BHXH về hồ sơ kiến nghị khởi tố; đây không phải là hồ sơ khởi kiện dân sự mà người lao động phải tự lập. Người lao động có thể cung cấp thông tin, tài liệu, chứng cứ cho cơ quan BHXH để phục vụ kiểm tra, xác minh và xử lý theo thẩm quyền.
Trường hợp doanh nghiệp không khắc phục nghĩa vụ, người lao động có quyền khởi kiện doanh nghiệp tại Tòa án nhân dân khu vực có thẩm quyền để yêu cầu thực hiện nghĩa vụ đóng BHXH.
Như vậy, người lao động nên thực hiện theo trình tự: (1) kiểm tra quá trình đóng BHXH; (2) gửi đơn phản ánh, đề nghị và tài liệu đến cơ quan BHXH đang quản lý doanh nghiệp; (3) đề nghị kiểm tra, xác định và xử lý tình trạng chậm đóng/trốn đóng; (4) nếu vụ việc có đủ dấu hiệu tội phạm thì cơ quan có thẩm quyền thực hiện thủ tục kiến nghị khởi tố theo quy định; và (5) nếu doanh nghiệp không khắc phục, người lao động có quyền khởi kiện tại Tòa án nhân dân khu vực có thẩm quyền để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình.
