 |
| VKSND khởi kiện 2 doanh nghiệp nợ BHXH đầu tiên trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh. Ảnh: BH |
Tăng cường phát hiện, xử lý nghiêm hành vi vi phạm pháp luật về BHXH, BHYT
Ngày 20/10, Viện Kiểm sát nhân dân (VKSND) tối cao ban hành Công văn số 6065/VKSTC-V3 về việc tăng cường xử lý vi phạm pháp luật trong lĩnh vực BHXH, BHYT, BHTN.
Công văn yêu cầu các đơn vị trong toàn ngành chủ động phát hiện, xử lý nghiêm các hành vi có dấu hiệu tội phạm liên quan đến gian lận, trốn đóng BHXH, BHYT, BHTN; bảo đảm không bỏ lọt tội phạm, góp phần bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người lao động.
Đồng thời, theo chỉ đạo của Viện trưởng VKSND tối cao, Viện trưởng Viện Kiểm sát quân sự Trung ương; Thủ trưởng các đơn vị trực thuộc VKSND tối cao; Viện trưởng VKSND các tỉnh, thành phố phải thường xuyên quán triệt, tổ chức thực hiện nghiêm các quy định pháp luật về BHXH, BHYT, BHTN.
Mục tiêu là bảo đảm mọi hành vi có dấu hiệu tội phạm đều được phát hiện, xử lý kịp thời, nghiêm minh, đúng pháp luật, không để xảy ra oan, sai hoặc bỏ lọt tội phạm.
Yêu cầu này được đặt ra trong bối cảnh Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 263/2025/QH15 ngày 11/12/2025 về tiếp tục thực hiện các nghị quyết của Quốc hội khóa XIV và khóa XV về giám sát chuyên đề và chất vấn. Tại mục 2.16, Nghị quyết yêu cầu VKSND tối cao phối hợp chặt chẽ với Bộ Công an, Tòa án nhân dân tối cao trong chỉ đạo các cơ quan tiến hành tố tụng xử lý nghiêm những hành vi vi phạm pháp luật, nhất là gian lận, trốn đóng BHXH, BHYT, BHTN.
Thực hiện yêu cầu này, VKSND tối cao xác định việc nâng cao chất lượng thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp trong lĩnh vực BHXH, BHYT, BHTN là nhiệm vụ quan trọng, gắn với bảo đảm an sinh xã hội và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người lao động.
Đáng chú ý, chỉ đạo không chỉ dừng ở việc xử lý các vụ án đã được phát hiện mà còn yêu cầu chủ động rà soát nguồn tin về tội phạm, kiểm sát chặt chẽ các vụ án đang giải quyết. Đối với những vụ việc phức tạp, có quan điểm khác nhau trong đánh giá chứng cứ, xác định tội danh hoặc áp dụng pháp luật, các đơn vị phải chủ động phối hợp liên ngành để thống nhất biện pháp giải quyết.
 |
| VKSND các địa phương phía Nam làm việc với doanh nghiệp nợ BHXH. Ảnh: Phạm Thọ |
Những trường hợp cần thiết phải được báo cáo kịp thời lên VKSND cấp trên để hướng dẫn, chỉ đạo, tránh kéo dài thời gian xử lý hoặc bỏ lọt hành vi phạm tội. Đây là yêu cầu nhằm nâng cao hiệu quả xử lý vi phạm, đồng thời bảo đảm việc xem xét trách nhiệm hình sự được thực hiện trên cơ sở chứng cứ và đúng quy định pháp luật.
Công văn cũng yêu cầu gắn việc thực hiện Nghị quyết số 263/2025/QH15 với Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội; qua đó nâng cao hiệu quả bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động cùng các chủ thể có liên quan.
Thông qua công tác thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp, các đơn vị cần chủ động phát hiện những vụ việc có dấu hiệu xâm phạm quyền dân sự của nhóm dễ bị tổn thương hoặc xâm phạm lợi ích công. Khi phát hiện, thông tin và tài liệu phải được chuyển kịp thời đến đơn vị có thẩm quyền để xem xét, xử lý theo quy định.
Phối hợp làm rõ vi phạm và ngăn ngừa tái diễn
Một nhiệm vụ trọng tâm khác được VKSND tối cao nhấn mạnh là tăng cường phối hợp với các cơ quan chức năng trong phát hiện và xử lý vi phạm pháp luật về BHXH, BHYT, BHTN.
Theo đó, các đơn vị kiểm sát phải chủ động phối hợp với cơ quan điều tra, Tòa án, cơ quan BHXH, Thanh tra, Thuế, Y tế, tổ chức công đoàn và các cơ quan liên quan để trao đổi, cung cấp thông tin, tài liệu; kịp thời phát hiện, tiếp nhận và xử lý các hành vi vi phạm về BHXH, BHYT, BHTN.
Việc phối hợp cần được chú trọng tại những địa bàn tập trung nhiều doanh nghiệp, khu công nghiệp, nơi có tình trạng nợ, trốn đóng BHXH, BHYT, BHTN kéo dài hoặc phát sinh nhiều vụ việc phức tạp. Qua đó, các dấu hiệu vi phạm có thể được nhận diện, xác minh và xử lý kịp thời, hạn chế tình trạng vụ việc kéo dài mà chưa được giải quyết.
VKSND tối cao đồng thời yêu cầu bảo đảm quy trình, hồ sơ theo Công văn số 5659/BCA-CSKT ngày 15/12/2025 của Bộ Công an về hướng dẫn kiến nghị khởi tố theo các Điều 214, 215 và 216 Bộ luật Hình sự, thực hiện theo chỉ đạo của Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.
Các điều luật này liên quan đến những hành vi vi phạm về gian lận và trốn đóng BHXH, BHYT, BHTN cho người lao động. Việc xem xét, xử lý phải căn cứ tính chất, hành vi, chứng cứ và các quy định pháp luật có liên quan.
 |
| Ký kết giữa VKSND và cơ quan BHXH trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk nhằm bảo vệ quyền lợi người lao động. Ảnh: BH |
Cùng với việc xử lý các vụ việc cụ thể, VKSND tối cao yêu cầu tăng cường kiểm sát việc tiếp nhận, giải quyết nguồn tin về tội phạm và quá trình giải quyết các vụ án. Những vụ việc có dấu hiệu phạm tội cần được xem xét đầy đủ, tránh tình trạng bỏ sót hành vi vi phạm hoặc để quá trình xử lý bị đình trệ do chưa thống nhất về chứng cứ, tội danh hay cách áp dụng pháp luật.
Không chỉ tập trung vào khâu xử lý, công tác kiểm sát còn phải hướng đến phát hiện những nguyên nhân, điều kiện làm phát sinh vi phạm. Thông qua thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp, các đơn vị cần chú trọng phát hiện sơ hở, thiếu sót trong thực hiện chính sách...
VKSND tối cao cũng yêu cầu đẩy mạnh tổng kết thực tiễn, nhận diện những khó khăn, bất cập trong quá trình áp dụng pháp luật để kiến nghị sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện các quy định liên quan. Công tác phối hợp tuyên truyền, phổ biến pháp luật cần được tăng cường nhằm nâng cao ý thức chấp hành của cả người sử dụng lao động và người lao động.
Theo chỉ đạo, thủ trưởng các đơn vị thuộc VKSND tối cao và Viện trưởng VKSND các tỉnh, Thành phố chịu trách nhiệm tổ chức triển khai nghiêm túc các nhiệm vụ được giao. Các đơn vị phải thường xuyên theo dõi, đánh giá tình hình và kết quả phát hiện, xử lý vi phạm, tội phạm trong lĩnh vực BHXH, BHYT, BHTN tại địa phương, đơn vị; tổng hợp, báo cáo kết quả thực hiện theo yêu cầu của lãnh đạo VKSND tối cao.
Vụ Công tố và Kiểm sát điều tra án kinh tế, tham nhũng (Vụ 3) thuộc VKSND tối cao được giao chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan theo dõi, hướng dẫn, kiểm tra và đôn đốc việc thực hiện.
Với những yêu cầu cụ thể về phát hiện, xác minh, phối hợp và xử lý vi phạm, Công văn số 6065/VKSTC-V3 của VKSND tối cao nhấn mạnh đến nhiệm vụ cụ thể trong đấu tranh với các hành vi gian lận, trốn đóng BHXH, BHYT, BHTN. Việc triển khai đồng bộ các nhiệm vụ này hướng đến bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người lao động và góp phần giữ vững an sinh xã hội.
