Người lao động nữ Nhật Bản, bao gồm cả lao động nước ngoài, sinh con sẽ được hưởng: Trợ cấp sinh con, khoảng 420.000 yên/con, được thanh toán cho các chi phí y tế cơ bản; Trợ cấp nghỉ thai sản, trong đó, trước và sau sinh là 80% lương bình quân hằng tháng, trong 180 ngày đầu (khoảng 6 tháng), giai đoạn sau đó là 50% lương bình quân hằng tháng; Trợ cấp chăm sóc con cái, dành cho cả bố và mẹ khi nghỉ chăm con, chi trả đến khi con 1 tuổi (hoặc 1,5 tuổi), với mức 50% lương; Nghỉ trước sinh 42 ngày (98 ngày nếu sinh đôi) và nghỉ sau sinh 56 ngày.
 |
| Luật pháp Nhật Bản cấm sa thải, đối xử bất công với người lao động vì lý do mang thai, sinh con hoặc nghỉ thai sản, áp dụng cho cả lao động nước ngoài. |
Luật pháp Nhật Bản cấm sa thải, đối xử bất công với người lao động vì lý do mang thai, sinh con hoặc nghỉ thai sản, áp dụng cho cả lao động nước ngoài. Để được thụ hưởng chế độ, người lao động cần: Đang làm việc chính thức hoặc bán thời gian tại Nhật Bản; tham gia đầy đủ bảo hiểm sức khỏe (Health Insurance) và bảo hiểm việc làm (Employment Insurance); Mang thai trên 4 tháng (trường hợp sảy thai vẫn được hưởng).
Theo Bộ Y tế Nhật Bản, Chính phủ quốc gia này đang xem xét việc Quỹ BHYT công mở rộng chi trả 100% đối với trợ cấp sinh con cơ bản – đây là động thái nhằm khuyến khích lao động nữ sinh con, đối phó với già hóa dân số và tỷ lệ sinh giảm. Hiện mức trợ cấp sinh con là 500.000 yên, tương đương khoảng 3.200 USD; tuy nhiên, người thụ hưởng vẫn phải cùng chi trả một phần chi phí sinh con. Nếu được thông qua, mức hỗ trợ mới dự kiến triển khai từ năm tài chính 2027.
Chính phủ cũng đang xem xét hỗ trợ tiền mặt cho lao động nữ mang thai, vì ngay cả khi Quỹ BHYT công chi trả 100% đối với trợ cấp sinh con cơ bản, thì lao động nữ vẫn phải thanh toán thêm nếu phải sinh mổ hoặc cần điều trị chuyên sâu. Bên cạnh đó, chi phí sinh thường sẽ được tiêu chuẩn hóa trên toàn quốc để thu hẹp chênh lệch giữa các địa phương.
| Tại lần sửa đổi Luật Nghỉ thai sản và chăm sóc gia đình năm 1991 gần nhất vào tháng 4/2025, nhằm hỗ trợ người lao động sinh và nuôi con hiệu quả hơn, Nhật Bản: Cho phép nghỉ để chăm sóc và thực hiện các hoạt động liên quan đến con: Bên cạnh chăm con ốm, cho phép nghỉ để tham gia các sự kiện quan trọng của con như khai giảng, kỳ thi quốc gia.. cho đến khi con học hết lớp 3; Tăng trợ cấp hỗ trợ nghỉ sau sinh: Trước đây, trong 180 ngày sau khi nghỉ thai sản, người lao động nhận được 67% mức lương trước khi nghỉ, sau khi miễn thuế và bảo hiểm, số tiền thực lĩnh bằng 80% thu nhập. Theo Luật hiện hành, nếu cả cha và mẹ cùng nghỉ ít nhất 14 ngày, mức trợ cấp sẽ tăng thêm 13%, tổng tiền tăng lên 80% mức lương trước khi nghỉ - đồng nghĩa với việc mức lương thực lĩnh của người lao động gần như không đổi so với trước khi nghỉ thai sản; Chính phủ trợ cấp thêm 10% lương cho những người làm việc theo chế độ giảm giờ làm, nhằm giúp lao động nữ mới quay lại làm việc sau khi nghỉ thai sản cân bằng tốt hơn giữa công việc và chăm sóc con cái. |
