Xây dựng thế hệ công nhân làm chủ công nghệ, dẫn dắt sáng tạo

10 gương mặt công nhân xuất sắc nhất đã được vinh danh.

Tối 24/10, tại Cung Văn hóa Lao động Hữu nghị Việt Xô, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam tổ chức Chương trình “Tuyên dương Công nhân Việt Nam tiêu biểu toàn quốc năm 2026”.

10 gương mặt tiêu biểu đại diện cho 18 triệu công nhân

Đây là lần đầu tiên Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam tổ chức chương trình tuyên dương Công nhân Việt Nam tiêu biểu toàn quốc, nhằm ghi nhận những cá nhân nổi bật trong lao động, sản xuất, đồng thời lan tỏa giá trị lao động và tinh thần sáng tạo trong đội ngũ công nhân.

Theo Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam Nguyễn Anh Tuấn, từ gần 18 triệu công nhân, lao động cả nước, thông qua sự phát hiện, giới thiệu của các cấp công đoàn cùng quá trình đánh giá, lựa chọn, 10 gương mặt xuất sắc nhất đã được vinh danh.

Mỗi người làm việc ở một lĩnh vực, vị trí khác nhau nhưng đều thể hiện những phẩm chất nổi bật của người công nhân Việt Nam trong thời kỳ mới: lành nghề, sáng tạo, bản lĩnh, trách nhiệm và nghĩa tình.

Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam Nguyễn Anh Tuấn phát biểu tại chương trình.

Đáng chú ý, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đang công tác nước ngoài đã gửi tặng 10 công nhân tiêu biểu bức ảnh chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh. Theo Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, món quà cũng là lời nhắn nhủ đội ngũ công nhân tiếp tục học tập, thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp và phong cách Hồ Chí Minh, vượt qua khó khăn, lao động sáng tạo, đóng góp nhiều hơn cho doanh nghiệp và đất nước.

Từ những câu chuyện của 10 cá nhân được vinh danh, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến đặc biệt nhấn mạnh sức lan tỏa của những tấm gương lao động.

Theo ông, một sáng kiến có thể giúp cải tiến một công đoạn sản xuất, nhưng một tấm gương có khả năng truyền cảm hứng cho cả tập thể. Vì vậy, việc tuyên dương không nên được xem là điểm kết thúc của một hành trình, mà cần trở thành khởi đầu cho những chuyển động mới trong đội ngũ công nhân.

Công nhân phải trở thành chủ thể của chuyển đổi số

Đặt câu chuyện người công nhân trong bối cảnh phát triển mới của đất nước, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội cho rằng tăng trưởng thời gian tới sẽ ngày càng dựa nhiều hơn vào năng suất, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh.

Sự thay đổi nhanh chóng của công nghệ cũng đặt ra những yêu cầu mới đối với lực lượng lao động. Máy móc hiện đại, tự động hóa hay trí tuệ nhân tạo có thể làm thay đổi nhiều công đoạn sản xuất, nhưng yếu tố quyết định vẫn là con người có đủ năng lực vận hành, sáng tạo và làm chủ công nghệ hay không.

Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến phát biểu tại chương trình.

“Tương lai của nền công nghiệp Việt Nam không chỉ được định hình bởi những cỗ máy chúng ta sở hữu, mà còn bởi năng lực, phẩm chất và khát vọng của những người vận hành, sáng tạo và làm chủ các cỗ máy ấy”, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội nhấn mạnh.

Từ yêu cầu đó, ông đề nghị mỗi công nhân cần được tạo cơ hội học tập suốt đời, thường xuyên cập nhật kỹ năng số, ngoại ngữ, kỹ năng xanh và năng lực làm việc cùng trí tuệ nhân tạo. Người lao động không nên đứng ngoài quá trình chuyển đổi công nghệ mà cần trở thành những người đi đầu, giữ vị trí trung tâm trong chuyển đổi số tại doanh nghiệp.

Điều này cũng đặt ra yêu cầu thay đổi từ chính môi trường sản xuất. Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội đề nghị doanh nghiệp coi mỗi phân xưởng là một không gian đổi mới sáng tạo, mỗi tổ sản xuất là một nhóm giải quyết vấn đề.

Các sáng kiến của người lao động cần có cơ chế tiếp nhận, thử nghiệm, ghi nhận và chia sẻ lợi ích công bằng. Khi công nhân trực tiếp vận hành dây chuyền, máy móc được khuyến khích đề xuất giải pháp và được hưởng thành quả tương xứng, đổi mới sáng tạo có thể bắt đầu ngay từ từng công đoạn sản xuất.

Để mỗi sáng kiến có cơ hội được nhân rộng

Cùng với nâng cao kỹ năng, xây dựng giai cấp công nhân hiện đại phải gắn với một môi trường làm việc văn minh, an toàn và nhân văn.

Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội đề nghị doanh nghiệp quan tâm thiết thực hơn đến nhà ở, nhà trẻ, chăm sóc sức khỏe, đời sống văn hóa và cơ hội học tập của công nhân; đồng thời có giải pháp hỗ trợ chuyển đổi nghề khi công nghệ thay đổi.

Đối với tổ chức Công đoàn, yêu cầu đặt ra là thực sự trở thành chỗ dựa tin cậy của người lao động, đồng thời là đối tác có trách nhiệm trong sự phát triển bền vững của doanh nghiệp. Công đoàn cần đi đầu trong nâng cao kỹ năng, tư vấn pháp luật, thúc đẩy đối thoại tại nơi làm việc và ứng dụng dữ liệu, công nghệ số để phục vụ đoàn viên tốt hơn.

Một đề xuất đáng chú ý là nghiên cứu hình thành mạng lưới công nhân tiêu biểu, thợ giỏi và người có sáng kiến trên phạm vi cả nước, kết nối những cá nhân này với cơ sở đào tạo, chuyên gia và doanh nghiệp để truyền nghề, hướng dẫn sáng tạo, hỗ trợ đồng nghiệp.

Theo Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội, sau chương trình, mỗi tấm gương được vinh danh cần trở thành một “hạt nhân”, mỗi sáng kiến tốt cần có cơ hội được nhân rộng, để thành công của 10 công nhân hôm nay có thể khơi nguồn cho hàng nghìn, hàng chục nghìn sáng kiến trong tương lai.

Cùng với đó, Quốc hội sẽ tiếp tục lắng nghe tiếng nói của công nhân, hoàn thiện pháp luật và tăng cường giám sát việc thực thi. Chính phủ, các bộ, ngành và địa phương được đề nghị tiếp tục quan tâm tới chính sách việc làm, tiền lương, an sinh, đào tạo nghề, an toàn lao động và bảo đảm quyền lợi chính đáng của người lao động.

“Đối với doanh nghiệp, người lao động cần được nhìn nhận là những người đồng kiến tạo giá trị và tương lai của doanh nghiệp”, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội nhấn mạnh.