Công nghệ AI đang được dùng để tạo ra những thứ giả mạo rất giống thật, khiến chúng ta khó mà phân biệt được. Kẻ xấu có thể dùng AI để làm giả giọng nói của người thân, gương mặt của sếp hoặc thậm chí là hình ảnh công an để yêu cầu chuyển tiền hoặc tải các ứng dụng độc hại. Điều đáng lo ngại là việc tạo ra những nội dung giả mạo này giờ đây rất nhanh chóng và dễ dàng, chỉ mất vài phút thay vì hàng giờ như trước. Thậm chí, nhiều người chuyên về công nghệ cũng khó lòng nhận ra đâu là thật, đâu là giả.
 |
| AI có thể giúp phá vỡ mật khẩu của người dùng rất nhanh, thậm chí chưa đầy một phút cho 61% mật khẩu. |
Ngày nay, bất kỳ ai cũng có thể trở thành kẻ lừa đảo chỉ với vài bước đơn giản và sự hỗ trợ của AI, đôi khi còn miễn phí. AI có thể giúp phá vỡ mật khẩu của người dùng rất nhanh, thậm chí chưa đầy một phút cho 61% mật khẩu. Hơn nữa, còn làm cho các phần mềm độc hại trở nên thông minh hơn, tự học hỏi và thích nghi nhanh chóng để vượt qua các lớp bảo vệ của cá nhân, doanh nghiệp - Đây chính là cách tội phạm biến AI thành công cụ nguy hiểm để tấn công trên mạng.
Kẻ xấu thường đánh vào tâm lý và thói quen mua sắm của mọi người. Chúng có thể giả làm các thương hiệu lớn hoặc người nổi tiếng để lừa mọi người bấm vào đường link độc hại hoặc chuyển tiền. Các chiêu "sale sốc - hoàn tiền ảo" hay yêu cầu thanh toán qua ví điện tử không rõ nguồn gốc là những bẫy thường gặp, đặc biệt vào mùa mua sắm cuối năm. Một kiểu lừa đảo khác là lợi dụng sự cả tin của người mua hàng, gọi điện yêu cầu chuyển tiền trước cho một đơn hàng không có thật, hoặc tuyển cộng tác viên bán hàng ảo để chiếm đoạt tài chính. Thậm chí, có cả tình trạng dùng AI để làm giả hình ảnh người khuyết tật nhằm kêu gọi quyên góp hoặc bán hàng trục lợi.
Các chuyên gia an ninh mạng nhấn mạnh, để an toàn trên không gian mạng, cần có sự kết hợp giữa luật pháp, công nghệ bảo vệ và quan trọng nhất là ý thức của người dùng. Dù công nghệ có hiện đại đến đâu thì cũng vô nghĩa nếu chúng ta sơ hở. Phần lớn mọi người chỉ quan tâm đến bảo mật khi đã bị tấn công. Do đó, việc tự trang bị kỹ năng nhận diện lừa đảo là rất cần thiết.
Để bảo vệ bản thân khỏi những chiêu lừa đảo tinh vi trên mạng, hãy nhớ những điều sau:
- Chậm lại một nhịp: Khi nhận được tin nhắn, cuộc gọi lạ mời chào trúng thưởng, đầu tư hấp dẫn, hay yêu cầu chuyển tiền khẩn cấp, đừng vội tin ngay. Hãy dừng lại vài giây để kiểm tra và xác minh thông tin;
- Không tin tưởng tuyệt đối: Kể cả khi đó là cuộc gọi video với người thân, hoặc hình ảnh người quen, cũng đừng vội tin hoàn toàn. Hãy luôn cảnh giác và kiểm tra lại thông tin qua một kênh khác (ví dụ, gọi điện trực tiếp bằng số điện thoại đã lưu);
- Không bấm vào link lạ, không cài ứng dụng không rõ nguồn gốc: Tuyệt đối không nhấp vào các đường link lạ hay tải về các ứng dụng được gửi từ những tin nhắn không đáng tin cậy;
- Tuyệt đối không cung cấp mã OTP: Mã OTP (mật khẩu dùng một lần) là chìa khóa tài khoản của bạn. Không bao giờ cung cấp mã này cho bất kỳ ai, dù họ tự xưng là nhân viên ngân hàng hay cơ quan chức năng;
- Kiểm tra kỹ thông tin trước khi chuyển tiền: Luôn xác minh lại người nhận, số tài khoản và nội dung giao dịch thật cẩn thận. Nếu thấy nghi ngờ, hãy ngừng giao dịch ngay lập tức;
- Sử dụng mật khẩu mạnh và xác thực nhiều lớp: Đặt mật khẩu khó đoán cho các tài khoản của bạn và bật tính năng xác thực hai yếu tố (như mã gửi về điện thoại) để tăng cường bảo mật;
- Nhanh chóng báo cáo khi có sự cố: Nếu phát hiện dấu hiệu lừa đảo hoặc đã lỡ bị lừa đảo, hãy nhanh chóng ngắt kết nối, tra cứu thông tin nghi vấn và báo cáo ngay cho cơ quan công an hoặc các nền tảng mạng xã hội để được hỗ trợ;
- Luôn cập nhật thông tin: Theo dõi các cảnh báo về lừa đảo từ các cơ quan chức năng, báo đài để nắm bắt những chiêu trò mới nhất của tội phạm mạng.
