 |
| Một chương trình đối thoại, trao đổi với doanh nghiệp do BHXH Quảng Ngãi tổ chức. Ảnh: BHXH Quảng Ngãi |
Những chiếc “ghế trống” và ý thức chấp hành
Mới đây, khoảng trống đáng lo ngại đã ghi nhận tại Hội nghị đối thoại với các đơn vị chưa tham gia hoặc tham gia chưa đầy đủ BHXH ở phường Cẩm Thành (tỉnh Quảng Ngãi), khi có tới đại diện 80 doanh nghiệp cố tình vắng mặt.
Thái độ né tránh hàng loạt này phơi bày sự coi thường pháp luật của một bộ phận người sử dụng lao động. Bỏ qua một không gian đối thoại trực tiếp để rà soát lao động, gỡ vướng và thống nhất hướng khắc phục sai phạm, đồng nghĩa với việc doanh nghiệp đã tự tước bỏ cơ hội giải trình, tự đẩy mình đối mặt với các chế tài pháp lý.
Bà Trần Thị Hồng Phượng, Phó Chủ tịch UBND phường Cẩm Thành nhấn mạnh, việc tham gia BHXH, bảo hiểm y tế (BHYT) cho người lao động là nghĩa vụ pháp lý bắt buộc, không phải sự lựa chọn. Hành vi cố tình né tránh, chậm đăng ký bảo hiểm trực tiếp tước đoạt quyền lợi người lao động, kéo theo hệ lụy cạnh tranh bất bình đẳng giữa các doanh nghiệp trên địa bàn.
Trái ngược với sự chây ỳ của một bộ phận doanh nghiệp ở Cẩm Thành, kết quả ghi nhận tại xã Tịnh Khê mang đến tín hiệu tích cực hơn. Với tinh thần cầu thị, 13/25 doanh nghiệp tham dự đã chủ động hoàn tất thủ tục đăng ký tham gia bảo hiểm cho 35 lao động ngay tại chỗ.
Ông Võ Minh Chính, Phó Chủ tịch UBND xã, Trưởng Ban Chỉ đạo thực hiện chính sách BHXH, BHYT xã Tịnh Khê cho rằng, việc liên thông và chia sẻ dữ liệu liên ngành giúp cơ quan quản lý nhà nước chuyển đổi mạnh mẽ từ phương thức theo dõi tổng thể sang giám sát chi tiết từng trường hợp, qua đó “định vị” chính xác các nút thắt cần giải tỏa.
Hai sự lựa chọn trái ngược đã dẫn đến kết cục hoàn toàn đối lập. Sự chủ động phối hợp giúp các vướng mắc được tháo gỡ tức thì. Với những đơn vị cố tình lảng tránh, cơ quan chuyên môn buộc phải chuyển sang quy trình đối soát dữ liệu và siết chặt trách nhiệm pháp lý.
Từ vận động sang đối soát dữ liệu
Sau hội nghị tại phường Cẩm Thành, BHXH tỉnh Quảng Ngãi không dừng ở việc cập nhật theo dõi. Tại ngày 7/9, cơ quan BHXH đã có văn bản đề nghị 80 doanh nghiệp vắng mặt đến trụ sở để đối soát hồ sơ, chốt số lao động và làm rõ trách nhiệm pháp lý.
Dù vậy, chỉ 38/80 đơn vị chấp hành. Qua làm việc, 34 doanh nghiệp đã hoàn tất đăng ký tham gia bảo hiểm cho 61 lao động, 4 đơn vị còn lại phải ký cam kết thực hiện. Với 42 đơn vị tiếp tục trốn tránh lần hai, BHXH tỉnh phát ngay văn bản lần 3, yêu cầu các doanh nghiệp này phải có mặt làm việc vào ngày 10/9.
BHXH tỉnh thành ngay lập 2 tổ công tác chuyên trách, triển khai liên tục 8 đợt đối soát dữ liệu tích hợp từ cơ quan Thuế, Công an địa phương và hệ thống quản lý chuyên ngành.
 |
| Làm việc trực tiếp với cơ quan BHXH sẽ giúp doanh nghiệp thực thi đúng quy định về BHXH, BHYT. Ảnh: BHXH Quảng Ngãi |
Cán bộ chuyên quản trực tiếp thẩm định hợp đồng lao động, bảng chấm công, chứng từ chi trả lương và các tài liệu liên quan. Từ đó, cơ quan chức năng chốt số lao động bắt buộc tham gia, đồng thời bóc tách rõ nguyên nhân và trách nhiệm pháp lý của từng doanh nghiệp vi phạm.
Ông Trịnh Quang Nghĩa, Phó Giám đốc BHXH tỉnh Quảng Ngãi, khẳng định: “Rà soát để làm rõ trách nhiệm, không để nghĩa vụ bị bỏ ngỏ. Doanh nghiệp thuộc diện tham gia phải thực hiện đầy đủ BHXH, BHYT theo đúng quy định của pháp luật”.
Việc doanh nghiệp chây ỳ hoặc không tham gia đầy đủ BHXH, BHYT đã trực tiếp tước bỏ những quyền lợi cốt lõi của người lao động, từ ốm đau, thai sản, tai nạn lao động đến thất nghiệp và lương hưu. Siết chặt rà soát, buộc doanh nghiệp tuân thủ nghĩa vụ là biện pháp hữu hiệu để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của họ.
Đối thoại là cơ hội, chấp hành là nghĩa vụ
Tại buổi làm việc, cơ quan chức năng ấn định thời hạn 10 ngày để các doanh nghiệp hoàn thiện hồ sơ, đăng ký tham gia và khắc phục những nội dung còn thiếu, vi phạm.
Với các đơn vị tiếp tục không phối hợp, né tránh hoặc không thực hiện cam kết, BHXH tỉnh Quảng Ngãi sẽ thành lập Đoàn kiểm tra liên ngành gồm BHXH, chính quyền địa phương, Công an và cơ quan Thuế để kiểm tra trực tiếp tại trụ sở doanh nghiệp.
Theo lãnh đạo BHXH tỉnh Quảng Ngãi, quan điểm xuyên suốt là vi phạm đến đâu, xử lý đến đó. Các hành vi vi phạm sẽ được xem xét, xử lý theo đúng tính chất, mức độ và thẩm quyền. Trường hợp có dấu hiệu tội phạm về BHXH, BHYT, hồ sơ được chuyển cơ quan có thẩm quyền để xem xét, xử lý theo quy định của pháp luật.
Từ vận động, đối thoại đến rà soát, kiểm tra, các cơ quan chức năng từng bước siết chặt kỷ cương thực hiện chính sách an sinh. Đối thoại giúp doanh nghiệp nhận diện trách nhiệm, khắc phục vi phạm và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ theo quy định. Chấp hành pháp luật là trách nhiệm của doanh nghiệp, cũng là cách thiết thực bảo đảm quyền lợi người lao động.
