Đề xuất hỗ trợ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc đối với một số nhóm đối tượng

Chủ hộ kinh doanh là một trong những nhóm đối tượng được đề xuất hỗ trợ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc.

Trong dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội, Bộ Nội vụ đề xuất Nhà nước có chính sách hỗ trợ tiền đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc đối với một số nhóm đối tượng.

Theo Bộ Nội vụ, hiện nay một số trường hợp thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc nhưng phải tự đóng 22% vào quỹ hưu trí và tử tuất, bởi không có phần đóng của người sử dụng lao động.

Nhóm này cụ thể gồm:

Người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng quy định tại Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, trừ trường hợp điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên có quy định khác;

Vợ hoặc chồng không hưởng lương từ ngân sách nhà nước được cử đi công tác nhiệm kỳ cùng thành viên cơ quan đại diện nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ở nước ngoài được hưởng chế độ sinh hoạt phí;

Chủ hộ kinh doanh của hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh tham gia theo quy định của Chính phủ và người quản lý doanh nghiệp, kiểm soát viên, người đại diện phần vốn nhà nước, người đại diện phần vốn của doanh nghiệp theo quy định của pháp luật;

Thành viên Hội đồng quản trị, Tổng giám đốc, Giám đốc, thành viên Ban kiểm soát hoặc kiểm soát viên và các chức danh quản lý khác được bầu của hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã theo quy định của Luật Hợp tác xã không hưởng tiền lương.

Theo Bộ Nội vụ, về bản chất, các nhóm đối tượng này thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc, nhưng nghĩa vụ đóng tương tự như nhóm tham gia BHXH tự nguyện. Điều này tạo ra tâm lý so sánh, vì tham gia BHXH tự nguyện được ngân sách nhà nước hỗ trợ tiền đóng, trong khi tham gia BHXH bắt buộc lại không được hỗ trợ, nhất là đối với nhóm chủ hộ kinh doanh.

Vì vậy, dự thảo luật lần này sửa đổi, bổ sung khoản 5 và khoản 6 Điều 6 Luật BHXH năm 2024 theo hướng Nhà nước có chính sách hỗ trợ tiền đóng BHXH bắt buộc đối với những đối tượng tự đóng nêu trên.

Đồng thời, dự thảo luật cũng quy định khuyến khích các địa phương tùy theo điều kiện kinh tế - xã hội, khả năng cân đối ngân sách và kết hợp huy động các nguồn lực xã hội, để hỗ trợ thêm tiền đóng BHXH cho nhóm đối tượng này.

Việc đề xuất Nhà nước có chính sách hỗ trợ tiền đóng BHXH bắt buộc đối với một số nhóm đối tượng được kỳ vọng tạo động lực để những nhóm này tham gia vào hệ thống an sinh, góp phần tăng nhanh diện bao phủ BHXH và đảm bảo an sinh cho người lao động.

Tuy nhiên, nếu đề xuất này được thông qua, đòi hỏi các Bộ, ngành liên quan phải tính toán kỹ khả năng ngân sách nhà nước, ngân sách địa phương, cũng như các nguồn lực tài chính khác, đảm bảo kinh phí hỗ trợ được kịp thời, chính xác và đúng quy định.

Bên cạnh đó, phải có cơ chế rõ ràng, đảm bảo người được hỗ trợ nhận thức rõ được quyền lợi, nghĩa vụ và trách nhiệm của mình. Từ đó, góp phần tăng tính tuân thủ pháp luật BHXH, tích cực tham gia BHXH và lan tỏa chính sách này trong cộng đồng.