 |
| PGS.TS Lê Xuân Trường |
Phóng viên: Trong dự thảo Nghị định quy định chi tiết thi hành Luật Thuế thu nhập cá nhân, Bộ Tài chính đã đề xuất 2 phương án về mức giảm trừ đối với chi phí y tế và giáo dục. Quan điểm của ông là nên lựa chọn phương án nào?
PGS.TS Lê Xuân Trường: Tôi cho rằng nên chọn phương án 2 với mức 23 triệu đồng/năm đối với khoản chi cho y tế và 24 triệu đồng/năm đối với khoản chi cho giáo dục - đào tạo. Bởi vì phương án này đã tính đến mức độ trượt giá và sự thay đổi chi phí trong những năm tiếp theo, trong khi phương án 1 chỉ phù hợp với chi phí ở thời điểm hiện tại.
Thực tế, cả 2 phương án đều có cơ sở từ số liệu thống kê về chi phí y tế và giáo dục trung bình của người dân. Tuy nhiên, điểm khác biệt là phương án 2 đã tính đến xu hướng biến động chi phí trong tương lai. Khi đã tính đến yếu tố này thì trước mắt sẽ có lợi hơn cho người nộp thuế, đồng thời kéo dài thời gian cần điều chỉnh lại mức giảm trừ tối đa.
Phóng viên: Tại dự thảo Nghị định, mức giảm trừ y tế, giáo dục sẽ được tính chung cho cả người nộp thuế và người phụ thuộc, không phụ thuộc vào số lượng người phụ thuộc. Theo ông, phương án này có hợp lý?
PGS.TS Lê Xuân Trường: Về vấn đề này, theo tôi trước hết cần nhìn nhận trong tổng thể chính sách giảm trừ gia cảnh hiện hành. Trước khi có những đề xuất bổ sung trong Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 vừa được ban hành, đã áp dụng cơ chế giảm trừ gia cảnh cho bản thân người nộp thuế và người phụ thuộc. Mức giảm trừ này được thiết kế theo hướng “trọn gói”, tức là đã bao hàm nhiều loại chi phí thiết yếu trong đời sống.
Cụ thể, đối với người phụ thuộc, mức giảm trừ hiện nay (6,2 triệu đồng/tháng) thực chất đã bao gồm các chi phí cơ bản như ăn ở, đi lại, cũng như một phần chi phí cho giáo dục và y tế. Qua các lần điều chỉnh, mức này đã được nâng lên so với trước đây nhằm phù hợp hơn với điều kiện kinh tế - xã hội.
Do đó, khi Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 giao cho Chính phủ quy định cụ thể mức giảm trừ tối đa đối với chi phí y tế, giáo dục, có thể hiểu đây là phần hỗ trợ bổ sung thêm, chứ không phải thay thế cho các khoản đã được tính trong giảm trừ gia cảnh. Chính sách này nhằm khuyến khích người nộp thuế đầu tư nhiều hơn cho học tập, nâng cao trình độ, đặc biệt trong bối cảnh yêu cầu về chất lượng nguồn nhân lực ngày càng cao; đồng thời cũng hỗ trợ thêm cho các gia đình trong việc chi tiêu cho giáo dục, đào tạo của người phụ thuộc.
 |
| Phần giảm trừ bổ sung cho y tế, giáo dục trong dự thảo lần này cần được hiểu đúng là một chính sách hỗ trợ thêm. |
Nói cách khác, phần giảm trừ gia cảnh hiện hành đã "bao gồm” một phần chi phí giáo dục, y tế, còn phần đang được đề xuất trong dự thảo Nghị định là khoản “cộng thêm” để tăng mức hỗ trợ.
Bên cạnh đó, khi xem xét chính sách giảm trừ đối với chi phí y tế, cũng cần đặt trong bối cảnh tổng thể nghĩa vụ thuế. Hiện nay, người nộp thuế đã được trừ các khoản đóng bảo hiểm bắt buộc, trong đó có bảo hiểm y tế. Ngoài ra, trong trường hợp phát sinh chi phí khám chữa bệnh lớn, đặc biệt là đối với các bệnh hiểm nghèo, pháp luật cũng đã có cơ chế miễn, giảm thuế.
Vì vậy, nếu nhìn toàn diện, có thể thấy hệ thống chính sách thuế hiện hành đã có nhiều “lớp” hỗ trợ khác nhau. Phần giảm trừ bổ sung cho y tế, giáo dục trong dự thảo lần này cần được hiểu đúng là một chính sách hỗ trợ thêm, đặt trong tổng thể các công cụ điều tiết và hỗ trợ người nộp thuế hiện nay.
Phóng viên: Dự thảo Nghị định có nhiều điểm mới như đề xuất miễn thuế đối với toàn bộ thu nhập từ làm thêm giờ, thay vì chỉ phần chênh lệch như trước đây, đồng thời bổ sung các trường hợp miễn thuế trong lĩnh vực công nghệ cao, khoa học, công nghệ. Ông đánh giá như thế nào về những nội dung này?
PGS.TS Lê Xuân Trường: Đây đều là những điểm rất đáng chú ý và cần thiết. Việc miễn thuế toàn bộ thu nhập từ làm thêm giờ sẽ hỗ trợ tốt hơn cho người lao động, đặc biệt là những người làm việc vất vả, có thu nhập phụ thuộc nhiều vào thời gian làm thêm.
Đồng thời, việc bổ sung các trường hợp miễn thuế, nhất là trong lĩnh vực công nghệ số, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, sẽ góp phần thúc đẩy phát triển nền tảng của nền kinh tế. Chẳng hạn, miễn thuế đối với các chuyên gia, nhà khoa học thực hiện nhiệm vụ nghiên cứu khoa học của Nhà nước là hoàn toàn phù hợp với chủ trương phát triển khoa học, công nghệ.
Phóng viên: Xin cảm ơn những chia sẻ của ông!
