Quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bảo hiểm xã hội Việt Nam

Trụ sở Bảo hiểm xã hội Việt Nam đặt tại TP. Hà Nội.

Theo Quyết định số 3279/QĐ-BTC của Bộ Tài chính, BHXH Việt Nam là đơn vị đặc thù thuộc Bộ Tài chính có chức năng tổ chức thực hiện các chế độ, chính sách BHXH, bảo hiểm y tế (BHYT); tổ chức thu, chi chế độ bảo hiểm thất nghiệp (BHTN); quản lý và sử dụng các quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách: BHXH, BHTN, BHYT; kiểm tra việc thực hiện pháp luật về BHXH, BHTN, BHYT thuộc phạm vi quản lý theo quy định của pháp luật. Tham gia với cơ quan Nhà nước có thẩm quyền xây dựng, bổ sung, hoàn thiện chính sách, pháp luật về BHXH, BHTN, BHYT.

BHXH Việt Nam có tư cách pháp nhân, con dấu hình Quốc huy, được mở tài khoản tại ngân hàng thương mại, Kho bạc Nhà nước và có trụ sở chính tại thành phố Hà Nội.

Cũng theo Quyết định số 3279/QĐ-BTC, BHXH Việt Nam có nhiệm vụ trình Bộ trưởng Bộ Tài chính ban hành theo thẩm quyền hoặc trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định chiến lược phát triển ngành BHXH, chiến lược đầu tư dài hạn, phương án đầu tư hằng năm; các dự án, đề án khác của BHXH Việt Nam và tổ chức thực hiện chiến lược, dự án, đề án, phương án đầu tư sau khi được phê duyệt.

Tham gia, đề xuất với cơ quan, đơn vị có liên quan xây dựng, sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện chính sách, pháp luật về BHXH, BHTN, BHYT; về xác định mức đóng, phạm vi quyền lợi, mức hưởng của người khám bệnh, chữa bệnh theo chế độ BHYT và phương thức thanh toán chi phí khám bệnh, chữa bệnh; giá dịch vụ y tế, danh mục thuốc, thiết bị y tế, dịch vụ kỹ thuật thuộc phạm vi được hưởng của người tham gia BHYT; việc thu, chi, bảo toàn, phát triển và cân đối quỹ BHXH, BHTN, BHYT theo quy định của pháp luật; về việc ban hành Bộ chỉ số đánh giá mức độ hài lòng của tổ chức, cá nhân đối với việc thực hiện chính sách, pháp luật về BHXH, BHTN.

Trình Bộ trưởng Bộ Tài chính ban hành Thông tư về tổ chức thực hiện chế độ, chính sách, pháp luật BHXH, BHTN, BHYT thuộc phạm vi quản lý theo phân công của Bộ trưởng.

Ban hành theo thẩm quyền hoặc trình Bộ trưởng Bộ Tài chính ban hành văn bản chỉ đạo, hướng dẫn về quy trình, thủ tục, chuyên môn, nghiệp vụ thực hiện việc giải quyết chế độ, chính sách BHXH, BHYT theo quy định của pháp luật; thu, chi BHXH, BHTN, BHYT theo quy định của pháp luật; ban hành các văn bản cá biệt và văn bản quản lý nội bộ của BHXH Việt Nam.

Quyết định số 3279/QĐ-BTC cũng nêu chi tiết các nhiệm vụ của BHXH Việt Nam về tổ chức thực hiện chính sách BHXH, BHTN, BHYT; quản lý và sử dụng các quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách, quỹ BHXH, BHTN, BHYT; kiểm tra chuyên ngành về đóng BHXH, BHTN, BHYT; xử phạt vi phạm hành chính và quyết định cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực BHXH, BHTN, BHYT theo quy định của pháp luật.

Về cơ cấu tổ chức, BHXH Việt Nam được tổ chức từ trung ương đến địa phương theo hệ thống 3 cấp, có 14 đơn vị tham mưu tại Trung ương. BHXH tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương (gọi chung là BHXH cấp tỉnh) thuộc BHXH Việt Nam được tổ chức theo đơn vị hành chính cấp tỉnh. BHXH cơ sở (gọi chung là BHXH cấp cơ sở) thuộc BHXH cấp tỉnh, thực hiện quản lý trên địa bàn một số xã, phường, đặc khu.

Đáng chú ý, số lượng BHXH cấp cơ sở thuộc BHXH tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương do Giám đốc BHXH Việt Nam quyết định, đảm bảo đáp ứng tiêu chí thành lập theo quy định của Chính phủ và các điều kiện, tiêu chí, phân loại làm 4 nhóm.

Đối với BHXH cơ sở có địa bàn quản lý gồm các xã biên giới, xã giáp ranh xã biên giới, xã thuộc khu vực miền núi, vùng cao (BHXH cơ sở nhóm 1): Quản lý địa bàn tối thiểu 4 đơn vị hành chính cấp xã, quy mô dân số đạt từ 20.000 người trở lên và có khoảng cách đường bộ đến trung tâm hành chính cấp xã không quá 60 km.

Đối với BHXH cơ sở có địa bàn quản lý gồm các xã đồng bằng, trung du (không bao gồm các xã ở khu vực miền núi, vùng cao), các phường thuộc các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương (không bao gồm TP. Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh) (BHXH cơ sở nhóm 2): Quản lý địa bàn có tối thiểu 8 đơn vị hành chính cấp xã hoặc có quy mô dân số đạt từ 100.000 người trở lên và có khoảng cách đường bộ đến trung tâm hành chính cấp xã không quá 60 km.

Đối với BHXH cơ sở có địa bàn quản lý gồm các phường thuộc TP. Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh (BHXH cơ sở nhóm 3): Quản lý địa bàn tối thiểu 4 đơn vị hành chính cấp xã hoặc quy mô dân số đạt từ 300.000 người trở lên.

Đối với BHXH cơ sở có địa bàn quản lý là các đặc khu; các xã biên giới, giáp ranh biên giới, hải đảo, miền núi, vùng cao có vị trí biệt lập và khó tổ chức giao thông kết nối (BHXH cơ sở nhóm 4): Giao Giám đốc BHXH Việt Nam tổ chức cho phù hợp với điều kiện thực tế đảm bảo không vượt quá 10% tổng số BHXH cơ sở.

Việc xác định nhóm đối với BHXH cơ sở có địa bàn quản lý thuộc các nhóm khác nhau căn cứ theo địa bàn đơn vị hành chính cấp xã chiếm đa số.