 |
| Ông Lê Hùng Sơn, Giám đốc BHXH Việt Nam. |
Hài hòa giữa mức đóng và khả năng chi trả của Quỹ
Theo ông Lê Hùng Sơn, năm 2025 đánh dấu bước tiến quan trọng khi độ bao phủ BHYT đạt 95,1% dân số, tiệm cận mục tiêu BHYT toàn dân. Cùng với đó, Quỹ BHYT đã chi trả cho 195,5 triệu lượt khám, chữa bệnh, với tổng chi phí gần 161,6 nghìn tỷ đồng, tăng 14,3% so với năm trước. “Những con số này cho thấy vai trò trụ cột của Quỹ BHYT trong bảo vệ sức khỏe Nhân dân, đặc biệt là tạo cơ hội tiếp cận dịch vụ y tế cho các nhóm yếu thế”, ông Sơn khẳng định.
Tuy nhiên, khi độ bao phủ tăng cao, áp lực tài chính đối với Quỹ cũng ngày càng lớn. Đáng chú ý tốc độ gia tăng chi phí khám, chữa bệnh hiện cao hơn đáng kể so với mức tăng số lượt khám. Điều này đồng nghĩa với việc chi phí bình quân trên mỗi lượt điều trị ngày càng tăng, đặt ra thách thức không nhỏ đối với công tác quản lý Quỹ trong dài hạn.
Lý giải nguyên nhân, ông Lê Hùng Sơn cho rằng, việc mở rộng quyền lợi cho người tham gia BHYT, cùng với xu hướng già hóa dân số và sự phát triển nhanh của các kỹ thuật y tế hiện đại là những yếu tố chính: “Việc ứng dụng các công nghệ, thuốc và vật tư y tế tiên tiến đã góp phần nâng cao chất lượng điều trị, nhưng cũng kéo theo chi phí ngày càng lớn”.
Trong khi đó, mức đóng BHYT những năm gần đây vẫn giữ ổn định ở mức 4,5% lương cơ sở. Theo ông Lê Hùng Sơn, việc điều chỉnh mức đóng cần được xem xét thận trọng, bởi “nếu tăng không hợp lý sẽ tạo thêm gánh nặng cho người dân và doanh nghiệp, còn nếu thiếu cân đối sẽ ảnh hưởng đến khả năng chi trả của Quỹ”. Ông nhấn mạnh, bài toán đặt ra là phải hài hòa giữa khả năng đóng góp của xã hội và nhu cầu chi trả ngày càng gia tăng.
Tiếp cận từ góc độ tài chính công, ông Lê Hùng Sơn khẳng định Quỹ BHYT là một cấu phần quan trọng của hệ thống tài chính quốc gia. Do đó, việc tăng cường kỷ luật tài chính, minh bạch hóa quản lý và hoàn thiện hành lang pháp lý là những yêu cầu then chốt nhằm bảo đảm an toàn, hiệu quả và bền vững cho Quỹ trong dài hạn.
Một điểm đáng chú ý được ông Lê Hùng Sơn nhấn mạnh là kiểm soát chi phí không đồng nghĩa với việc hạn chế quyền lợi người bệnh. Ngược lại, khi kỷ luật tài chính được thực hiện nghiêm túc, nguồn lực sẽ được phân bổ hợp lý hơn, tập trung cho các trường hợp thực sự cần thiết như bệnh nặng, bệnh mạn tính. “Đây chính là cách để bảo vệ quyền lợi người tham gia một cách bền vững”, ông Sơn cho biết.
Tăng cường quản lý Quỹ BHYT bằng công nghệ và kỷ luật tài chính
Trong thực tiễn quản lý, ứng dụng công nghệ thông tin đang trở thành công cụ hiệu quả. Việc triển khai giám định điện tử, bệnh án điện tử và liên thông dữ liệu đã giúp phát hiện sớm các chi phí bất hợp lý, hạn chế tình trạng lạm dụng, trục lợi Quỹ. Qua đó, nguồn lực được sử dụng đúng mục đích, đúng đối tượng, nâng cao hiệu quả chi trả.
 |
| Ông Lê Hùng Sơn thăm và tặng quà cho bệnh nhân BHYT có hoàn cảnh khó khăn tại Bệnh viện Nhi Trung ương. |
Cùng với đó, công tác thanh tra, kiểm tra cũng được tăng cường theo hướng chủ động và có trọng tâm. Các hành vi như lập khống hồ sơ, kê đơn sai quy định hay sử dụng dịch vụ không cần thiết đều được phát hiện và xử lý kịp thời. “Quản lý chặt chẽ không phải để siết quyền lợi, mà để bảo vệ Quỹ và bảo vệ người tham gia”, ông nhấn mạnh.
Hiệu quả của Quỹ BHYT còn được thể hiện rõ trong những tình huống khó khăn như thiên tai, dịch bệnh. Ông Lê Hùng Sơn cho biết, trong năm 2025, nhiều giải pháp linh hoạt đã được triển khai như gia hạn thẻ, cấp thuốc dài ngày, bố trí nhân lực hỗ trợ tại chỗ, qua đó bảo đảm quyền lợi khám, chữa bệnh của người dân không bị gián đoạn.
Trong tương lai, ông Lê Hùng Sơn cho rằng việc đổi mới phương thức quản lý Quỹ BHYT là yêu cầu tất yếu. Trong đó, chuyển đổi số, xây dựng các gói dịch vụ y tế cơ bản, chuẩn hóa phác đồ điều trị và nâng cao nhận thức của các bên liên quan sẽ là những trụ cột quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng Quỹ.
Có thể thấy, quan điểm của ông Lê Hùng Sơn thể hiện rõ cách tiếp cận cân bằng giữa bảo đảm quyền lợi người bệnh và duy trì tính bền vững tài chính. Quản lý chặt chẽ Quỹ BHYT không nhằm hạn chế chi tiêu, mà hướng tới tối ưu hóa nguồn lực để phục vụ tốt hơn cho người dân, qua đó tiếp tục khẳng định vai trò trụ cột của BHYT trong hệ thống an sinh xã hội.
